Кіріспе

Кембриджширдегі су арнасы, Англия.

Ескі Бедфорд өзені – Англияның Кембриджширдегі Фен аймағындағы Ұлы Уз өзенінің суларын жасанды түрде, ішінара бұрып алу арнасы. Ол 1630 жылы басталған Феннің Ұлы деңгейін кептіру үшін жергілікті канализация комиссиясымен келісімшарт жасасқан төртінші Бедфорд графының құрметіне аталған. Бұл Ұлы Уз сулары үшін тік және қысқа жол ұсынып, Оңтүстік Феннің төмен жатқан жерлерін су басудан сақтау үшін жағалаулары нығайтылды. Жоба барысында граф және оның серіктестері суды кептіру схемаларына қарсылардың бұзушылықтарына тап болды. 1637 жылы жоба Фенді кептіруде сәтті деп танылды, бірақ бұл шешім 1638 жылы қайтарылды. Англия азамат соғысы кезінде көп жұмыс зардап шеккеннен кейін, голланд инженері Корнелиус Вермуйден, Бедфордтың бесінші графы Уильям Расселмен бірге кептіру жұмысын аяқтады. Жұмыс жүргізілген кезде де наразылықтар мен тәртіпсіздіктер жалғасты, нәтижесінде серіктестер қарулы күзетшілерді жұмысқа алды. Екінші өзен – Жаңа Бедфорд өзені, алғашқы арнаға параллель қазылды, содан кейін ол Ескі Бедфорд өзені атанды. Бір кезде Олд-Бедфорд өзені екіге бөлінді: жоғарғы бөлігі Уэлчс бөгеті арқылы Дельф өзеніне бұрылды, ал төменгі бөлігі Контр-дренажға қосылды. Екі бөлік те сол атауды сақтап қалды, бірақ бір-бірімен байланыспайды. Екі Бедфорд өзені арасындағы аудан үлкен су тоқтату алабы ретінде қызмет етеді, өзен арналарындағы су көлеміне шыдамаған кезде су тасқынын ұстап тұрады. Өзен көптеген жер суару жобалары үшін шығару арнасы болып табылады. Оның жағасында үш ішкі суару кеңесі орналасқан, сондай-ақ төмен жатқан Фендерден суды Контр-дренажға және Ескі Бедфорд өзенінің төменгі бөлігіне айдайтын бірнеше сорғы станциялары бар. Ұлы Узбен қосылған жерде Олд Бедфорд шлюзі орналасқан, су арқылы өтіп, тасқынға ұшыраған өзенге жетеді, бірақ бұл әрқашан мүмкін емес, әсіресе үлкен жауын-шашын салдарынан Жаңа Бедфорд өзенінен көп су ағып жатқанда. Бұл мәселені шешу үшін 1948 жылы Уэлчс бөгетіне сорғы станциясы салынды, ол суды Контр-дренаждан және төменгі Олд Бедфорд өзенінен Дельф өзеніне айдайды, ол төменгі өзенге параллель ағып, содан кейін жуғыш жерді кесіп өтіп, Жаңа Бедфорд өзеніне Уэлмор көлі шлюзінде қосылады. Сорғылау кезінде төменгі өзендегі ағын Уэлниден жоғары кері бұрылады, ал тік шлюз қақпасы Upwell ішкі суару кеңесі өзенге төккен судың сорғы станциясына жетуіне жол бермейді. Өзенде Уэлчс бөгетінен Олд Бедфорд шлюзіне дейін жүзуге болады, бірақ шлюз арқылы тек су деңгейі рұқсат еткен кезде ғана өтуге болады, себебі шлюз жоқ. Уэлчс бөгеті шлюзі бұрын Орта деңгейлі навигациядан Ұлы Узға байланыс қамтамасыз еткен, ол Велл Крик кеме жүруге жарамсыз болған кезде екі өзен жүйесі арасындағы жалғыз байланыс болды. Алайда, Велл-Крикті толтырудан құтқару науқаны сәтті аяқталды, ал ұсынылған бағыт Нене өзені мен Велл-Криктің ескі арнасынан Денвердегі Салтерс-Лод шлюзіне дейін өтеді. 2006 жылы Қоршаған орта агенттігі Уэлчс бөгеті шлюзін жапты және оны қайта ашу үшін жасалған әрекеттерге қарамастан, ол жабық күйінде қалды. Фен су жолдары байланысының аясында Ескі Бедфорд өзенінің көп бөлігін кеме жүруге жарамды етуге мүмкіндік беретін ұсыныстар бар, бұл Ұлы Уз бен Орта деңгейлі навигацияның бөліктерін қамтитын дөңгелек круиздік маршрутты қамтамасыз ету үшін.

