Кіріспе

Ағылшын драматургы, лиригі мен либреттосы Бенджамин Чарльз Стивенсон немесе Б. С. Стивенсон (1839 22 қаңтар 1906) - ағылшын драматургы, лиригі және либреттосы. Мемлекеттік қызметте мансапты бастағаннан кейін ол "Болтон Роу" деген псевдониммен театр үшін жазуды бастады. Ол Виктория театрының бірнеше ұзақ уақыт бойы жұмыс істеген шоуларының авторы немесе авторларының бірі болды. Оның ең үлкен хиті комикалық опера Дороти болды, ол өзінің бастапқы ұзындығы бойынша рекордтар орнатты. Оның жазушы серіктестері Клемент Скотт пен Брэндон Томас, ал композиторлар Фредерик Клей, Альфред Сельер және Артур Салливан болды, олармен ол "Зоопарк" атты шығарма жазды, ол бүгінге дейін қайта жаңғырды.

Алғашқы жылдар

Стивенсон, сэр Уильям Генри Стивенсонның ұлы, азаматтық және әскери қызметте болған отбасынан шыққан. Оның бабасы, сондай-ақ Бенджамин Чарльз Стивенсон деген атпен аталған, генерал-майор және кейіннен Орман және орман комиссарларының бірі болды. Стивенсонның әкесі мемлекеттік қызметкер болып, ішкі кірістер басқармасының төрағасы болды. Жас Стивенсон Миддлсекс милициясына шақырылып, кейін азаматтық қызметке түсті. Мемлекеттік қызметкер болып жұмыс істеген кезінде Стивенсон театрлық пьесалар жаза бастады. Оның бабасы, генерал Б. С. Стивенсон, Мейфэрдегі Болтон Роудағы үйде өмір сүріп, қайтыс болды, ал жас Стивенсон "Болтон Роуды" өзінің псевдонимі ретінде қабылдады. Стивенсонның алғашқы кәсіби табысы екі жылдан кейін, композитор Альфред Селььемен бірге жазған "Charity Begins at Home" атты қысқа операсымен сол жерде болды. Бұл шығарма 1872 жылдың басым бөлігінде компанияның репертуарында болды және 200-ден астам рет ойнатылды. Стивенсон 1875 жылы Артур Салливанның "Зоопарк" комикалық операсының либреттосын жазғанда "Болтон Роу" псевдонимін әлі де пайдаланып жүрген. Бұл шығарма әлі күнге дейін жиі орындалады. Содан кейін ол Клемент Скоттпен жазу серіктестігін бастады, ол "Савилл Роу" (Савилл Роу, тағы бір Мейфэр көшесі) деген лақап есімді қабылдады. Бірге Уэльс принсі театрының Банкрофты үшін олар Викториен Сардуның "Nos intimes" (Peril) және "Dora" (1878 Diplomacy) пьесаларының ағылшын нұсқаларын жазды. Соңғысы театрлық газет The Era-да "маусымның ең үлкен драмалық хиті" деп сипатталды. Ол Нью-Йорктегі Уоллак театрында да ойнаған. Стивенсон мен Скотт Лекоктың "Le Petit Duc" опереттасы үшін Халеви мен Мейлхак либреттосының ағылшын нұсқасын жазды. Олардың бейімделуі композиторға қатты ұнады, сондықтан ол ағылшындық өндіріске жаңа музыка жазуға ұсынды.

