Кіріспе
1993 жылы Уолтер Хилл режиссерлік еткен фильм 1993 жылы Апачи көшбасшысы Джеронимо туралы фильм Джеронимо: Американдық аңыз - 1993 жылы шыққан тарихи батыс фильмінде Уэс Студи, Джейсон Патрик, Джин Хакман, Роберт Дюваль және Мэтт Дэймон ерте рөлдерде. Уолтер Хилл режиссерлік еткен фильм Джон Милиус сценарийінің негізінде жазылған. Бұл апач соғыстарының ойдан шығарылған есебі және бірінші лейтенант Чарльз Б. Гейтвуд 1886 жылы апач көшбасшысы Джеронимоны берілуге сендірген.
the 1993 feature film about the Apache leader Geronimo
Geronimo: An American Legend is a 1993 historical Western film starring Wes Studi, Jason Patric, Gene Hackman, Robert Duvall, and Matt Damon in an early role. The film, which was directed by Walter Hill, is based on a screenplay by John Milius. It is a fictionalized account of the Apache Wars and how First Lieutenant Charles B. Gatewood convinced Apache leader Geronimo to surrender in 1886.
Сюжет
Фильмде 1886 жылы Джеронимоның берілуіне дейін болған оқиғалар баяндалады. Құрметті емші Джеронимо және оның апачи серіктері америкалық үкімет бекіткен резервацияға қоныстануға келіседі. Ал, көптеген апачилер дәстүрлі өмір салтынан бас тарту үшін күреседі, ал үкімет америкалық қоныстанушылардың тайпалық жерлерге басып кіруіне жол бермеу туралы уәдесін орындамайды. Ақырында Джеронимо қарулы қарсылыққа кіріседі, өйткені америкалық кавалерияның сарбаздары, үнділік күрескер Аль Сибермен бірге, өздерінің "мәжүси" сенімін жасырын түрде ұстанатынын білгеннен кейін, апачтардың тобын өлтіреді. Жероним өздерінің әскерін масқаралап, жақсы жоспарланған партизандық шабуылдарды жүргізе отырып, тұтқындалудан қайта-қайта жалтарып жүр. Сюжеттің орталығы - Вэст-Пойнт оқу орнын бітірген лейтенант Чарльз Б. Гейтвуд, ол Сейбер мен Бриттон Дэвис, амбициялық, бірақ тәжірибесіз ат әскерінің көмегімен Джеронимоны тұтқындауға жауапты. Гейтвуд Джеронимоға деген құрмет пен ел алдындағы борышын ойлап, екі жаққа бөлініп отыр. Оның бастығы, бригадир генерал Джордж Крук, Джеронимоға деген құрметі мен оның үкіметінің өз мүддесін ғана ойлайтынына деген жеккөрушілігімен бөліседі. Ақырында Джеронимо Крукқа бағынады, бірақ кейіннен қашып кетеді, бұл жолы ол резервацияның жартысынан көбін өзіне қосылуға көндіреді. Кейінірек Крук ұятқа қалдырылып, орнынан Нельсон А. Майлз. Жаңа қолбасшы Джеронимоның ізбасарларына хабар ретінде қалған апачтарды жазалауға бұйрық береді. Сонымен қатар, Гейтвуд пен оның әріптестерін алаңнан алып тастап, оның орнына өзіне адал адамдар тағайындауға шешім қабылдады. Генерал Майлз өзінің тактикасына қарамастан, Джеронимоны тұтқындауға жақындай алмайтынын түсінеді. Гейтвудқа ұсыныс жасайды: Джеронимомен қарым-қатынасын қолданып, жауынгерді тауып, оны берілуге көндіру. Ол Гейтвудқа Джеронимоға Флоридада екі жылға бас бостандығынан айыру жазасын ұсынуды, Аризонада жаңа жер және әрбір бағынған жауынгер үшін екі қашыр ұсынуды тапсырады. Гейтвуд Майлзға үкімет келісімді орындамағанын білетіндерін айтады. Майлз Гейтвудқа 100 адамды майданға шығаруға ұсыныс жасайды, бірақ жас офицер бір апачи барлаушысын және өзі таңдаған үш адамды сұрауға қарсылық білдіреді. Гейтвуд, Сибер, Дэвис және апачи Чато Джеронимоны іздеуге аттанды, бірақ оның орнына қаза тапқан апачилер ауылын тапты. Гейтвуд Сибер мен Чатоға кінәлілерді табуды тапсырады. Олар