Тарих

Ескі Бедфорд өзені сияқты Эриттен Денверге дейін созылатын жасанды өзен идеясы жаңа емес еді; оны 1604 жылы инженер Джон Хант ұсынған болатын. 1630 жылдың 1 қыркүйегінде Кингс-Линнде өткен Канализация комиссарларының мәжілісінде олар голланд су төгу инженері Корнелиус Вермуйденнен Оңтүстік сортаңдар үшін су төгу схемасын жүзеге асыруды сұрады. Ол жұмысты өзі қаржыландыратын, бірақ инвестициясы үшін құрғатылған жерді алатын еді. Вермуйден жұмыстың жоспарларын ұсынды, бірақ жердің бір бөлігін қажет етті. Комиссарлар жер аумағын ұлғайтуға келіспеді, сондықтан Бедфорд графынан жұмысты өз мойнына алуын сұрады, ол да келісті. Ол жұмысты алты жылда аяқтауға міндеттенді. Бұрын жер аумағын ұлғайтуға қарсы болғанына қарамастан, граф осыдан алатын, су төгу жұмыстарын күтіп ұстауға жұмсалатын, патшаға берілетін және қалған бөлігі Бедфорд графына тиесілі болатын. Ол және тағы 13 авантюрист 1634 жылы Корпорация құруға қатысты жарғы алды. Жоба басталғаннан кейін Бедфорд графы Вермуйденді жұмыстарды жобалауға шақырды. Сол кезде көптеген адамдар кез келген шешімді қабылдауда бар болған өзендерді кеңейту және тереңдету керек деп ойлады, ал Вермуйден өзеннің еңісін арттыруға арналған жаңа, түзу арналардың жақтаушысы болды, және осы көзқарас басымдық алды. Нәтижесінде 34 шақырымға созылатын Бедфорд өзені салынды, ол Эрит маңындағы шлюзден Салтерс Лоуд маңындағы шлюзге дейін түзу сызықпен өтеді. Бедфорд өзенінің ені шамамен 21 метр (70 фут) болды және негізгі арна салынды. Ол Great Ouse сулары үшін Стретам және Эли арқылы бұрынғы маршруттан әлдеқайда қысқа және тік жол ұсынды. Жобаға тағы сегіз дренаждың қазылуы немесе жақсартуы кірді, оны Бедфорд графы және бірнеше басқа инвесторлар қаржыландырды. Ол 1630 және 1636 жылдар аралығында жүзеге асырылды, бірақ орындалған жұмыс Вермуйденнің жоспарларына негізделген болуы мүмкін, бірақ оның бақылаушы инженер ретінде қатысқанына нақты дәлел жоқ. Жұмыс басталғанға дейін жобаға қарсы болғандар «жұмысты қаралау үшін жамандау әндерін» жазған еді, бірақ құрылыс басталғаннан кейін жағдай нашарлап кетті. Олар салынған бөгеттерді қиратты, қазылған арналарды толтырды және жерді су басу үшін шлюздерді ашты. Жұмыс істеушілер малдарды сортаңдардан шығаруға тырысып, көпшілік оларды тоқтатуға тырысқанда, олар қолдарында орақ пен шанышқы ұстап, қарсылық көрсетті. Екі тараптан да трактаттар мен памфлеттер жарық көрді. Уильям Хейвард 1636 жылы Great Level-дің егжей-тегжейлі зерттеуін жүргізді, одан жұмыстардың тек ішінара аяқталғанын көруге болады. Алайда 1637 жылы Канализация комиссиясы Сент-Айвсте жиналып, бастапқы келісімде көрсетілген жұмыстардың көп бөлігі аяқталғанын мәлімдеді. Бұл шешімге себеп, бірнеше авантюристтер банкроттыққа жақын болғандықтан, оларға келісім бойынша жер берілді. Содан кейін Патшалық Кеңеске көптеген шағымдар келіп түсті, олар патшаны Бедфорд графына және оның Корпорациясына қарсы қойды. Great Level-дің көп бөлігі жақсарғаны мойндалды, бірақ дренаж біркелкі болмады, сондықтан авантюристтер Great Level-ді құрғата алмады. 