Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1721 жылы Ұлы Солтүстік соғысын аяқтаған бейбіт келісім
1721 peace treaty ending the Great Northern War
Ништадт келісімі (Ништадтский мир; Freden i Nystad;) – 1700–1721 жылдардағы Ұлы Солтүстік соғысының соңғы бейбіт келісімі. Бұл келісім Ресей патшалығы мен Швеция империясы арасында 1721 жылдың 10 қыркүйегінде (ескі стиль бойынша 30 тамыз) қазіргі Финляндияның оңтүстік-батысында орналасқан Ништадт қаласында жасалды. Швеция басқа тараптармен Стокгольмде (1719 және 1720 жылдары) және Фредериксборгта (1720 жыл) келісімдерге келген болатын. Соғыс барысында Ресейдің Петр I Шығыс Балтық жағалауындағы Швецияның барлық иеліктерін басып алды: швед Ингриясы (1703 жылы Ресейдің болашақ астанасы Санкт-Петербургті салуды бастады), швед Эстониясы және швед Ливониясы (1710 жылы капитуляциялаған), сондай-ақ Финляндия. Ништадтта Швеция королі Фредерик I екі миллион күміс талер алмастырып, Эстония, Ливония, Ингрия және Оңтүстік-Шығыс Финляндияны (Кексхольм уезі және Карелия тасмуының бір бөлігі) Ресейге бергенін ресми түрде мойындады, ал Ресей Финляндияның басым бөлігін Швеция билігіне қайтарды. Келісім Эстония мен Ливониядағы неміс балтық ақсүйектерінің қаржы жүйесін, қолданыстағы кедендік шегараларын, өзін-өзі басқару құқығын, лютеран дінін және неміс тілін сақтау құқығын бекітті. Бұл ерекше мәртебе Ресей империясында Ұлы Петрден (1682–1725 жылдар) бастап Александр II-ге (1855–1881 жылдар) дейін барлық орыс патшаларымен расталды. Ништадт соғыстың нәтижесінде Еуропадағы күштер тепе-теңдігінің шешуші өзгеруін көрсетті: Швецияның императорлық дәуірі аяқталды, Швеция бостандық дәуіріне енді, ал Ресей жаңа империя ретінде көтерілді.
The Treaty of Nystad (Ништадтский мир; ; Freden i Nystad; ) was the last peace treaty of the Great Northern War of 1700–1721. It was concluded between the Tsardom of Russia and the Swedish Empire on 10 September 1721 [O. S. 30 August 1721] in the then Swedish town of Nystad (, in the south west of present day Finland). Sweden had settled with the other parties in Stockholm (1719 and 1720) and in Frederiksborg (1720). During the war Peter I of Russia had occupied all Swedish possessions on the eastern Baltic coast: Swedish Ingria (where he began to build the soon to be Russian capital of St. Petersburg in 1703), Swedish Estonia and Swedish Livonia (which had capitulated in 1710), and Finland. In Nystad, King Frederick I of Sweden formally recognized the transfer of Estonia, Livonia, Ingria, and Southeast Finland (Kexholms län and part of Karelian Isthmus) to Russia in exchange for two million silver thaler, while Russia returned the bulk of Finland to Swedish rule. The Treaty enshrined the rights of the German Baltic nobility within Estonia and Livonia to maintain their financial system, their existing customs border, their self government, their Lutheran religion, and the German language; this special position in the Russian Empire was reconfirmed by all Russian Tsars from Peter the Great (reigned 1682 1725) to Alexander II (reigned 1855 1881). Nystad manifested the decisive shift in the European balance of power which the war had brought about: the Swedish imperial era had ended; Sweden entered the Age of Liberty, while Russia had emerged as a new empire.
Мұра
1917 жылға дейін Санкт-Петербургте, Выборгский ауданында (Ресей-Финляндия шекарасына салыстырмалы түрде жақын) Ништадт келісімімен аталған бір көше болған (қазіргі Лесной проспекті, Rus. Ништадтская улица). Осы ауданда Ұлы Солтүстік соғысындағы алғашқы ресейлік жеңіс – Полтава шайқасына арналған шіркеу де орналасқан, ол – Ақсүйек Самсон шіркеуі.
In pre 1917 Saint Petersburg, in the Vyborgsky district (relatively nearest to Russo Finnish border) one of the thoroughfares (now Lesnoy prospekt) was named after the Nystad treaty (Nystadt Street, Rus. Ништадтская улица). The district also houses a church commemorating the first Russian victory in the Great Northern war, the Battle of Poltava – St. Sampsonius' Cathedral.