Кіріспе
Несим Джозеф Дауд (27 тамыз 1927 - 20 қараша 2014) - ирактық еврей аудармашысы, Құранның аудармасымен танымал.
Nessim Joseph Dawood (27 August 1927 – 20 November 2014) was an Iraqi Jewish translator, who is best known for his translation of the Quran.
Өмір
Несим Джозеф Дауд Бағдадта еврей отбасында дүниеге келген. Оның отбасылық аты - Йехуда, бірақ ирақтық дәстүр бойынша оның заңды аты өзінің жеке атынан, сонымен қатар оның әкесі мен атасының әжесі, Нессим Юсеф [Жозеф] Дэвидтен құралған. 1940 жылдары британдық азаматтыққа ие болған кезде ол "Дэвидті" "Давуд" деп өзгертті. Оның псевдонимі Н.Дж.Дауод болды. Араб және ағылшын тілдерінде екі тілді білген ол сыныптастарына ағылшын тілінде сабақ бере бастады. Ол 1945 жылы Англияға Ирактың мемлекеттік стипендиаты ретінде келді және Лондон университетінде ағылшын әдебиеті мен классикалық араб тілін оқыды. 1949 жылы бітіргеннен кейін ол журналист болып жұмыс істеді және Сэр Аллен Лейн - Пингвин Кітаптарының негізін қалаушы - "Пингвин No" басылымының жарық көруі үшін "Мың бір түннің әңгімелерінен" таңдама нұсқасын ағылшын тіліне аударуға шақырды. 1954 жылы 1001 адам. Кіріспеде айтылғандай, Давуд "әңгімелердің түндерге бөлінуін елемеуге" шешім қабылдады және өлеңдерді алып тастады, өйткені оларды "әдеби құндылығы жоқ" деп ойлады. Дәууд "Мың бір түннің" бұрынғы басылымдарында жоқ басқа да әңгімелер қосты. Оксфорд университетінің профессор-эмиритусы, классикалық араб әдебиеті маманы Герт Ян ван Гелдер Дауудтың аудармасын "жағымсыз, яғни қанағаттандырарлық емес" деп атады. Лэйн мен "Penguin Classics" басылымының редакторы Э. В. Риу сол кезде ағылшын оқырмандарына таныс емес Құранның жаңа аудармасын ұсынды. Бұрынғы аудармалар тек ескірген, сөзбе-сөз стильде болды; мақсат ағылшын тілді оқырманға қолжетімді болатын заманауи аударманы шығару болды. Алғашқы басылымы 1956 жылы Penguin No. L52 - бұл L52 Бұл басылымда Давуд тарауларды (сураларды) шамамен хронологиялық ретімен қайта орналастырды, оларды түсіну оңай болу үшін, Ескі және Жаңа Келісімде кездесетін хронологиялық тәсілге сәйкес. Кейінгі аудармалардың қайта қаралуында сүрелердің дәстүрлі реті қайталанып, қысқа сүремен басталады, бірақ одан әрі ұзындығы төмендеу тәртібімен орналасады. Оның аудармасы әлі күнге дейін ағылшын тіліндегі ең көп сатылған нұсқа деп саналады. Ол кем дегенде 70 рет қайта басылып, бірнеше қайта қаралған басылымдарда және форматта пайда болды. Н.Д.Дауд үшін Құран өмір бойы "өнерлеу үстінде" болып, бүкіл мансабының барысында үнемі қайталанып, жетілдіріліп отырады. Ағылшын тілі мен қолданылуы уақыт өте келе үнемі өзгеріп отырады: мысалы, Men және Mankind сияқты терминдер 1950 жылдардағы оқырман үшін бүгінгі күні қолданылуы мүмкін жыныстық ерекшеліктерге ие емес. Дауодтың аудармасы ешқашан басылымнан шықпады; 2014 жылдың мамыр айында жаңадан қарастырылған басылым жарық көрді. 2014 жылы 20 қарашада қайтыс болды.
Аудармаға көзқарас
Давуд Құранның сөздік қабілеті мен күшті риторикасына қатты таңғалды, ол оны өзінің кіріспесінде "пайғамбарлық әдебиеттің ең ықпалды кітаптарының бірі ғана емес, сонымен қатар әдеби шедевр" деп сипаттады және оның аудармасы екеуіне де әділ болуға тырысты. Аудармаға түсіндірме түбіртектер қосылған. Дауд сонымен қатар Принстон университетінің баспасында басылып шыққан және Марк Цукерберг "әркім оқыған 23 кітаптың бірі" деп сипаттаған ұлы тарихшы философ Ибн Халдунның "Мукаддама" кітабын редакциялады және қысқартты. Ол Араб түндерінің ең танымал оқиғаларын Puffin Books сериясындағы үш балалар кітабында қайта айтып берді. 1950 жылдардың соңында Давуд араб тілінде маманданған тілдік кеңес беру компаниясы - Arabic Advertising & Publishing Co Ltd-ді құрды. 1960 және 1970 жылдар Таяу Шығыстың британдық, еуропалық және Солтүстік Америка өнімдері мен қызметтерінің нарығы ретінде дамуы үшін маңызды кезең болды. Кейбір танымал брендтер әлі күнге дейін қолмен жасалған араб логотиптерін қолданады. Компания жақында Aradco VSI Ltd ретінде сауда-саттық жасап, коммерциялық маңызды барлық тілдерде аударма және тілдік қызметтер көрсетті. N J Dawood академиялық тәртіп пен негізгі қағидалары компанияның барлық жұмысына деген көзқарасын реттейді: жақсы аударма әрқашан оқырманға "түпнұсқа нұсқасы" болып көрінуі керек, ешқашан басқа нәрсенің аудармасы болмауы керек.