1638 жылдың 12 сәуірінде жобаның кемшіліктері бар екені анықталды. Сол жылдың 18 шілдесінде патша деңгейді құрғатуды қамтамасыз ететін мердігер ретінде жарияланды. Вермуйден бұл екінші схемаға қатысты, ол үшін 1638 жылы бірнеше жұмыстар басталды, бірақ оның негізгі жоспарлары 1642 жылға дейін жарияланбады. Бұл кезеңде Фендерде тұратын және бұрын ортақ жерлерге енді қол жеткізе алмайтындарын сезінген адамдар арасындағы тәртіпсіздіктер басылмады. Литтлпорт маңындағы Уэлпмор Фенде тәртіпсіздіктер болды, ал 1638 жылы қамауға алынғандарды босату үшін Элли түрмесін бұзу туралы қауіп-қатерлер жеткілікті түрде ескерілді, сондықтан ол түнде күзетпен қамсыздалды. Оливер Кромвель иеліктен айырылғандардың қорғаушысы болды, бірақ ол жалпы дренажға қарсы емес, тек онымен бірге келген әділетсіздіктерге қарсы болды. 1642 жылы Англияда Азамат соғысы басталғанда Бедфорд деңгейіндегі жұмыс тоқтатылды, ал адамдар сол кезеңдегі шатастықты пайдаланып, көптеген дренаж жұмыстарын жойды.

Екінші кезең

Іс-әрекет тоқтағанмен, жоспарлау жалғасты. Ұлы деңгейді кептіру туралы ұсыныстар 1645 жылдың тамызында Парламентке ұсынылды. Ілгерілеу баяу болғанымен, көптеген наразылықтарға қарамастан, 1649 жылдың 29 мамырында Парламент актісі қабылданды. Акт Бедфордтың бесінші графы Уильям Расселл мен бірнеше кәсіпкерлерге Ұлы деңгейді кептіруге, өзендерде кеме жүруге кедергі келтірмей, оны «қысқы жерге» айналдыруға рұқсат берді. Жұмысты аяқтау үшін оларға 1656 жылдың 10 қазанына дейін уақыт берілді. «Қысқы жер» көкөніс, рапс, жүгері, дәнді дақылдар, қымыз және зығыр өсіруге, сондай-ақ мал жаюға қолайлы болды. Акт қабылданғанына қарамастан, кәсіпкерлер кептіруді қалай жүзеге асыратындары туралы нақты жоспарға ие болмады, бірақ Бедфордтың төртінші графының жұмысын пайдалана алады деп үміттенді. Бірнеше инженерлер ұсыныс жасады, бірақ жұмысты аяқтау үшін нақты жоспары мен жұмысшылары бар Вермуйден ғана болды. Осыдан кейін, 1650 жылдың 25 қаңтарында ол жоба директоры болып тағайындалды, бірақ әріптестері арасында аса танымал болған жоқ. Ол Ұлы деңгейді үш бөлікке бөлді: Солтүстік деңгей, Орта деңгей және Оңтүстік деңгей. Орта және Оңтүстік деңгейлердің арасын Бедфорд өзені бөліп тұрды. Жұмыс Солтүстік және Орта деңгейлерден басталды, бұрынғы кептіру жүйесі қалпына келтіріліп, жаңа бөгеттер мен шлюздер салынды. Оңтүстік деңгейде Жаңа Бедфорд өзені қазылды, ол бастапқы Бедфорд өзеніне параллель жүрді, ол Ескі Бедфорд өзені деп аталды. Бұл Ескі Бедфорд өзенінен шамамен 0,5 миль (1 км) шығысқа қарай орналасқан және Жүз фут өзені деп белгіленді. Ол Ұлы Оузаның жоғарғы сулары үшін басты арнаға айналды. Су Северн-Хоулс шлюзі арқылы Ескі