аңшылар бас сүйегін сатып алуға қызығушылық танытқан команчеромен жұмыс істейтін салонға тоқтады. Оқытушылар Чатоның бас терісін алуға тырысқанда, Гейтвуд келіп, араласуға тырысады және оларға Техасқа оралу үшін ақша ұсынады. Ормандар Гейтвудты қорқынышты және үндістерді жақсы көретін адам деп мазақтайды, содан кейін атыс басталады. Сиберді атып өлтіріп жаралайды, оның соңғы сөзі апашты құтқару әрекеті кезінде өлгеніне таңғалады. Гейтвуд, Дэвис және Чато Джеронимоны іздеуді жалғастырады және ақырында оның лагеріне жетеді. Геронимо Гейтвудтан жас офицер өзінен бұрын келгендер сияқты сөзін бұза ма деп сұрайды. Гейтвуд адал болуға шешім қабылдап, Джеронимоға Майлз аман қалған апачтарға не істейтіні туралы айтады, егер ол күресуді жалғастырса. Жағдайдың ауыр екендігіне көз жеткізген Джеронимо Гейтвудпен татуласып, өз адамдарымен бірге генерал Майлсқа бағынады. Майлз Гейтвудты, оның пікірі бойынша, әскерге ұялу және бағынбаушылыққа ұшыраған, өзінің қалған мансабын Вайомингтің ауылдық аймағындағы гарнизонға командалық ету үшін, мәзсіз, тұйық постқа өткізеді. Ақырғы қорлық Чато мен басқа да апач тыңшыларына тиіп, олар қарусызданады және түрмеге қамалады. Дэвис өзіне сенген нәрселердің бәріне сатқындық жасады деп санағаннан ашуланып, Майлзмен бетпе-бет келеді. Генерал оны жұмыстан шығарып, Дэвис ақымақ идеалист екенін айтып, тіпті оның адалдығына күмән келтіріп, ақ адамның орнына "жабайының" сөзіне сенетін кез келген адам шынайы америкалық емес екенін білдіреді. Дэвис Майлздың басқаруында қызмет етуді жалғастырудың орнына отставкаға кетуді шешеді. Шато Джеронимоға жақындап, ақ адаммен күресуге құқылы екенін айтады. Жероним өзінің қалған бас көтерушілеріне бір-бірімен қақтығыспауға кеңес береді, өйткені олардың саны өте аз. Ол оларды алда не күтіп тұрғаны туралы ескертеді. Джеронимо тағы 22 жыл өмір сүрді, оған үйіне қайтуға рұқсат берілмеді және америкалық жаулап алудың тірі трофеі ретінде көрсетілудің қорлығын көруге мәжбүр болды, ал апачтар ке...
Каролько
Уолтер Хиллдің Carolco компаниясында жобалау жұмысы болды. Олар Хиллге үндістерге арналған вестерн түсіруді ұсынды. Ол бастапқыда "Айтақ жылқы" туралы фильм түсіруді ойлаған, "бірақ әртүрлі себептермен бұл тым қиын деп ойладым". Ақырында Жероним таңдалды. "Мен бүкіл ғұмырым бойы Батыс тарихы туралы оқыдым, - дейді Хилл, - мен Джеронимо туралы оқиғаның ешқашан айтылмайтынын сезіндім". Жохан Милиус жобаны жазуға жалданады. Ол 1989 жылы осы жобамен айналысқан. Ларри Гросс "Жероним" фильмінің түсірілімдері туралы күнделік жазды. Ол 1988 жылы Хилл "Джонни Гандсмуда" жұмыс істеп жатқан кезде Милиустың сценариін оқығанын еске алады. "Мен Джеронимоны дәл сол күйінде жақсы көремін, ол адам жыртқыш", - деді Милиус. "Жеронимо өз халқының тарихының жойылып кеткенін көрген адам еді", - деп қосты Милиус. "Мен апачтарды жақсы көремін, ал Джеронимо - ең үздік апач. Бірақ Джеронимо апачтан да артық еді. Ол бейтарап бүлікші еді. Ол ешқашан берілмейтін. Ол қиындық туғызған адам еді, мен мұны түсінемін. Ол тіпті өз халқының арасында да алауыздық туғызған еді". Хилл фильмнің атауы "Геронимо соғысы" болуы керектігін айтты. "Бұл фильмді соңғы рет келгенде түсіріп, кейін оны тастап кетіп, кетіп қалу туралы болатын", - деді ол. "Соңғы рет ол броньдарды бұзды. Бұл қайталанатын үлгі болды. Мен бұны дұрыс деп ойладым".
