Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлы Оуз өзенінің саласы, Кембриджширдегі өзен
Tributary of the River Great Ouse
the river in Cambridgeshire
Кам өзені (/'//k//æ//m/) – Шығыс Англиядағы Кембридж қаласынан өтетін басты өзен. Кембриджден шыққаннан кейін солтүстік және шығысқа қарай ағып, Эли қаласының оңтүстігінде, Поуп Корнерде Ұлы Оуз өзенімен қосылады. Кембриджтен теңізге дейінгі жалпы қашықтық шамамен 64 шақырымды құрайды және осы өзенде сал, кішкентай қайықтар мен ескек қайықтар жүзуге болады. Ұлы Оуз өзені сондай-ақ Орта деңгейлі су жолдары және Нене өзені арқылы Англияның каналдық жүйесімен байланысады. Жалпы алғанда, Кам өзенінің ең алыс бастауы (Эссекс қаласындағы Дебденге жақын жерде) Ұлы Оуз өзеніне құйылатын жерге дейін ағады.
The River Cam (/'//k//æ//m/) is the main river flowing through Cambridge in eastern England. After leaving Cambridge, it flows north and east before joining the River Great Ouse to the south of Ely, at Pope's Corner. The total distance from Cambridge to the sea is about 40 mile (64 km) and is navigable for punts, small boats, and rowing craft. The Great Ouse also connects to England's canal system via the Middle Level Navigations and the River Nene. In total, the Cam runs for around from its furthest source (near Debden in Essex) to its confluence with the Great Ouse.
Атауы
Өзеннің бастапқы атауы Гранта болды және (ерекше жағдай) оның қазіргі атауы Кембридж қаласынан шыққан, керісінше емес: қаланың қазіргі атауы орта ғасырлық ағылшын тілінде қалыптасқаннан кейін, өзеннің атауы оған сәйкес келеді. Алайда, бұл үнемі қолданылмады, сондықтан өзеннің жоғарғы бөлігі бұл күнге дейін Гранта деп аталады. Кембридждегі Сильвер-стрит көпірінің жоғары жағындағы өзен "Гранта", ал төмен жағындағысы "Кам" деп айтылады. Ри саласы да ресми түрде Кам деп танылады, сондай-ақ Гранта өзенінің жоғарғы бөлігінде де Гранта деп аталатын саласы бар. Орданс Survey карталарында екі негізгі саланың баламалы атаулары көрсетілген: "Кам немесе Гранта өзені" және "Кам немесе Ри өзені". Камның Глостерширдегі Кам өзенімен ешқандай байланысы жоқ.
The original name of the river was the Granta and (unusually) its present name derives from the city of Cambridge rather than the other way around: After the city's present name developed in Middle English, the river's name was backformed to match. This was not universally applied, however, and the upper stretch of the river continues to be informally known as the Granta. It has been said that the river is the "Granta" above the Silver Street Bridge (in Cambridge) and the "Cam" below it. The Rhee tributary is also formally known as the Cam, and the Granta has a tributary on its upper stretch also known as the Granta. On Ordnance Survey maps, the two main tributaries' alternative names are recognised: "River Cam or Granta" and "River Cam or Rhee". The Cam has no connection with the much smaller River Cam in Gloucestershire.
Төменгі өзен
1702 жылы Кам өзенін сақтаушылар деп аталатын ұйым құрылды, оларға өзенді кеме жүзуге лайықты күйде ұстау міндеті жүктелді. Сақтаушылар Кембридждің солтүстік-шығысындағы екі шлюздің – Иса шлюзі мен Байтс Бит шлюзінің жай-күйіне жауапты. Иса шлюзінің солтүстігіндегі (ағыс бойындағы) бөлік кейде төменгі өзен деп аталады. Иса шлюзі мен Байтс Бит шлюзі арасындағы бөлік қайықпен жүзу үшін жиі қолданылады. Бұл жерде көптеген тұрғын үйлердегі қайықтар да бар, олардың тұрғындары өздерін Камботерлер деп атайтын қауымдастық құрайды. Кемнің ең төменгі бөлігіндегі, Боттишем шлюзінен төмен және оның ішіндегі қатынас Қоршаған орта агенттігінің жауапкершілігінде.