Бедфорд өзені бойымен емес, оған бұрылды. Ескі Бедфорд өзенінің батысында және Жаңа Бедфорд өзенінің шығысында биік бөгеттер салынды. Су тасқыны кезінде өзендер арасындағы кеңістік суға толып, айналасындағы жерлерге су жетпеді. Бұл кең сулы жазық Оузе сулары деп аталды. Бұрынғы жұмыстарды бұзу әрекеттері қайталанды, жаңадан салынған бөгеттерді бұзуға тырысты, ал кәсіпкерлер өз жұмыстарын қорғау үшін қарулы күзетшілерді пайдаланды. Парламентке жиі шағымдар түсті, соңында жұмысшыларды табу қиынға соқты. Данбар шайқасынан кейін жұмысшылардың бір бөлігі шотланд тұтқындары болды, ал Дувер шайқасынан кейін голланд тұтқындары қосылды. Солтүстік және Орта деңгейлердегі жұмыстар, Ескі Бедфорд өзенінің солтүстік-батысында, 1651 жылдың 26 наурызында аяқталды деп танылды. Екінші тексеру 1652 жылдың наурыз айында Оңтүстік деңгейге қол қойылған кезде Элиде өтті. Жұмыстың аяқталуын тойлау үшін Эли соборында алғыс айту рәсімі өтті. Жұмыстың сақталуын қамтамасыз ету үшін ресми ұйым құруға тырысты, нәтижесінде 1663 жылғы Жалпы кептіру заңының шарттары бойынша Бедфорд деңгейлік корпорациясы құрылды.

Дельфа өзені

Вермуйденнің дренажы немесе Қырық футтық дренаж 1651 жылы Чаттеристің солтүстігіндегі батпақты жерлерді кептіру үшін салынған. Ол Уэлчс бөгетіне жеткенше Кранбрук дренажымен бірікті. Бедфорд өзендері арасында үшінші арна бар, ол қазір Дельф өзені деп аталады. Ол Вермуйден дренажы аяқталатын жерге жақын басталып, көбінесе Олд-Бедфорд өзеніне параллель бағытта ағып, содан кейін суару жерлерін кесіп өтіп, Денвер шлюзінен 3 км жоғары, Велмор көлінің шлюзінде Жаңа Бедфорд өзеніне қосылады. Оның тарихы белгісіз, себебі құрылысы туралы ешқандай құжаттама жоқ. Ол Бедфорд өзендерінен кейін салынған, ал кейін Уэлчс бөгеті арқылы Олд-Бедфорд өзеніне бұрылыс қосылған. Бұл, шамамен, 1789 жылдан кейін, К.Н. Коулдың Бедфорд деңгейінің картасында бастапқы тура бағыт көрсетілгеннен кейін, және 1821 жылға дейін, Р.Г. Бейкердің Кембриджшир картасында бұрылыс көрсетілгенге дейін болған. Блэр түсіндірме ұсынады, бірақ ол болжамдық екенін мойындайды. Вермуйден дренажы салынғаннан кейін, судың Денверге қарай төмен ағын емес, Олд-Бедфорд өзенімен жоғары ағып жатқаны анықталды. Вермуйденмен бірге жұмыс істеген инженер Эдмунд Уэлш Олд-Бедфорд өзенінің қосылған жерінен жоғары дамба салды. Бұл Олд-Бедфорд өзенінен ағып түскен судың суару жерлерін су басуына себеп болды, сондықтан Дельф өзені бөлінді. Олд-Бедфорд өзені жаңа арнаға қосылу үшін бүйірінен жылдырылды, ал суару жерлерінің тұтастығын сақтау үшін Дельф пен Олд-Бедфорд өзенінің төменгі бөлігі арасында жағалау салынды. Коул 1784 жылы жазғанда Дельфтың мақсаты суару жерлерін кептіруді жеңілдету екенін айтты. Бұл Олд-Бедфорд өзенінің екі бөлігіне әкелді, олар бір-бірімен байланыспайды. Жоғары бөлігі Эриттен Уэлчс бөгетіне дейін ағып, содан кейін Дельф өзеніне құяды. Жоғары бөліктің батысына қарай ағатын қарсы дренаж, Вермуйден дренажымен қосылғанда, сондай-ақ қисыққа ие, содан кейін олар Олд-Бедфорд өзенінің төменгі бөлігіне құяды, ол Денвер маңындағы Олд-Бедфорд шлюзінде тасқындық Ұлы Оузеге қосылады. Велмор көлінің шлюзі бастапқыда суару жерлерінің иелері бұлақ ретінде құлдырауды және кішігірім су тасқынын суару жерлеріне кіруді болдырмау мақсатында салды. 