Кіріспе

Морис Леенхардт:Морис Леенхардт (9 наурыз 1878 - 26 қаңтар 1954), француз пасторы және этнолог, Жаңа Каледонияның канактар халқына маманданған.

Өмір

Лейнхардт Монтабан қаласында дүниеге келген. ХХ ғасырдың басында протестанттық билік маристер бауырластарымен бәсекелесіп, канактардың евангелизациясына көңіл бөлді. Морис Леенхардт 1902 жылы Жаңа Каледонияда пастор болып тағайындалды, онда ол Хоуаилу аңғарында "Dö nèvâ" миссиясын құрды. Ол пасторлық рөлінен тыс, осы адамдардың ой-өрісін түсінуге тырысты. Жаңа Каледонияға келген Морис Леенхардт Ноумея қаласының әкімімен кездесіп, былай деп сұрады: - Сіз мұнда не істеуге келдіңіз? Он жыл ішінде Қанақтардың саны азаяды. Ол өзін осы баяу жүргізіліп жатқан геноцидке қарсы күреске арнады, ол ақындық халықты баяулап жойып жатқан маскүнемдікпен күресті. Ол алғашқы шәкірттерінің көмегімен Жаңа Келісімді хуайлу тіліне аударды. Ол 1927 жылы Францияға оралып, онда Société des Océanistes және Musée de l'Homme-ді құрды және École des Hautes Études en Sciences Sociales-те Люсьен Леви Бруль кафедрасын алды. Жаңа Каледонияда екінші рет он жылға жуық болғаннан кейін, ол 1944 жылы Institut National des Langues et Civilisations Orientales-те мұхиттық тілдерді оқыта бастады. Ол Парижде қайтыс болды. Линхардтың қызы Стелла дін тарихшысы және теолог Генри Корбинге тұрмысқа шықты (1933).

Этнологияға қосқан үлесі

Морис Лиенхардтың этнологияға қосқан үлесі едәуір, бірақ ол оларды теориялық тұрғыдан қарастырмаған. Бронислав Малиновскиден бұрын ол Марсель Маусстың Париждегі кеңсесінен ұсынған этнологиямен айналысты. Жиырма бес жыл бойы ол белсенді зерттеулер мен қатысушыларды бақылаумен айналысты, оның артықшылықтары 1960 жылға дейін қайта ашылмады. Морис Лейнхардт догматик емес еді және осы барлық үлестер арқылы ол ешқашан ізбасарлар іздеген жоқ. Алайда ол әлеуметтік құбылыстарды тұтастай қарастырып, канақ халқының өнерін, аңыз-әдетін, тілін зерттеген алғашқылардың бірі болды.