Колумбия
Фильмді Колумбияның продюсері Марк Кантон көктемгі жарыққа шығарды, оның ағасы Нил фильмнің продюсері болады. Бұл фильм "Бұқалар биі", "Мохикандардың соңғысы" және "Кешірілмеген" фильмдерінің табысынан кейін, батыс фильмдерінің танымалдылығы қайта жанданған кезде түсірілген. "Бұл батыс фильмдерінің бәрі солардың арқасында жүр", - деді Хилл. Мысалы, сценарийде Түркия крігі қазасы Джеронимоның 5 жыл бұрын орын алған жағдайдан кейін резервациядан кетуінің себебі ретінде қолданылған. "Жоқ, бұл дұрыс емес", - деп мойындады Хилл. "Бұл шынайы ма? Иә, солай". Хиллдің ойынша, ат әскерінің офицерлері "оңтүстік-батыстағы үндістерге ең жанашыр болды. Олар оларды жақсы білетін, әрі болған оқиғаның қайғылы оқиға екенін түсінген. Олар резервтік жүйені енгізудің қайғылы салдарлары болатынын түсінді. Алайда бұл саясатты жүзеге асыруды солардан сұрайды. Олар соғысуға шақырылған, сондықтан сезімдер мен міндеттер арасында қақтығыс болды". Гросс Стюди мен Патрикті түсіргенмен, "Колумбия Уолтерге фильмді түсіруге рұқсат бермеудің жолдарын тапты, актерлер мен сценарий туралы сөз болмай тұр" дейді. Келісім бойынша Дуваллдың продюсерлік компаниясы, Butcher's Run Films, Колумбиямен келісімге қол қойды. 9 мамырда Гросс "Волтер Джейсон Патриктің көп рет түсіруге бейімдігі туралы біраз түсініксіз" деп жазды. Гросстың айтуынша, Сибер жүлде аңшыларына тап болған сахна Хиллдің Кормак Маккартидің "Қанды меридиан" романына құрметі болды.
For instance, the script used the Turkey Creek massacre as the reason for Geronimo going off the reservation when it happened five years earlier. "No, it's not accurate", admitted Hill. "Is it authentic? Yes, it is." Hill thought the cavalry officers "were the most sympathetic to the Indians of the Southwest. They knew them and understood that what was happening was a tragedy. They understood that the imposition of the reserve system was going to have tragic consequences. Yet, they were the ones being asked to carry out this policy. They were the ones being asked to fight, so there was this kind of conflict between feelings and duty." Gross says that although Studi and Patric were cast, "Columbia found ways of not letting Walter start the picture there is endless talk about casting and the script." Under the deal, Duvall's production company, Butcher's Run Films, signed an arrangement with Columbia. On 9 May, Gross wrote that "Walter has some leeriness about Jason Patric's proclivity for a lot of takes." Gross says the scene where Sieber runs into the bounty hunters was Hill's homage to Cormac McCarthy's novel Blood Meridian.</blockquote>
Another film on Geronimo came out around the same time, a made for TV movie show on Ted Turner's movie channel.
Марапаттар
Фильм "Үздік дыбыс" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығына ұсынылды (Крис Карпентер, Даг Хемфилл, Билл У. Бентон және Ли Орлофф), бірақ "Юра паркі" номинациясынан жеңілді.