1812 жылы Парламент актісі жүз футтық суару жерлерін одан әрі пайдалануға рұқсат берген кезде, оның жұмыс істеуінің қанағаттанарлықсыздығы түсіндірілді. Су тасқыны болған кезде дамбадан кішкентай арна кесіліп, су үлкен арнаны ағартады. Су тасқыны басылғаннан кейін Бедфорд корпорациясы дамбаны бұрынғы қызметіне қайтару үшін қайта құруға мәжбүр болды. Бұл қымбат процесс болды және 1825 жылы Велмор көлінің шлюзі салынғанда шешілді. Шамамен сол уақытта Олд-Бедфорд өзенінің жоғарғы жағындағы Тоғыз тесікті шлюз қазіргі Жеті тесікті шлюзбен және көпірмен алмастырылды. Бұл жүз футтық суару комиссияларымен салынған және "H. W. C. 1824" деген жазу бар. Олд-Бедфорд өзенінің төменгі жағындағы шлюз 1828 жылға дейін қайта салынған. Шлюздің төменгі жақтағы жұмысы көп жылдар бойы қиындық тудырды. Денвердегі үлкен Оузе өзенінің бұрынғы бағытындағы шлюзбен және Солтерс Лодтағы орта деңгейден шығыстағы шлюзбен бірге, ол судың ағымға қарай жылжуына кедергі келтірді. Су деңгейі төменгі жақтағы келісілген деңгейден төмен түскен кезде шлюз қақпалары ашылды, бірақ қатты жауын-шашын кезінде су деңгейі таулы Ұлы Оузеден Жаңа Бедфорд өзеніне ағып түскен су массасымен көтерілді. Бұл шлюздердің есіктерін бірнеше күн бойы ашуға мүмкіндік бермеді, ал су өзендерде қайта жиналды.

Жерді дренаждау

Төменгі сулы-батпақты жерлерді жасанды түрде кептіру әдетте екі түрлі тәсілдің біреуін немесе екеуін қамтиды: биік жерлерден келген судың төмен жатқан аймаққа енуіне кедеріс келтіру және төмен жатқан аймаққа кіре берген суды сығу. Ескі Бедфорд өзені бірінші қағида бойынша салынған, сондай-ақ 17 ғасырда Англияның саңылауларында салынған дренаждық жұмыстардың көпшілігі де осылай салынған. Ескі Бедфорд өзені де, Жаңа Бедфорд өзені де Оңтүстік деңгейдің саңылауларын су басуды азайту немесе тоқтату мақсатымен салынды, олар Ұлы Оуз өзенінің суының көп бөлігін Хантингдонширдің биік жерлерінен теңізге тікелей арна арқылы жеткізіп, Оңтүстік деңгейдің саңылаулары арқылы шарлап өтуге рұхсат бермейді. Екеуінің қазіргі уақытта жағалауларында су сорғы станциялары бар, олар төмен жатқан жерлерден суды сығады. Мепал сорғы станциясы Саттон және Мепал ішкі дренаждық кеңесінің шығу орыны болып табылады. Дренаждық аудан 1749 жылы Парламент актісімен құрылды және белгілі бір аумақты қамтыды. Суды сығу алты жел сорғысымен жүзеге асырылды, бірақ олар 1840 жылы Баттерли компаниясы жасаған және 10 метр диаметрлі шеңгел дөңгелегін қоздырған, қарсы дренажға шығарылған сәулелі қозғалтқышпен ауыстырылды. 