Кіріспе

Ылғалды Пампа (lang es) - Аргентинадағы лоэзиялық шығу тегінің жазық, құнарлы шөпті алқаптарының кең экорегионы. Онда жылына орташа 900 мм жауын-шашын түседі, батыстағы құрғақ Пампастармен салыстырғанда, орташа 700 мм-ден аз.

Орнату

Жалпы Пампас сияқты, аймақтың жер бедері негізінен төбелі және климатты, бірақ моллизольдар батысқа қарағанда көбірек, мұнда лоэзиялық топырақтар жиі кездеседі. Парана мен Рио-де-ла-Плата өзендеріне жақын орналасқан бірнеше жарлардан, сондай-ақ оңтүстікке қарай Тандилия мен Вентания тау жоталарынан басқа, аймақтың еңіс деңгейі 6 градустан аспайды. Бұл аймақ Буэнос-Айрес провинциясын, Санта-Фе провинциясының орталығын және оңтүстігін, Кордова провинциясының көп бөлігін және Ла-Пампа провинциясының шығыс үштен бір бөлігін, барлығы кем дегенде 600 000 км2 құрайды. Аргентинаның, Уругвайдың және Бразилияның оңтүстігіндегі Энтре Риос провинциясындағы өзендердің шығысында орналасқан Уругвай саваннасы кейде ылғалды Пампаның бөлігі болып саналады. Уругвай саваннасы жоғарыда аталған аймақтар сияқты тегіс емес. Жазық жерлер сондай-ақ оңтүстік-шығыста Тендилия сияқты төменгі төбелермен үзіледі, атап айтқанда Сьерра-де-лос-Падрес, Балкарсе, Олаваррия, Тендил және оңтүстікке қарай Сьерра-де-ла-Вентананың жоғары жүйесі сияқты, Бахия-Бланка маңында. Сонымен қатар, Атлантика жағалауында, мысалы Бандерало қаласында, құмдықтар бар.

Климат

Бұл аймақ төрт ерекше маусыммен сипатталады. Қыста түндері суық, кейде мұздақ болады. Жаз бен күзде ылғалды, орташа ауа райы болады. Жазғы күндері өте ыстық болады. Табиғи өсімдіктер арасында биік шөптесін шалғынды жерлер, алгарробос, тала және шанар ормандары бар (оларды жергілікті тұрғындар монт деп атайды), олар бұрын негізгі өзендерге жақын жерлерде кең таралған, бірақ 20-шы ғасырда көбінесе кесілген. Ұлы рея Аргентинаның Пампас аймағында өмір сүреді және өсімдіктер, кеміргіштер, жәндіктер, бақалар, кішкентай құстар мен жыландармен қоректенеді.

Флора

Ылғалды Пампа орта биіктіктегі шөптесін алқаптармен, әртүрлі шөптер мен бұталармен көпжылдық және біржылдық шөптермен сипатталады. Шөпті алқаптар құрғақ орманды алқаптармен, сондай-ақ тұщы және тұщы сулы ылғалды жерлер мен лагуналармен араласқан. Омбу - ылғалды Пампаның эмблемасы (әдеттегідей ағаш емес, шөп) деп саналады. XVI ғасырда испандықтар ірі қара, жылқы және қойларды әкелгенге дейін аймақ қатты шөппен қапталған, бірақ жануарлардың жайылуы жұмсақ, жасыл шөптің өсуін жеңілдетті.

Халық саны

Аргентинаға 19 ғасырдың екінші жартысы мен 20 ғасырдың алғашқы онжылдықтарында болған иммиграцияға байланысты, ауа райы жылына екі рет егін жинауды қамтамасыз еткендіктен, жерлер ауыл шаруашылығы үшін көп пайдаланыла бастады, бұл Аргентинаны ірі ауыл шаруашылығы өндірушісі (өзін-өзі "Әлемнің астық қоймасы") етті. Өркен және Атлант мұхитына жақын болғандықтан, ылғалды Пампа миллиондаған иммигранттардың сүйікті бағыттарының бірі болды, олар негізінен итальяндықтар, француздар мен испандықтар, сонымен қатар неміс және басқа да еуропалықтар болды. Бұл аймақтың жерлерін ғасырлар бойы гаучолар қамқорлаған, ал аймақ олардың мәдениетінің орталығы болған, оның ішінде музыка мен билер. Ірі қара мал мен қой өсіру үшін пайдаланылған жерлер ірі қожалық иелерінің, ал аздаған жерлер орта қожалық иелерінің бақылауында болды. Шағын шаруашылықтар "чакра" (олардың иелері шакареро немесе шакреро) деп аталады. Аргентинаның қалалық халқы (2005 жылғы есеп бойынша 38,6 миллион тұрғынының 89% -ы) бүгінде ылғалды Пампа қалаларында шоғырланған (Буанос-Айрес, Кордова және Росарио ең үлкендері). Барлығы 23 миллионнан астам аргентиналық осы аймақта тұрады, бұл Аргентина экономикасының үштен екісін өндіреді. Соңғы 130 жыл ішінде осы аймақтың көп бөлігі сауда және ауыл шаруашылығы үшін қолайлы болғандықтан, таза жер көп қалдырылмаған. Бұл жердің ең керемет жерлерінің бірі - Буэнос-Айрес провинциясының Кампана маңындағы Отаменди табиғи қорығы. 1990 жылы 2,600 гектар (10 миль2) бұрынғы жайылым жерінде құрылған бұл жер Аргентинаның агротуризмдік схемасындағы басты қызығушылықтардың біріне айналды.