Кіріспе
13 ғасырдағы әскери науқан Финляндияға үшінші шведтік крест жорығы - 1293 жылдан 1295 жылға дейін шведтердің өздерінің шекараларын шығысқа қарай кеңейтіп, Финляндиядағы жерлерін одан әрі бақылауға алған, қайырлы кәріліктерге қарсы шведтік әскери экспедиция.
The Third Swedish Crusade to Finland was a Swedish military expedition against the pagan Karelians from 1293 to 1295 in which the Swedes successfully expanded their borders eastwards and gained further control of their lands in Finland.
Тарих
Ол, мүмкін, мифтік Бірінші крест жорығы мен Финляндияға Екінші крест жорығынан кейін болды. Виборг қамалы 1293 жылы жойылған Карелия бекінісінің орнында ортағасырлық Швеция патшалығының ең шығыс форпосты ретінде құрылған. 1721 жылы Нистад келісімінің күшіне енуіне дейін Батыс Карелия шведтердің билігі астында болды. Экспедицияның атауы негізінен анахроникалық, және ол Солтүстік крест жорықтарының бір бөлігі болды. Эрик хроникасы (Эрикскроньикан) бойынша, экспедицияның себебі христиан аумақтарына жалған діндердің енуі болды. Эрик жылнамасында айтылғандай, шведтер карельдерден 14 жүзді басып алды. Карельдіктер 1257 жылы Швецияға жойқын жорық жасады, бұл Швеция королі Вальдемарды (12501275) Папа Александр IV-ден оларға қарсы крест жорығын жариялауды сұрауға мәжбүр етті, ол келісті. Швеция королі (1290 - 1318) Биргер Магнуссон 1295 жылы 4 наурыздағы хатында крест жорығының мотиві - бұл ұзақ уақыт бойы Карелиялықтар Балтық теңізінің аймағында қарақшылық пен тонаушылық жасады және олар шведтер мен басқа саяхатшыларды тұтқынға алып, содан кейін азаптап өлтірді.
1293 жыл
Көктемде үлкен флот Финляндияға Торкел Кнутсонның қолбасшылығымен жөнелтілді. Олардың мақсаты Швецияның шекарасын шығысқа қарай жылжыту еді. Бұл жақсы уақыт еді, өйткені татарлар Ресейге де, Новгородқа да шабуыл жасап жүрді. Шведтердің шабуылға ұшырауының мақсаты кейінірек Виборг деп аталатын Суоменведенпохьядағы порт пен базар болды. Олар Viborg қаласына жетіп, қамалдың бір мұнарасына шабуыл жасады. Олар алты үлкен требушетті орнатты, олар өз кезегінде қабырғаларға тас лақтырып, тез арада мұз арқылы қамалға шабуыл жасауға ұйымдастырды.
Шведтер қарсы шабуыл жасайды
Көктемнің соңында Швециядан бір флот келді, олар тез арада шабуылға шықты. Енді Кексхолм мақсат болды. Егер шведтер сол жерде жақсы қоныстанса, Ладога Карел де шведтердің бақылауына түсер еді. Шабуылдан кейін Кексхолм жаулап алынды және шведтер Сигге Лейк командалығымен бекіністе гарнизон құрды. Бірақ шаршап қалғандықтан, қорғаушылар тез арада, олардың қолбасшысы Зигге Лейкпен бірге құлдырап кетті.
Басқа дереккөздер
Линна Марти, бас редактор. (1989) Suomen Varhaiskeskiajan Lähteitä (Тарихи серіктестік ұйымы),