1926 жылы сәулелі қозғалтқыш екі Vickers Petter екі тактілі ыстық шамды дизельдік қозғалтқыштармен ауыстырылды, олар екі Gwynnes сорғысын қоздырды. Осы қозғалтқыштардың бірі 1939 жылы іске қосылған кезде бұзылғаннан кейін Brush дизельдік қозғалтқышымен ауыстырылды. Екіншісі 1947 жылы бес цилиндрлі дизельдік Ruston қозғалтқышымен ауыстырылды, ол V белбеулері арқылы 1927 жылғы сорғыға қосылды. 1994 жылы станция жаңартылды, электрлік сорғылар орнатылды, бірақ Ruston қозғалтқышы резервтік ретінде сақталды. Саттон және Мепал ауданы 1848 жылы Орта деңгейдің бөлігі болғысы келмеді, өйткені оның өз сорғы қозғалтқышы болды, бірақ соңғы уақытта оны Орта деңгей комиссарлары басқарады. Манеа және Уэлни округтерінің дренаждық комиссарлары 1758 және 1799 жылдары Парламент актілерімен құрылған басқа дренаждық округтердің мұрагерлері болып табылады. Ол бастапқыда белгілі бір аумақтағы саңылау жерлерін қамтыды, ал Саттон және Мепал ауданы сияқты, Комиссарлар 1844 жылғы Орта деңгей актісімен құрылған округтің бөлігі болудан бас тартты, өйткені олар 1842 жылы сорғы қозғалтқышын орнатқан. Бұл Баттерли сәулелі қозғалтқышы, қуаты 0,77, ол бірнеше жел сорғыларын алмастырды. Ол диаметрі 10 метр болатын шеңгел дөңгелегін қоздырды, ал орнатуға үш Ланкашир қазандығы кірді. Бұл 1923 жылы екі Vickers Petters 2 тактілі ыстық шамды дизельдік қозғалтқыштармен ауыстырылды, олардың әрқайсысы Gwynnes компаниясы жасаған центробектік сорғыны қоздырды. Олар 1948 жылы Ruston және Hornsby 4 тактілі дизельдік қозғалтқыштарына жаңартылды, олар қайтадан Gwynnes сорғыларын қоздырды, 2013 жылы қозғалтқыштар әлі де орнында болды, бірақ 1997 жылдан бері Perkins компаниясы жасаған төрт 6 цилиндрлі дизельдік қозғалтқыштармен және суға батырылатын сорғыларды қоздырды. Бұл станция 1907 жылы қозғалтқыш жүргізушісі үшін салынған үйдің атымен қазір Гленхаус сорғы станциясы деп аталады. Манеа және Уэлни округтерінің дренаждық комиссарлары қазір 41 км су жолдарын және үш сорғы станциясын ұстап тұратын белгілі бір аумақ үшін жауапты. Бұл Purls Bridge, Welches Dam және Glenhouse деп көрсетілген. Purls Bridge сорғы станциясы Purls Bridge фермасының төменгі ағысында орналасқан және ол 1975 жылдан кейін орнатылған кішкентай кірпіш ғимараттағы Allen Gwynnes электр сорғысынан тұрады. Уэлч Дамның сорғы станциясының егжей-тегжейі анық емес, өйткені 1920-жылдары Олд Милл Драувтың ағаш ғимаратында дизельдік қозғалтқыш пен сорғы болған, бірақ ол 1975 жылы пайдаланылмай қалды. Сорғы станциясы Олд Милл Драувта көрсетілген. Кок-Фен және Апвелл-Фен қалаларындағы тағы екі сорғы станцияларын Апвелл ішкі дренаждық басқармасы басқарады. Бұл округ 1801 жылы Парламент актісімен құрылды және Попхэм суының екі жағында екі бөлімнен тұрды. Ол 72 км су ағыстарын басқарады және бес сорғы стансасын