Кіріспе

Роберт Шуманның 1853 жылы жазылған "Д минордағы скрипкалық концерті" (WoO 1) - оның жалғыз скрипкалық концерті және соңғы маңызды композицияларының бірі. Бұл кітап жазылғаннан кейін 80 жылдан астам уақыт бойы өте аз адамдар ғана оны білген.

Аспаптар

Концерт жеке скрипка, 2 флейта, 2 гобо, 2 кларинет, 2 фагтон, 2 мүйіз, 2 керней және струнды аспаптарға арналған.

Құрылымы

Концерт дәстүрлі үш бөлімді, тез, баяу, тез формада орындалады. Ол Шуманның алғашқы шедеврлерінің поэтикалық және құмар стиліне емес, 1850 жылғы "Рейн" симфониясымен таныстырылған оның кейінгі музыкасының объективті, классикалық стиліне көбірек жатады.

Құрамы

Шуман оны 1853 жылы 11 қыркүйек пен 3 қазан аралығында Дюссельдорфта скрипкашы Иосиф Иоахим үшін жазды. Ол Жоахим үшін жаңа ғана "Фантазия" (C мажор) атты шығармасын аяқтаған болатын. 131-ші бөлім. 1 қазанда жас Йоханнес Брамс Шуманның өміріне кірді. Шуман концерттің финалын Брамспен танысқаннан кейін үш күн ішінде (1-3 қазан) құрастырған көрінеді. Қазан айында ол өзінің жаңа досы Брамс пен оның шәкірті Альберт Дитрихпен бірге Иоахим үшін жазылған скрипка мен фортепиано үшін "F A E" сонатасында жұмыс істеді.

Кейінгі тарихы және қарама-қайшы пікірлер

Жоахим Шуманның "Фантазиясын" орындағанмен, скрипка концертін ешқашан орындаған жоқ. 1853 жылы қазан айында Шуман үшін Ханновердің соттық оркестрімен (оның концертмейстері Иоахим болды) ойнағаннан кейін, Иоахим қолжазбаны өмірінің қалған бөлігіне дейін сақтады. 1854 жылы ақпанда Шуманның өзін-өзі өлтіруге тырысуынан кейін, одан кейін Енденихтағы санаторийде құлдырап, қайтыс болғаннан кейін, Иоахим Концерт Шуманның ақылсыздығынан туындағанын және музыканы ауру деп ойлаған. Жоахимнің өмірбаянын жазған Андреас Мозер Жоахим Шуманның концерті туралы "рухани энергияның соңғы ресурстарын сығуға тырысатын белгілі бір шаршауды" көрсеткенін талқылаған хатты қайта шығарды, бірақ "айрықша үзінділер шығармашылық суретшінің терең сезімдеріне куә". Иоахимнің пікірі композитордың жесірі Клара мен Брамспен байланысты, ал бұл шығарма Шуманның толық басылымында жарияланбады және XIX ғасыр бойы құпия сақталды. Алайда, Брамс "Шуманның соңғы музыкалық ойы" деген тақырыпты 1854 жылдың басында Шуманның вариацияларын құрастыра бастаған. Шуман бұл тақырыпты Мендельсон мен Шуберттің рухтары оған бұйырды деп ойлаған, бұл енді скрипкалық концерттің баяу қозғалысында қолданған әуен екенін мойындамаған. Брамс сонымен қатар осы тақырыпқа арналған фортепиано дуэті вариацияларын жазды, оның 23-опусы.

Рухтар дауыстары

Иоахим концерттің қолжазбасын Берлиндегі Пруссия мемлекеттік кітапханасына тапсырды және өсиетінде (о 1907-де қайтыс болды) шығарма композитор қайтыс болғаннан кейін 100 жылға дейін, яғни 1956 жылға дейін орындалмауы және жарияланбауы керек деп мәлімдеді. Алайда 1933 жылдың наурыз айында Лондондағы спиритуалистік сеанс кезінде Жоахимнің екі үлкен немересі, бауырлары скрипкашылар Джели д'Арани мен Адила Фахири қатысқанда, өзін Роберт Шуман деп таныстырған рух дауысы мисс д'Араньиден өзінің жарияланбаған жұмысын (оның білімі жоқ деп мәлімдеген) қалпына келтіріп, оны орындауды сұрады. Екінші хабарда, бұл жолы Жоахим рухынан, олар Пруссияның мемлекеттік кітапханасына жіберілді.

Менюхиннің қатысуы

Алайда төрт жыл бойы ешкімнің естуіне келмеді, 1937 жылы Майнцтегі музыка баспасы Schott Music музыканың көшірмесін Ехуди Менухинге жіберіп, пікірін сұрады. Ол оны Хефзиба Менухинмен бірге ойнады және 1937 жылдың шілдесінде дирижер Владимир Гольшманға скрипка әдебиетінің тарихи түрде жоқ буыны екенін хабарлады. Менухин Сан-Францискода әлемдік премьераны өткізуді жоспарлап, оны 3 қазанға жариялады, бірақ спиритуалистік хабарлар негізінде бірінші орындау құқығын өзіне алған Джели д'Араньидің пайда болуымен үзілді.

Алғашқы орындалулары мен жазбасы

Алайда мұның бәрі бекер болды, өйткені концерттің авторлық құқығы Германияда сақталған еді, ал Германия үкіметі концертті алғаш рет неміс әншісі орындауы керектігін талап етті. Георг Куленкампф музыканы ойнауға ыңғайлы ету үшін Пол Хиндемитпен (оның өз шығармаларын Германияда орындауға тыйым салынған болса да, скрипканың фортепианолық редукциясын дайындады) және Георг Шюнеманмен бірге жұмыс істеді. 1937 жылы 26 қарашада Берлин филармониясымен алғашқы спектакльді берген Куленкампф болды. Куленкампф оны алғашқы қойылымнан кейін көп ұзамай жазды. Менухин екінші қойылымды, фортепиано нұсқасында, Фергюсон Вебстердің сүйемелдеуімен, Нью-Йорктегі Карнеги залында 1937 жылдың 6 желтоқсанында өткізді. Джели д'Араньи Лондонның Король залында BBC симфониялық оркестрімен бірге алғашқы концертті өткізді. Концерт репертуарына кіргізіліп, композитордың маңызды шығармасы ретінде танылды. 1988 жылы жазылған аустриялық скрипкашы Томас Зехетмайр Шуманның түпнұсқалық қолжазбасына оралып, жарияланған басылымдағы көптеген қателерді түзетті.

Дитрихтің концерті

Альберт Дитрих, ол, әрине, Шуманның скрипкалық концертін аяқталған айда көрген болуы керек, 1874 жылы Иоахимге арналған скрипкалық концертті құрастырды, ол дәл сол кілтте (D минор) және поляназ ырғағында финалға ие. Бұл оның орындалмаған жұмыстың жеке біліміне әсер еткен болуы мүмкін.