Кіріспе

Леонид Иванович Фёдоров:Леонид Иванович Фёдоров (Леонид Иванович Фёдоров; 4 қараша 1879 - 7 наурыз 1935) - орыс грек-католик шіркеуінің студит иеромшасы, Ресейдің орыс католик-апостолдық экзархатының бірінші экзархы және Соловки түрмесідегі ГУЛАГ-тан аман қалған. 2001 жылы 27 маусымда Иоанн Павел II оны Львовте ақ жар деп жариялады.

Ерте өмір

Федоров 1879 жылы 4 қарашада Санкт-Петербургте орыс православ отбасында дүниеге келген. Оның әкесі, Иван Федорович Федоров, Ярославль губернаторлығынан келген бұрынғы мемлекеттік крепостнойдың ұлы болды және күміс дәуірінде Император астанасының көркемдік, әдеби және интеллектуалдық ашыну орталықтарының бірі болған Санкт-Петербургтегі өте табысты "Малий Ярославиетс" мейрамханасының иесі болды. Ресторанның тұрақты клиенттері арасында ақын және философ Владимир Соловьев және жас Иосиф Сталин бар еді, ол Симон Себаг Монтефиореге сәйкес, патшалық құпия полиция адам аулау кезінде қамауға алу қаупіне бірнеше рет төтеп берді, өйткені ол "Федоровтың мейрамханасындағы" өзінің "өзіне ұнаған жерінде" тамақ ішуді аңсады. Леонидтің анасы грек ұрпағы Любовь Федоров әкесі ерте қайтыс болғаннан кейін оны жалғыз басты ана ретінде тәрбиеледі. Любовь Федоров күйеуінің 15 000 рубльдік мұрасын пайдаланып, ұлын әлемде жоғарылатуды қалаумен, Бірінші императорлық гимназияға жіберді, онда ол орыс дворяндарының ұлдарымен бірге білім алды. Ол ұлын орыс православие шіркеуінің адал мүшесі етіп тәрбиелеуге тырысқанмен, оны сол кездегі танымал романдар жазушыларын оқуға шақырды. Кейін ол былай деп еске алды: "Осылайша мен сол кездегі ең танымал француз романисттерін, Зола, Гюго, Мопассант және Дюманы жей бастадым. Мен итальяндық Ренессанс және оның бұзық әдебиеті Боккаччо мен Ариостомен таныстым. Басымның ішіне ең лас заттар құйылатын кәрізге ұқсап кетті". Санкт-Петербургтегі Екінші императорлық гимназияда оқыған Федоров индуизм мен буддизмнің қасиетті мәтіндерін оқығаннан кейін өзін нигилист деп санайды. Ол Уильям Вордсворттың "Соғыс - Құдайдың қызы" деген сөзін жиі келтіретін. Оқу бітіргеннен кейін Ресей империясының әскерінің офицері болуды көздеген. Гимназияның православиелік капелланы және дін мұғалімі, Фр. Константин (Смирнов) Феодоров, оны отец Пол Майо "өз уақытының ең көрнекті орыс православиелік діни қызметкерлерінің бірі" деп атады, ол діни сенімін өзгертті және православиелік діни қызметкер болу үшін оқуға шешім қабылдады. 1901 жылы гимназияны бітіргеннен кейін ол Санкт-Петербургте Рус православие шіркеуінің діни қызметкері болу үшін теология академиясына оқуға түсті. Алайда, Діни академия діни қызметкерлерге емес, мемлекеттік қызмет қызметкерлеріне білім беруге көбірек көңіл бөлді, сондықтан Федоров оны үлкен өкініш деп тапты. Сенімімді жоғалтқан кезде Федоров "Отандар мен тарихын оқып", Рим-католик шіркеуі жалғыз шынайы шіркеу екеніне сенді. Осыған байланысты ол Невский проспектисіндегі Қасиетті Екатерина шіркеуіндегі Триденттік мейрамға жасырын түрде бара бастады. Діни академияда оның мұғалімдері Феодоровты "біздің католик" деп атай бастады. Көп ойланып-толғанғаннан кейін Феодор 1902 жылдың жазында оқуын тастап, Рим католик шіркеуіне бет бұру үшін Римге сапар шегеді. Федоров оқуын тоқтатып, шетелге бару үшін қажетті паспорт алу үшін академия инспекторы архимандрит Теофанның (Быстров) рұқсатын алу керек еді. Әкесі Кирилл Королевский архимандрит Теофанның "католицизмнің шынайылығына толықтай сенгенін, бірақ басқалар сияқты ол да нақты қадам жасамағанын" айтады. Шын мәнінде, Архимандрит Теофан тіпті Қазан төңкерісінен кейін де православиелік болып қалды, ол Болгария мен Францияда Қызыл террордан қашып кетті. Леонид Федоров пен оның католик рухани ұстазы, к. Ян Сыславский, Австрияның Львов арқылы Римге сапар шекті, онда Украинаның грек-католик шіркеуінің митрополиті Андрей Шептицкий оның миссиясын жарылқады.