басқарады. Норделф сорғы станциясы Попхэм суына, ал Паджеттс Корнер және Бедлам көпірінің сорғы станциялары Орта деңгей жүйесінің бөлігі болып табылатын Он алты фут ағынды суға құйылады. Кок-Фен сорғы станциясы 1975 жылы салынған, солтүстікте немесе батыста аймақты тартылыс күшімен сумен құрғату мүмкін емес болғаннан кейін. Төртбұрышты кірпіш ғимаратта дизельді сорғылар орналасқан. Соңғы сорғы станциясы Олд-Бедфорд өзенінің оң жағалауында орналасқан. Lake Farm сорғы станциясы - бұл шағын, жеке меншік қондырғы, ол Оузе жууларының кішкентай бөлігін құяды. Уэлчс бөгетінде тағы бір сорғы станциясы бар, ол суды қарсы ағыннан және Төменгі Олд-Бедфорд өзенінен Орта деңгейдің кедергі бөгеті арқылы және Делф өзеніне сығады. Бұл 1940-жылдары салынды және 1948 жылдың желтоқсанында пайдалануға берілді. Оны W F Pattison, Ұлы Оуз су жинау тақтасының Механикалық инженеры жобалаған, ол жоба аяқталғаннан кейін қайтыс болды. Су жинау тақтасы Төменгі Олд-Бедфорд өзеніндегі судың жағалауларды басуын болдырмақшы болды, әсіресе Олд-Бедфорд шлюзінің жоғары су деңгейімен бұйырылған кезде. Өзеннің барлық ұзындығы бойынша жағалауларды көтеруге қарағанда сорғы станциясы арзан нұсқа ретінде қарастырылды, ал оны Уэлч Дамға орналастыру, Манеа және Уэлни округтерінің дренаждық комиссарларының шығысы мен Саттон және Мепал ішкі дренаждық кеңесінің арасында, суды сорғылауға қажетті бас қысымы Олд-Бедфорд шлюзіне жақын орналасқаннан гөрі аз болатын. Ол әр дренаждық округ минутына 300 тонна, ал жоғары жерлерден Cranbrook Drain-ге минутына 150 тонна ағын негізінде минутына 750 тонна суды сығуға арналған. Бұл екі Allen дизельдік қозғалтқыштары мен сорғыларын орнату арқылы жетістікке жеткізілді. Дизельдік қозғалтқыштардың бірі 1998 жылы Perkins қозғалтқышымен ауыстырылды, ол түсіру тісті берілісі арқылы түпнұсқа сорғыға қосылды. Allen қозғалтқышы сатылды, ал екі сорғы жиынтығы 2011 жылға дейін сақталды, содан кейін екінші Allen қозғалтқышы Tanygroes, Ceredigion орналасқан Internal Fire Museum of Power-ге тапсырылды. Дизельдік қозғалтқыштар Bedford Pumps компаниясымен жеткізілген электрлік сорғылармен ауыстырылды, бірақ қол жетімді қуаттың максималды мөлшері станцияның жалпы өнімділігін шамамен бірден беске дейін азайтты. Уэлч Дам сорғы станциясы жұмыс істеген кезде, Гленхаус сорғы станциясының үстіндегі Олд-Бедфорд өзеніндегі ағын кері қарайды. Апвелл ішкі дренаждық кеңесі Төменгі Олд-Бедфорд өзеніне суды құйғысы келгенде, Су жинау тақтасының мұрагерлері, Ұлы Оуз өзенінің басқармасы, оларға Уэлч Дам сорғы станциясының артық көлемдерімен шайқалмауы үшін ағыннан жоғарырақ шлюзді орнатуға төлеуді талап етті. Шлюз Уэлни көпірінің төменгі жағында орналасқан бір вертикальды шлюз қақпасынан тұрады. Ол Ұлы Оуз өзенінің басқармасымен салынды және 1973 жылы Апвелл сорғы станциялары салынғанға дейін пайдалануға берілді.

