Кіріспе

Rievaulx Abbey (/r//iː/'/v//oʊ/ reeVOH') - Англияның Солтүстік Йоркширдегі Норт-Йорк Мурс ұлттық паркіне жақын Хелмслидегі Риеваулкстегі цистерциандық аббаттық кешені. 1538 жылы Генрих VIII тұсында монастырларды тарату кезінде тартып алынғанға дейін Англиядағы ең ірі аббаттық кешендердің бірі болды. Алқабына 1915 жылы Ежелгі ескерткіш мәртебесі берілді, ал аббаттық кешен 1917 жылы сол кездегі Жұмыс министрлігінің қамқорлығына алынды. Бүгінде оның негізгі ғимараттарының қираған қалдықтары туристерді қызықтыратын орын болып табылады және оны English Heritage ұйымы күтіп ұстап, басқарады.

Қор

Риволькс аббаттығы – Англияның солтүстігіндегі алғашқы цистерциандық монастырь, 1132 жылы Клерво аббаттығынан келген он екі монахпен құрылған. Оның шалғай орналасқан жері, сыртқы әлеммен азая байланыста, қатаң дұға ету және өзін-өзі қамтамасыз ету идеалдарына сай болды. Аббаттықтың меценаты Уолтер Эспек тағы бір цистерциандық қауымды, Бедфордширдегі Уордон аббаттығын, мұрагерлік алған жерлерінің біріндегі өнімсіз жайылымда құрды. Риволькстің алғашқы абысы Вильгельм I 1130 жылдары құрылысты бастады. Екінші абат, Риволькстің Әулие Элреді, ғимараттарды кеңейтіп, уақыт өте Йоркширдің ең ірі цистерциандық аббаттықтарының біріне айналғанды нығайтты, ал Фонтанс аббаттығы Йоркширде салынған екінші цистерциандық монастырь болды. Элредтің басшылығымен аббаттықта 140-қа жуық монах пен 500 дөңгелек ағайын болған деседі. Оның қызметінің соңына қарай Риволькстің Англия мен Шотландияда бес еншілес үйі болды.

Қаржылық өркендеу

Аббатхана таулардың арасында, Рай өзенінің жағасында орналасқан. Монахтар өзеннің бір бөлігін батысқа қарай бірнеше метр бұрып, салу үшін жеткілікті тегіс жерге ие болды. Олар 12 ғасырда өзеннің ағысын тағы екі рет өзгертті. Аббатхана аумағында өзеннің ескі арнасын көруге болады. Бұл монахтардың техникалық шеберлігінің айғағы. Олар қорғасын мен темір кенін өндіру, қой өсіру және бүкіл Еуропадан келген сатып алушыларға жүн сату арқылы табысты бизнес құрды. Ривоулк аббатшылығы Англиядағы ең үлкен және ең бай аббатханалардың біріне айналды, онда 140 монах және көптеген ер бауырлар қызмет етті. Ол Англия мен Шотландияда жерлерді иеленді, жалпы құны белгілі бір соманы құрады, сондай-ақ еншілес үйлер салды. 13 ғасырдың соңында аббатхана құрылыс жобаларына байланысты қарызға батты және қойдың тері ауруы (псороптиялық шаян) эпидемиясынан түсімді жоғалтты. 14 ғасырдың басында Шотландиядан келген шабуылшылар жағдайды одан әрі ушықтырды. 14 ғасырдың ортасында "Қара өлім" салдарынан халық санының күрт азаюы жаңа ер бауырларды жұмысқа алуды қиындатты. Осының салдарынан аббатхана жерінің көп бөлігін жалға беруге мәжбүр болды. 1381 жылға қарай Ривоулкте тек он төрт хор монахы, үш ер бауыр және абат қалды, ал кейбір ғимараттардың көлемі кішірейтілді. 15 ғасырға қарай, Кистерциандық тәртібіндегі қатаң сақтау, яғни Сент-Бенедикт ережесіне сәйкес өмір салты, ыңғайлырақ өмірге ұшырады. Монахтарға ет жеуге рұқсат берілді, олар үшін жеке тұрғын үйлер салынды, ал абат бұрын емхана болған жерде кеңшарлы үй шаруашылығын ұстады.

Тарату

Аббатхана билік үшін үлкен мәселе тудырды. Эдвард Каупер 1530 жылдан бастап монахтарға жетекшілік етті, бірақ монахтар оның әдісіне наразылық білдірді. Ол 1533 жылы қызметтен алынды, ал бастапқыда монахтар оның орнына басқа біреуді қабылдаудан бас тартты. 1538 жылы таратылған кезде аббатханада абат пен 21 монахтың тұрған 72 ғимарат бар екені айтылды, сондай-ақ 102 шаруа жұмыс істеді және жылына 351 фунт стерлинг табыс түсті. Аббатхана Ласкилде прототиптік домна пешіне ие болды, ол қазіргі заманғы домна пештерімен салыстырыларлықтай тиімділікпен шойын өндірді. Стандартты тәртіп бойынша, тартып алынған монастырь ғимараттары тұруға жарамсыз етіліп, қорғасын сияқты құнды заттарынан айырылды. Жер Генридің кеңесшісі болған Томас Маннерске, Ратлендтің 1-ші графына берілді, кейін ол Дункомб отбасының меншігіне өтті.

Монастырьдан кейінгі дәуір

16-17 ғасырларда Риволькс маңызды темір өндіру орталығы болды. 20 ғасырда аббат мемлекеттік қамқорлыққа алынып, тарихи ескерткіш ретінде сақталды және қазірде English Heritage Trust тарапынан басқарылады. 2015 жылы Historic England аббат аумағының археологиялық зерттеуін жүргізу үшін төмен қабатты әуе суретін пайдаланып, жер бетінің цифрлық моделін және төбеліктер жоспарын жасауға тапсырыс берді. 2018 жылы жердегі зерттеулер одан әрі жалғасты. Жобаның мақсаты аббатты қоршаған ландшафтты жақсырақ түсіну болды және нәтижелері 2019 жылы жарияланды. 1983 жылы өмір бойына пэрлік мәртебе алған бұрынғы премьер-министр Харольд Уилсон, Йоркширлік болғандықтан, Риволькс бароны Уилсон атағын қабылдады.