An organisation called the Conservators of the River Cam was formed in 1702, charged with keeping the river navigable. The Conservators are responsible for the two locks in and north east of Cambridge: Jesus Lock and Baits Bite Lock. The stretch north (downstream) of Jesus Lock is sometimes called the lower river. The stretch between Jesus Lock and Baits Bite Lock is much used for rowing. There are also many residential boats on this stretch, their occupants forming a community who call themselves the Camboaters. Navigation on the lowest section of the Cam, below and including Bottisham Lock, is the responsibility of the Environment Agency.
Джесус-Лок пен Бекстерден Грантчестерге дейін (орта және жоғарғы өзен)
Иса шлюзінен жоғары созылған бөлік кейде ортаңғы өзен деп аталады (ал Милл тоғанынан жоғары созылған бөлік – жоғарғы өзен деп аталады). Иса шлюзі мен Милл тоғаны арасында өзен көптеген колледждердің қабырғалары астымен Бекс арқылы өтеді. Бұл өзеннің туристер арасында ең танымал бөлігі, әсем көпірлердің, жасыл газон мен изяқталған күркелердің суреттік көріністерімен әйгілі. Бұл бөліктің ерекшелігі – су астында қалған сүйреу жолының қалдықтары: өзен жағасындағы колледждер Бекс арқылы баржа тартатын жылқыларға рұқсат бермеген, сондықтан жануарлар жүктемелерін артынан тартып, Кам өзенімен диірменге дейін жүзіп өткен. 1 сәуір мен 30 қыркүйек аралығында "La Mimosa" пабынан (Jesus Green-нің жоғары жағында) бастап механикалық қозғалтқышпен жүретін қайықтарға рұқсат берілмейді, осы кезеңде ортаңғы және жоғарғы өзен тек қолмен қозғалтылатын кемелерге ғана ашық. Олардың ең көп таралғаны – түбі тегіс пунттар. 1 қазан мен 31 наурыз аралығында моторлы қайықтар Милл Пулге дейін жүруге рұқсат етіледі, бірақ көптеген адамдар осы мүмкіндікті пайдаланбайды, себебі Бекс бойында қоғамдық тұрақтар өте аз, өзен тым тар, ал көпірлер тым төмен болғандықтан көптеген қайықтар үшін оңай өту немесе бұрылу қиын. Пунттар мен каноэлерді Милл Пулдың үстіндегі бөгеттің айналысында роликтердің көмегімен төменгі деңгейден жоғарғы деңгейге көтеруге болады. Милл Пул мен оның бөгетінен бастап өзенді Грантчестер шалғындары арқылы Грантчестер ауылына және Байронның бассейніне дейін жалғастыруға болады, онда ол көптеген арналармен толығады.
The stretch above Jesus Lock is sometimes known as the middle river (with the section above the Mill Pond being referred to as the upper river). Between Jesus Lock and the Mill Pond, it passes through the Backs below the walls of many of the colleges. This is the section of river most popular with tourists, with its picture postcard views of elegant bridges, green lawns and graceful willows. This stretch also has the unusual feature of the remains of a submerged towpath: the riverside colleges did not permit barge horses on the Backs, so the beasts waded up the Cam to the mill pulling their loads behind them. Access for mechanically powered boats is prohibited above 'La Mimosa' Pub (at the upstream end of Jesus Green) between 1 April and 30 September, when the middle and upper river are open only to manually propelled craft. The most common of these are the flat bottomed punts. Between 1 October and 31 March powered boats are allowed as far as Mill Pool, but few people take advantage of this, as there are very few public mooring places along the Backs, and the river is too narrow and the bridges too low to afford easy passing or turning for many boats. Punts and canoes can be manhandled around the weir above the Mill Pool by means of the rollers, a slipway from lower to upper level. From the Mill Pool and its weir, the river can be followed upstream through Grantchester meadows to the village of Grantchester and Byron's Pool, where it is fed by many streams.
