Кіріспе

Хаясио (早潮) - 1930 жылдардың аяғында Жапон Императорлық Әскери-теңіз флотына арналған 19 кеме-керуші кемелерінің бесіншісі.

Өмірбаян

Кагеро класының эсминдері сыртқы жағынан алдыңғы жеңіл крейсерлер өлшемдеріне ұқсас болды. Жапондық әскери архитекторлар тұрақтылықты жақсарту және Японияның торпеда технологиясындағы көшбасшылығын пайдалану үшін жасады. Олар Жапонияның негізгі соққы күшін сүйемелдеу үшін және Жапонияның әскери-теңіз стратегиялық жобаларына сәйкес Тынық мұхиты арқылы алға жылжу кезінде АҚШ-тың әскери-теңіз күштеріне қарсы күндіз де, түнде де шабуыл жасауға арналған. Әлемдегі ең қуатты эсминцтердің бірі болғанымен, тек біреуі Тынық мұхиты соғысынан аман қалды. "Хаясио" кемесі 1938 жылы 30 маусымда салынды, 1939 жылы 19 сәуірде суға түсірілді және 1940 жылы 31 тамызда пайдалануға берілді.

Пайдалану тарихы

Перл-Харборға шабуыл кезінде Хаясио 15-ші эсминец дивизиясына (Desdiv 15) және IJN 2-ші флотының 2-ші эсминец эскадрильясының (Desron 2) мүшесі болып тағайындалды және Палаудан әуе кемесі "Рюджо" әуе кемесі мен Яяяма миналық кемесіне соғыс жасағына жіберілді. 1942 жылдың басында Хаясио Голландияның Шығыс-Индиясына шабуылға қатысып, қаңтар айында Мендадо, Кендари және Амбонға, ал ақпан айында Макассарға, Тимор мен Яваға шабуыл жасақтарын ертіп жүрді. Наурыздың соңында ол Жапонияның Кага әуе кемесімен Сулавесидің Старинг-байынан Сасебоға оралды. Сәуірдің соңында Хаясио Куреден май айының басында Палаван маңындағы Кагаян аралдарын басып алуға көмектесу үшін жіберілді, содан кейін зақымдалған тасымалдаушымен бірге қайтып келді. Жапондық авианосец Шокаку 17 мамырда Маниладан Куреге оралды. Маусымның басында Хаясио Сайпаннан Мидуэй шайқасына аскерлік кемені алып баратын болды. Маусымның ортасында Хаясио Индия мұхитындағы рейдтерде крейсерлерге еріп жүруге тағайындалды, бірақ операция Мергуиге жеткен кезде тоқтатылды. Ол крейсерлер Кумано және Судзуя крейсерлеріне еріп жүруге тағайындалды. 24 тамыздағы Шығыс Соломон аралдары шайқасында ол адмирал Кондоның алдыңғы күшінің құрамына кірді, бірақ шайқаста болған жоқ. Қыркүйек айында "Хаясио" "Трук" пен "Гуадалканал" аралығында патрульдік операцияларды жүргізді, ал қазан айында "Токио экспресі" жоғары жылдамдықты әскер тасымалы ретінде Гуадалканалға операцияларды бастады. Бұл операциялар 1943 жылдың ақпан айының басына дейін жалғасты. Санта-Крус аралдары шайқасы кезінде 26 қазанда ол ұшақ тасымалдаушы жапондық ұшақ тасымалдаушы Jun'yō-ға ертіп жүруге тағайындалды, ол жапондық крейсерлер Майя және жапондық крейсер Судзуя крейсерлерімен шайқастан кейін Шортленд аралына оралды. 13-15 қарашада Гуадалканалдың теңіз шайқасында "Хаясио" әскер конвойының флагманы болды. Соғыстан кейін ол Майя, Судзуя және жапон крейсері Тенрюмен бірге Кавиенгке оралды. 1942 жылдың 24 қарашасында Лаеге бара жатқанда, Хаясиоға USAAF бомбалаушы ұшақтары шабуыл жасады (олардың бірі, B 17F c/n 41 24521, оның алдыңғы мұнарасының порт жағына тікелей соққы берді) және өртенді. Өрт сөндіру әрекеттері журналды жарылғалы тоқтап, командир Киёши Канеда кемені тастап кету туралы бұйрық берді. Тірі қалғандарды алып шыққаннан кейін, ол 1942 жылы 24 желтоқсанда Гунь шығанағында жапондық деструктор Ширатсуй атқан торпедамен батып кеткен.