Кіріспе

Нацистік концлагерьдегі аман қалған Дэвид Фабер (1928 жылы 25 тамыз - 2015 жылы 28 шілде) - Польша мен Нацистік Германияда тоғыз концлагерьде аман қалған поляк еврейі. Фабер тоғыз түрлі концлагерьге қамалады, онда ол өзінің отбасы мүшелерінің көпшілігінің көз алдында өлтірілуіне куә болады, оның ішінде оның алдында азап шеккен ағасы Ромек те. Фабер өзінің "Ромэк үшін" атты мемуарларында осы қорқынышты оқиғалар туралы жазады. Кейіннен ол өмірін өзінің естеліктері мен білім беру арқылы отбасын еске алуға арнады. Ол сондай-ақ марапатталған педагог және Холокост туралы лектор болды.

Балалық шағы

Холокостқа дейін Фабер отбасымен Польшаның Новый Сач қаласында тұратын. Фабердің отбасында алты әпке-қарындас, бір аға, анасы мен әкесі болды. Олар кейін нацистер келгенде үйлерін тастап қашады. Фабер және оның отбасы бірнеше достар мен отбасылардың үйлерінде тұрды; Фабер өз естеліктерінде олар тұрған жерлерді "гето" деп сипаттады. 1939 жылы Фабер отбасымен бірге тұтқындалып, Пустковқа әкелінді.

Лагерьдегі өмір

Фабер достары мен отбасы мүшелерінің, олардың үйінде тұрған адамдардың және кейбір туыстарының кешкі асқа қатысқан кезінде гестапоның өлтіруіне куә болды. Ол Германиядағы тоғыз концлагерьге жіберілді және Польшаны басып алды. Ол керемет түрде аман қалды. 13 жасында совет партизандарының қатарында болды. Фабер концлагерьде болған көптеген қорқынышты оқиғаларды еске түсіреді. Фабер өзінің отбасы мүшелерінің көпшілігінің өлгенін көргендегі қорқынышты да еске алды. Ол өзінің итальяндық досы Финчидің әкесінің қолына жүгіріп барып, көз алдында атып өлтірілгенін жақсы есіне алды. Фабер ағасының өз көзінше азапқа ұшырағанын да көрді.

Бостандық және Холокосттың салдары

1945 жылы Берген-Белсеннен босатылған кезде Фабер 18 жаста болатын және салмағы 72 фунт болатын. Фабер бұл тәжірибені "Мен тірі қаңқа болдым" деп сипаттады. Ол енді қарсы тұра алмайтынын айтты, босатылғаннан кейін өмір сүруден бас тартты. Оны жол жиегінен тауып, ауруханаға алып кеткен. Соғыс аяқталғаннан кейін Фабер Англияға апасы Рейчелмен бірге тұруға көшіп барды. Ол жақын туыстарының жалғыз аман қалған адамы болды. Сол кезеңде ол өзінің бірінші әйелі Тонияға үйленді, оны Фабер Берген Белсон қаласында кездестірді. Фабер мен Тонияның Сүлеймен есімді ұлы туады. 1950 жылдары АҚШ-қа қоныс аударды. Фабер Нью-Йоркте қысқа уақыт өмір сүрді, содан кейін Массачусетс штатының Спрингфилд қаласына көшіп барды, онда ол жиырма жыл өмір сүрді. Кейін ол әйелімен Калифорния штатының Сан-Диего қаласына көшіп барды. 1966 жылы Фабер Федеративтік Германия Республикасының Консулдық кеңсесінен хабар ала бастады, онда доктор фон Кёделлдің онымен сөйлескісі келетіндігі, оның ағасы Ромекке қатысты екендігі туралы егжей-тегжейлі айтылды. Доктор фон Кёделлмен кездесу барысында Кёделл оған ағасына қатысты бірнеше сұрақ қойды. Фабер сұрақтарға жауап берді, кейін ол сұрақтар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ағасына сатқындық жасаған қос агентке қатысты деген қорытындыға келді. Содан кейін Фабер 1997 жылы Гестапо тергеушілері өлтірген ағасының есіне "Ромек үшін" атты мемуарларын жазады. Фабер Холокост туралы танымал баяндамашы және педагог болды, кейбір мектептерде оның естеліктері оқушыларға міндетті түрде оқылады. Ол өзінің оқиғаларын жарыққа шығару үшін әртүрлі сұхбаттарда сөйледі. Фабер 2015 жылдың 28 шілдесінде 86 жасында Сан-Диегода қайтыс болды. Ол Сан-Диегодағы Гринвуд мемориалдық саябағындағы Король Дэвид газонға жерленген.