Демалыс үшін пайдалану
Көптеген өзендер сияқты, Кам өзені де түрлі демалыс түрлері үшін кеңінен пайдаланылады. Оларға балық аулау, жүзу және әртүрлі қайықпен жүзу жатады.
Like many rivers, the Cam is extensively used for several forms of recreational activity. These include angling, swimming and various kinds of boating.
Балық аулау
Су лайлы емес және бастауынан Ұлы Оузға қосылғанға дейін балықтарға қолайлы, таза. Батыс жағалаудағы балық аулау құқықтары жыл сайын Кембридж балықты сақтау және балық аулау қоғамына жалға беріледі. Боттишем шлюзінен төменгі ағысындағы Камда 1970 жылдардың басынан бері Англия суларында жойылған деп есептелген минога балығы кездесуі мүмкін. Ұлыбританияда соңғы рет 1969 жылы Камда минога ұсталған, ал 2010 жылы балықшы Ұлы Оузде екеуін көргенін хабарлады. Хинкстон және Ұлы Честерфордтың жоғары жағында өзенде жабайы қоңыр форель қорлары бар, бірақ оны Аудли Fly Fishers клубы және құқықтарға ие басқа балық аулау қоғамдары да қорғайды.
The water is not murky and is clean enough from its source to its confluence with the Great Ouse to support fish. The fishing rights on the west bank are leased annually to the Cambridge Fish Preservation and Angling Society. The Cam below Bottisham Sluice may still hold burbot, a fish thought to be extinct in English waters since the early 1970s. The last known burbot caught in Britain was in 1969, on the Cam, and in 2010 a fisherman reported spotting two in the Great Ouse. Above Hinxton and Great Chesterford the river holds a stock of wild brown trout, though it is also stocked by the Audley Fly Fishers club and other angling societies who own the rights.
Қайықпен жүзу
Барлық қайықтар Кама өзенінің сақшыларынан немесе Қоршаған орта агенттігінен навигациялық лицензия алуы тиіс. Иесус шлюзінің төменгі жағында, өзеннің екі жағасында және Клейхиттегі көпірдің солтүстігіндегі батыс жағалауда қоғамдық тоқтау орындары бар (екеуі де максимум 48 сағатқа дейін тоқтауға рұқсат береді), сондай-ақ Кембридждегі Риверсайдқа жапсарлас рельстерде ресми емес тоқтау орындары бар (шектеусіз, бірақ көбінесе толық толған). Бұл тоқтау орындары Кембридж қалалық кеңесі тарапынан қаралып жатыр және сегіз немесе тоғыз ресми тұрғын үй тоқтау орындарына дейін азайтылуы немесе толығымен алынып тасталуы мүмкін. Кембридждегі ортақ жерлердегі (Jesus Green, Midsummer Common және Stourbridge Common) тоқтау орындары қалалық кеңестің ұзақ мерзімді тоқтау рұқсатын алғандарға арналған. Жеке меншіктегі тоқтау орындары да бар. Честертон қаласындағы Уотер-стрит көшесіндегі Green Dragon пабының бағының жанында қоғамдық қайық түсіру жолы бар. Ол кейде шағын қайықтарды суға түсіру үшін пайдаланылады.
All boats require a navigation licence from either the Conservators of the River Cam or the Environment Agency. There are public moorings just below Jesus Lock on both sides of the river and on the western bank just north of the bridge at Clayhithe (both with a maximum stay of 48 hours), and unofficial moorings on the railings adjoining Riverside in Cambridge (unlimited stay, but usually fully occupied) which are under review by Cambridge City Council and likely to be reduced to eight or nine formalised residential moorings, or removed altogether. The moorings on the commons in Cambridge (Jesus Green, Midsummer Common and Stourbridge Common) are reserved by the City Council for holders of its long term mooring permits. There are also some privately owned moorings. There is a public slipway next to the garden of the Green Dragon pub in Water Street, Chesterton. This is occasionally used for launching small boats.