Қайта құлшылыққа келу және діни қызметке тағайындау

1902 жылы 31 шілдеде Федоров Римдегі Гесу шіркеуінде Католик шіркеуіне ресми түрде қабылданды. Осыдан кейін ол Анагнидегі иезуит семинариясында "Леонид Пьер" деген псевдониммен оқи бастады, бұл патшаның құпия полициясын немесе Охрананы оның ізінен алып тастау үшін жасалды. Агнанидегі семинарияда оқыған бір әріптесімен сөйлескен Федоров: "Орыс өз шейітінің қаны мен елшілерінің көптеген азаптары арқылы Қызыл теңізден өтпейінше өкінбейді", - деп болжады. Леонид бастапқыда латын ырым-жырымдарын қабылдауға уәде бергенімен, Анагнидегі иезуиттердің үлкен семинариясы Collegio Leoniano-да оқыған кезде, Леонид папаның оның христиандық Шығысының литургиясы мен әдет-ғұрыптарына адал болғанын қалайтынын білді. Папа Пьос X-тің толық рұқсатымен және жігерлендіруімен Леонид орыс византиялық католик шіркеуіне ауысты. Осы шешімінің нәтижесінде Леонидті өзінің бұрынғы иезуит ұстазынан айырды, ал кейіннен оның қаржысы Львов митрополиті Андрей Шептицкийге байланысты болды. 1911 жылы 25 наурызда Константинопольдің Галата маңындағы Болгария грек-католик шіркеуінің Киелі Үштік шіркеуінде Митрополит Михаил Мировтан Византиялық діни қызметкер ретінде тағайындалды. Келесі жылдары ол Каменицадағы (болып тұрған 1908-1924) Челиняк маңындағы Украинаның Студит монахтарының иеромонахы ретінде Босния мен Герцеговинада өткізді, онда оның рухани қалыптасуын "Елбасы Иосафат" деген грек-католик старты бақылады. Леонид аға 1913 жылы 12 наурызда "Леонтий" деген есіммен монах болып тағайындалды.