Вест-Энд пен Бродвейдегі табысы

1880 жылы Стивенсонның шығармалары Нью-Йоркте қайтадан көрініс тапты. Бродвей опера театры қайта ашылып, "Ертеде" және "Үйден басталады" атты екі спектакль қойылды. Стивенсон сонымен қатар Альфред Сельье жазған Лонгфеллоуның "Пандораның бетпердесі" операсының үш актілік опералық нұсқасының либреттосын ұсынды және 1881 жылы Бостонда ұсынылды. Келесі жылы Лондонда Стивенсон Брэндон Томаспен "жаңа және сыншыл комедия" - "Комрадалар" атты сот театры үшін Артур Сесил, Д. Г. Бусико және Марион Терриді қоса алғанда, актерлік құраммен жұмыс істеді. Стивенсон 1882 жылы өзінің атын атап, 1882 жылы ашылған және келесі жылдың басым бөлігін өткізген Ксавье де Монтепеннің "La Maison du mari" пьесасы негізінде 1882-1983 жылдары үлкен жетістікке қол жеткізді. 1886 жылы ол Оскар Блюменталдың "Дер Пробепфайл" ролін "Әлемнің әйелдері" роліне бейімдеді, ол Хейммаркет театрында Герберт Бербом Три мен Хелен Барридің қатысуымен қойылды. 1886 жылы Стивенсон ең үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Ол Сельермен бірге "Дороти" комикалық операсын жазды. Бұл пьеса Гаити театрында 1886 жылы 25 қыркүйекте ашылды. Сельердің көп бөлігі бұрынғы сәтсіздіктерден қайтадан пайдаланылған материал болды, ал музыка да, либретто да сыншылардың мақтауына ие болмады. "Таймс" газетінде: "Адамгершілік билік құрып, сонымен бірге, өкінішке орай, осы қасиеттің кемшіліктері болып табылатын нәзік әлсіздік пен әуессіздіктің көп бөлігі". Стивенсон мен Сельер жұмысты қайта қарады, ал ол желтоқсанда Уэльс принсі театрына Мари Темпест сияқты жаңа жұлдыздармен көшірілді. Дороти кассада үлкен жетістікке қол жеткізді және 1888 жылы Лирик театрына ауыстырылды, онда ол 1889 жылға дейін жұмыс істеді. Оның алғашқы 931 қойылымы сол уақытқа дейін музыкалық театрдың ең ұзақ қойылымы болды. Кейбір сыншылар өздерінің бұрынғы айыптауларын қайта қарастырды, бұл шығарма классикалық Викториялық шығарма ретінде танылды, ал бастапқыда жек көретін сюжетті қалпына келтіру драматургтері Дэвид Гаррик пен Афра Бенге, Оливер Голдсмитке және тіпті Шекспирге дейін елеулі түрде іздестірді. Стивенсон мен Сельер кейіннен "Дорис" (1888) атты тағы бір комедиялық операда бірлесіп жұмыс істеді, ол Доротимен бәсекелеспей, 200-ден астам спектакльдің жақсы өтуіне ие болды. Стивенсонның музыкалық театрда кейінгі жұмысы сәл сәтті болды. Карл Роза опера компаниясы үшін ол композитор Артур Горинг Томастың "Алтын желкен" операсының либреттосын қайта жазды, ол алғаш рет 1893 жылы тыңдалды. Кейбір оң сыншылдардың назарына қарамастан, шығармаға қызығушылық қысқа болды. Сол жылы Эдвард Якобовскидің "Импровизатор" және "Венеция әншісі" атты екі қысқа опереттасы аз әсер қалдырды. Эдвард Соломонның музыкасы бар "Ранч" музыкалық фарсы оны сахналауға театр таба алмады. Чарльз Вильерс Стэнфордтың либреттосы, Кристофер Пэтч, Батт шаштаразын Стэнфорд жазған, бірақ ешқашан орындалмаған. Сэр Александр Маккензидің либреттосы, Маккензидің 1898 жылы айтқандай, "өзімнің үстелімде" қалды.

Кейінгі жылдар

Музыкалық емес театрда Стивенсонның табысы арта түсті. 1890 жылдары ол өзінің аты-жөніне, пьесасының авторы ретінде танымал болды. 1892 жылы бір британдық газет Стивенсон мен Огастус Харристің шығармасы деп жарнамаланған жаңа пьесаның шын мәнінде аз танымал жазушылардың шығармасы екеніне наразылық білдірді. Сол жылы Стивенсон өзінің ең ұзаққа созылған шығармаларының бірі - Faithful James, бір актілі комедияны шығарды. Ол Гилберттің Розенкранц пен Гилденстернді Сот театрында үш еселенген шотта алмастырды. Орындаушылар құрамына Вейдон Гроссмит, Брэндон Томас, Эллалин Террисс және Сибил Грей кірді. Кейінгі қайта жандандырулардың бірі 1907 жылы Ратланд Баррингтонмен ақсақалдың рөлінде болды. 1894 жылы Стивенсон Хэддон Чемберспен бірге "Құтты карта" атты мелодрама жазды, ол жақсы қабылданды. Ол өзінің әріптесімен қалай жұмыс істегенін сұрағанда: "Біз жұмысты бөліп жатырмыз. Мен барлық дауыстыларды, ал мистер Чемберс барлық ырғақтыларды жазамын". Стивенсонның шығармаларын қайта жаңғыртулардың арасында, оның өмірінде және одан кейін, Дороти (бірнеше рет, атап айтқанда 1908 жылы, The Times сыншысы оны "ағылшын комикалық операларының ең әуесқой, ең сүйкімді және ең көркемінің бірі" деп атады) және Дипломатия, ол 1893 жылы Виктория патшайым мен 1914 жылы V Джордж үшін командалық қойылымда берілген, 1924 жылы Гладис Купердің қатысуымен қайта жаңғыртылды. Стивенсон Беркширдің Таплоу қаласында 66 жасында қайтыс болды.