Ұстауы
Пунтинг – Иса Лок пен Грантчестер арасындағы өзен бөлігіндегі ең танымал қайықпен жүру түрі. Бірнеше колледждің өз пунттары бар, оларды әртүрлі компаниялардан, операторсыз немесе оператормен бірге жалдауға болады. Колледждер мен кем дегенде бір жеке компанияның да пунттары бар, олар жалпы жұртшылыққа қолжетімді.
Punting is the most popular form of boating on the stretch of the river between Jesus Lock and Grantchester. Several of the colleges own punts, and they can also be hired from various companies, either with or without a person to operate them. The colleges and at least one private operator also own punts which are available for members of the public to travel on.
Қаноэ жүзу
Каноэ және байдарка спорты, демалыстық және бәсекелестік түрлерінде, жыл бойына танымал, әсіресе Милл тоғанынан Грантчестерге қарай созылған бөлігінде. Кембридж каноэ клубы (Шипс Гринде) және Кембридж университетінің каноэ клубы (Ньюнемнен ағысқа қарсы жаққа қарай) осы жерде орналасқан.
Canoeing and kayaking, both recreational and competitive, are popular at all times of year, especially on the section above the Mill Pond towards Grantchester. Both Cambridge Canoe Club (on Sheep's Green) and Cambridge University Canoe Club (just upstream from Newnham) are based here.
Қозғалтқышты қайықпен жүзу
Қозғалтқышты қайықтар жыл бойы Ла Мимоса мейрамханасына дейін (Иисус Гриннің қасында) жүзе алады, ал 1 қазан мен 31 наурыз аралығында – Милл бассейніне дейін.
Powered boats may navigate as far upstream as La Mimosa restaurant (next to Jesus Green) all year round, and as far as the Mill Pool between 1 October and 31 March.
Қайықтану
Иса шлюзі мен Байтс Бит шлюзі арасындағы төменгі өзен Кембридж университетінің біріккен қайық клубтарының университет және колледж командаларының, сондай-ақ Кембриджшир есу қауымдастығының қалалық есу командаларының жаттығу және жарыс алаңы болып табылады. Кембридж Ленті, Мей және Таун Бампы есу жарыстары, онда қайықтар белгілі интервалмен старт алады және мақсаты – алдыңғы қайықты қуып жеңіп, тигізу (яғни, ‘соқтығысу’) болып табылады, осы жерде өткізіледі.
The lower river between Jesus Lock and Baits Bite Lock is the training and racing home of the Cambridge University Combined Boat Clubs' university and college, and the Cambridgeshire Rowing Association's town, rowing teams. The Cambridge Lent, May and Town Bumps rowing races, where boats set off at regular intervals, and the object is to catch and touch (that is, 'bump') the boat in front, are held here.
Жүзу
Жаз айларында өзеннің жоғарғы ағысында жүзу танымал, ал адамдар Грантчестер шалғыларында жыл бойы шомылады. Батыл шомылушылар Жаңа жыл күні суға түсуге қатысады.
Swimming on the upper river is popular in the summer, and people bathe at Grantchester Meadows all year round. Hardy bathers take part in the New Year's Day swim.
