Кіріспе
Пакистандық саясаткер Мерадж Мұхаммед Хан (20 қазан 1938 - 21 шілде 2016), танымал пакистандық социалистік саясаткер. Ол ПХП-ның негізгі зиялыларының бірі және негізін қалаушы тұлға ретінде және ПХП-ның Базалық бағдарламасы деп аталатын орталық / әлеуметтік демократияның бастапқы сол жағына үлкен үлес қосқан ретінде танылды. Ол 1977 жылы ҚХП-дан кеткеннен кейін құрған "Қауми Махаз и Азади" партиясының негізін қалаушы болды. Сонымен қатар, ол елдегі танымал және ықпалды социалистік тұлға болды, сондай-ақ саяси күресі мен антикапиталистік конвергенцияға қарсы және әлеуметтік демократияны қолдауына қарсы күресімен танылды.
Meraj Muhammad Khan (; October 20, 1938 – July 21, 2016), was a well known Pakistani socialist politician. He was noted as one of the key intellectuals and founding personalities of the Pakistan People's Party (PPP) and as a major contributor to the initial left of center/social democratic so called Basic Programme of the Pakistan Tehreek e Insaf (PTI). He was also the founder of Qaumi Mahaz i Azadi which he founded after leaving the PPP in 1977. In addition, he was a well known and influential socialist figure in the country, and known for his political struggle and advocacy against anti capitalist convergence and the support of the social democracy.
Ерте өмір
Хан 1938 жылы 20 қазанда Британдық Үнді империясының Уттар Прадеш штатындағы Фаррухабад қаласында паштундық шыққан Закха Кхель Африди тайпасының білімді отбасында дүниеге келген. 1956 жылы Кветтадағы жергілікті орта мектепті бітіргеннен кейін, Хан Карачиге көшіп барды, онда ол DJ Science колледжіне оқуға түсті, кейін 1957 жылы Карачи университетінде жоғары білім алды. Бұл айтыста коммунистік партияның кейбір белсенділері тыңдаушылар арасында отырды. Олар оған коммунистік партияға қосылуға ұсыныс жасады. Ол ППП-ны құрғандардың бірі болды және ППП төрағалығына Зұлфиқар Әли Бхуттоны толық қолдады. 1973 жылы Мерадж Бхутто үкіметімен келіспей қалды, өйткені Бхутто өзінің социалистік деп аталатын күн тәртібіне келісімге келе бастады және режим репрессивті шараларға жүгінді. Ол бірде: "Әли Бхутто - ұлы адам, бірақ ол қатыгез де бола білді". - деп айтқан.
Саяси белсенділігі (1980 жылдар - өліміне дейін)
PPP партиясынан кеткеннен кейін ол танымал демократиялық белсенді және Президент генерал Зия әл-Хақтың әскери үкіметін қарсы алған Демократияны қалпына келтіру қозғалысының (MRD) солшыл көшбасшысы болды.
Ауами Инсаф және ПТИ негізгі бағдарламасының пайда болуы
1998 жылы ол Имран Хан басқарған солшыл-орталық Пәкістан Техрек е Инсафқа (ПТИ) қосылды, бірақ 2003 жылы Ханмен келіспеушіліктерді келтіре отырып, партиядан кетті.