Ресейге оралу

Бірінші дүниежүзілік соғыс қарсаңында Санкт-Петербургке оралды, содан кейін ол дереу Сібірдегі Тобольскке айдалды, өйткені ол орыс православиесін мемлекеттік діні ретінде ұстаған патша үкіметінің ықтимал қатерлі ісі болды. Ақпан төңкерісінен кейін Уақытша үкімет барлық саяси тұтқындарды босатуды бұйырды. Мәскеу патриархы Тихон мен Петроград митрополиті Бенжаминді қоса алғанда. Сол кезде Патриарх Тихон Кеңестер одағының қолдауымен жалғасып жатқан Тірі шіркеудің жіктелгендігіне тап болды және Мәскеу патриархатының қиындықпен қол жеткізген тәуелсіздігін мемлекет бақылауына қайтадан жоғалтудан қорғауға бел буды. Осы себепті Патриарх Тихон Экзархпен және Владимир Абрикосовпен мүмкін қайта қосылу мәселесін талқылау үшін тұрақты түрде кездесіп отырды. Патриарх сондай-ақ, оған адал болып қалған православие дінбасылары мен дін адамдарын 1439 жылы Флоренция кеңесі кезінде белгіленген шарттарға сәйкес, Ресей православие шіркеуінің Киелі орынмен мүмкін қайта қосылуын талқылау үшін, орыс католиктерімен де кездесуге шақырды. Сондықтан да ә. 1921 жылғы Ресей аштығы кезінде американдық және Папалық көмек миссиясының басшысы Эдмунд А. Уолш пен Ресей грек-католик шіркеуінің экзархы алғаш рет кездесіп, шіркеулік латын тілінде сөйлесті. Патриарх Тихонға құлшылық ететін және тірі шіркеу деп аталатынды тек қана жек көретін Федоров Аштық кезінде көмек беретін азық-түлік тек католик дін қызметкерлеріне ғана емес, сонымен қатар Патриарх Тихонға адал қалған орыс православиелік діни қызметкерлерге де аштыққа бөліну үшін тапсырылуын талап етті. Әкесі Уолш экзархтың идеясымен құштарлықпен келісіп, оның жүзеге асырылуын қамтамасыз етті. Орынборда ғана оның көмекшісі, т. Луи Галлахер аштықпен өліп жатқандарға азық-түлік жеткізуді ұйымдастыру үшін алты жергілікті орыс православиелік епископты өз үстеліне шақырды. Бұл арада, тарихшы Эдвард Э. Рослофтың айтуынша, Рюрикидтер мен Романовтар патшаларына қарағанда, Кеңес мемлекеті мен оның құпия полициясы ГПУ Шығыс пен Батыстың мүмкін қайта қосылуына төзбеуші еді және әсіресе Ресей Православ шіркеуінің мемлекет билігі мен бақылауынан тәуелсіздігін сақтап қалу үшін барлық күш-жігерді жоюға бел буған. 1922 жылы діни қуғын-сүргін басталды. Діни қызметкерлер он сегіз жасқа толмағандарға уағыз айтудан бас тартты. 1921 жылы Ресейде аштық кезінде барлық қасиетті заттар "аштықпен күресу" үшін тәркіленуге бұйырылды және GPU діни қызметкерді жай қызметкер ету мақсатымен әр приходқа dvatsatkii деп аталатын жай кеңестер орнатты. Екзарх Леонид пен латын ырысы архиепискобы Ян Цьеплак бұған рұқсат беруден бас тартқанда, мемлекет барлық католик шіркеулерін күшпен жапты.

Босату және өлім

1929 жылы 6 тамызда Леонид Архангельск облысындағы Пинега қаласына босатылып, ағаш көмірін өндіруге жұмысқа орналасты. Кішкентай ұлдарға катехизисті үйретуді жалғастырғаннан кейін, ол Котластан 15 км қашықтықтағы Полтава ауылына (Украинаның Полтава қаласымен шатастырмау керек) ауыстырылды, ол 1932 жылы жазасын аяқтады. Ол Виаткада тұруға шешім қабылдады, ол жерде қамауда болудың қатаңдығынан таусылып, 1935 жылы 7 наурызда қайтыс болды. Украинаның грек-католик шіркеуінің митрополиті Андрей Шептицкий былай деді: "Біз экзарх [Леонид Федоров] бақсы деп жариялау арқылы даңқталу жолында деп күтеміз. Әрине, бұл туралы айту әлі ерте, бірақ оның қасиеттілігі бәрімізге қатты әсер етті, шейіт болу мен өлім тәжінен нығайтылды; бұл біздің үмітімізді растайды. Ал, екінші жағынан, орыс католик ретінде, экзарх ретінде, большевиктердің қолынан қаза тапқан адам ретінде, ол бүкіл шіркеудің назарында болады деп ойлаймыз". 2001 жылы 27 маусымда Экзарх Леонид Федоровты Византиялық ритуал бойынша Львовте өткен құдайлық литургия кезінде Рим папасы Иоанн Павел II ақ батаға кенелтті. Ол орыс католиктер арасында терең құрметке ие болып келеді және грек православиесінен грек-византиялық католик шіркеуіне айналған Джеймс Ликудис өзінің 2016 жылғы "Католик Ресейінің хабаршылары: Византиядан Римге дейінгі он екі рухани қажылар" кітабында жоғары бағалады.