Навигация
Кембридж Фенс суын құрғатуға дейін Кам өзеніндегі орналасуына байланысты ішкі порт болған. Университет колледждерінің маңыздылығы артқанда, қала арқылы өзеннің ағысы, «Бекс» деп аталатын, олардың жаңа ғимараттарына орын беру үшін шығысқа қарай жылжытылды. 1618 жылы Ричард Аткинс жасаған баяндамада Клейхиттен жоғарыдағы құмдықтар мен су диірмендері кеме жүруге кедергі келтіретін мәселелер көрсетілген. 1643 жылы Ассоциацияның парламенттік комитеті жасаған жарлық өзенді сауда үшін пайдалануды реттеді, бірақ ең ірі өзгеріс – Ұлы Уз өзеніндегі Денвер шлюзінің салынуы болды, ол Узден таяз суды шығарып, төменгі ағыстағы өзен деңгейін төмендетті. 1697 жылы университет және Кембридж корпорациясы Парламентке Кингс-Линнен қалаға дейінгі сауда жолының күрт нашарлағаны туралы шағымданып, 1699 жылы корпорация Клейхиттен Кембридждегі Куинс Миллге дейін өзенді жақсартуға рұқсат беретін Парламент актісін алуға тырысты. Сондай-ақ, Кам өзенінің сақтаушыларын құрды, ол өзенді пайдалану үшін төлем алуға құқығы бар заңды орган, төлемдер шарап тоннасына төрт шиллингтен (20 пенс) бастап, жолаушылар үшін бір адамға бір пенске (0,4 пенс) дейін ауытқып отырды. Сақтаушылардың саны он бірден аспады, олар өзенді жақсарту үшін капитал жинау мақсатында төлемдерді кепілге беруге өкілеттік алды. Олар солай істеді және Джесус Грин, Честертон, Бейтс Бит және Клейхитте шлюздер салды. Төлемдердің көп бөлігі Клейхитте жиналды. Үш шлюздің де өлшемдері әртүрлі. Боттишам және Бейтс Бит шлюздері толық автоматтандырылған, жоғары жағында тік гильотина қақпасы және төменгі жағында дәстүрлі митрлік қақпалары бар. Иса шлюзі қолмен басқарылады және екі жағында да митрлік қақпалары бар. Боттишам шлюзінің ұзындығына байланысты қайықтардың өлшемі 96,8 футқа (30 м) дейін, ал Бейтс Бит шлюзінің еніне байланысты 14 футқа (4 м) дейін шектеледі. Иса шлюзінің ені 3 метр ғана. Реч, Сваффэм Булбек және Боттишемнің кеме жүзуге болатын салаларына, соңғысы қазір кеме жүруге жарамсыз, Кам өзенінен жетуге болады.
Cambridge had been an inland port due to its location on the River Cam prior to the draining of the Fens. As the university colleges rose in importance, the course of the river through the town, known as the Backs, was moved further to the east to accommodate their new buildings. A report conducted in 1618 by Richard Atkyns highlighted the problems caused by sandbanks above Clayhithe and watermills obstructing navigation. An order made by the parliamentary Committee of the Association in 1643 regulated use of the river for trade, but the biggest change was the construction of Denver Sluice on the River Great Ouse, which reduced river levels on the lower river as tidal waters were excluded from the Ouse. Both the university and the Corporation of Cambridge complained to Parliament in 1697 that the trade route to the town from King's Lynn had been severely impaired. In 1699, the Corporation sought to obtain an Act of Parliament which would allow them to improve the river from Clayhithe to Queens Mill at Cambridge. and created the Conservators of the River Cam, a legal body with authority to charge tolls for use of the river, which ranged from four shillings (20p) a ton for wine to one penny (0.4p) per person for passengers. The Conservators, of which there were a maximum of eleven, had powers to mortgage the tolls, in order to raise capital for improvements to the river immediately. This they did, and built sluices at Jesus Green, Chesterton, Baits Bite and Clayhithe. Most of the tolls were collected at Clayhithe. The three locks are all of different sizes. Bottisham and Baits Bite locks are both fully automated, with a vertical guillotine gate at the upstream end and traditional mitre gates at the downstream end. Jesus lock is manually operated, and has mitre gates at both ends. Boat sizes are restricted to 96.8 feet (30 m) by the length of Bottisham lock, and to 14 feet (4 m) by the width of Baits Bite lock. Jesus lock is only 9.7 feet (3 m) wide. The navigable lodes of Reach, Swaffham Bulbeck and Bottisham, the last of which is no longer navigable, can be reached from the River Cam.
Су тасқыны
Кама әдетте тыныш өзен, бірақ кейде су тасқыны болады. Соңғы ауыр су тасқыны 2001 жылы, бірінші ақпан айында, содан кейін 22-23 қазан күндері және 2009 жылдың ақпан айында болды. Қоршаған орта агенттігі өзеннің барлық бөлігі үшін су деңгейін басқаруға және су тасқыны туралы ескертулер беруге жауапты.
The Cam is normally a placid river but flooding does occasionally happen. The most recent serious floods were in 2001, first in February and again on 22–23 October, and then in February 2009. The Environment Agency is responsible for managing water levels and issuing flood warnings for the entire river.