Навигация

Ескі Бедфорд өзені Уэлш бөгеті шлюзы мен Ескі Бедфорд шлюзы арасында кеме жүруге қолайлы. Бұрын ол Нене өзені мен Ұлы Уз өзені арасындағы Орта деңгейлер арқылы жалғазған жалғыз жолдың бір бөлігі болған. 1940 жылдары Орта деңгейлерде коммерциялық тасымалдау тоқтағаннан кейін Велл Крик келуге жарамсыз болды, ал Норфолк округі кеңесі 1959 жылы жолдың бағытын өзгерту үшін оның бір бөлігін толтыруды жоспарлады. Осыдан бастап оны қайта ашу науқаны басталды, нәтижесінде 1970 жылы Велл Крик қоры құрылды, ал Велл Крик 1975 жылы қайта ашылды. Сол кезде Ескі Нене өзені мен Велл Крик арқылы Салтерс-Лод шлюзына дейінгі маршрут екі өзен жүйесі арасында ауысудың ұсынылған жолына айналды. Уэлш бөгеті шлюзының және Ескі Бедфорд өзенінің пайдаланылуы кейіннен Қоршаған ортаны қорғау агенттігімен белгілі бір күндерге шектелді, олар қазір су жолдарына жауапты. 2006 жылы Қоршаған орта агенттігі Уэлш бөгеті шлюзын жапты, одан Орта деңгейлердегі жылқы жолы шлюзына дейінгі арнаны құйып, шлюз кіреберісін бұғаттады. Содан бері Ішкі су жолдары қауымдастығы оны қайта ашу үшін үгіт жүргізіп келеді, бірақ нәтижесіз. 2018 жылы олар мәселені көрсету үшін Олд-Бедфорд өзені бойында науқандық саяхат ұйымдастырды. Олд Бедфорд шлюзы арқылы өту тек су деңгейі төмендеген кезде, яғни жарық толқыны кезінде ғана мүмкін, және шлюз астындағы қысқа арнаның лайлануы оны одан әрі қиындатады. Төрт қайық шлюзден өтуге тырысты, бірақ олардың тек біреуі ғана сәтті болды. Олд-Бедфорд өзеніне жеткеннен кейін оған каноэ, каяк және моторлы қайық қосылды. Уэлниде түнеуден кейін флотилия Уэлни шлюзы арқылы жалғасты, және су өсімдігімен байланысты кейбір қиындықтарға қарамастан, түске қарай Уэлчс Дамға жетті, онда оларды теледидар жаңалықтарының операторлары және Олд Бедфорд шлюзынан сәтті өте алмаған қайықтардың экипаждары күтіп алды. Шлюз арқылы кері қайтару жолы аздап оңай болды. Project Hereward ұсынған шешімдердің бірі – Уэлш бөгетінен Horseway Lock арнасына дейінгі су деңгейін көтеріп, оны Олд Бедфорд өзенімен теңестіру. Бұл Welches Dam Lock-тің өте кішкентай, ұзындығы 46 фут (14 м) болатын мәселесін шешер еді. Horseway Lock жоғарғы қақпаларына деңгейдің өзгеруіне сәйкес шағын түзетулер енгізілуі керек. Project Hereward бұл жұмыстың құны 2018 жылы 3 миллион фунт стерлинг шамасында екенін бағалады, бірақ Қоршаған орта агенттігі оны 9 миллион фунт стерлингке бағалады. Фенс су жолдары желісінің бөлігі ретінде Олд-Бедфорд өзенін өзгерту ұсынылды. Бостоннан Питербороға дейінгі ішкі су жолынан басқа, жобаға Орта деңгейлі навигация мен Денверден Эритке дейінгі Ұлы Уздың бөлімдерін қамтитын айналма маршрут кіреді. Жоғалған бөлік – Эриттен Орта деңгейлі навигацияға дейінгі бөлік, ол үшін үш нұсқа ұсынылды. Бірі – Уэлчс бөгетінен қайықтарды Олд-Бедфорд өзенінен өткізіп, Гермитаж шлюзының үстіндегі Ұлы Узға қосылатын жаңа Бедфорд өзеніне жеткізу үшін су құбырын салу. Екіншісі – Уэлчс бөгеті мен Олд-Бедфорд өзені арасында жаңа шлюз салу. Уэлчс бөгетінен Эриттегі шлюзға дейінгі бөлік кеңейтіліп, кеме жүруге қолайлы болады, ал Эрит шлюзын айналып өту үшін жаңа шлюз құрылысы салынады. Үшінші нұсқа – Екі жүз футтық өзенді Чаттериске қарай кеме жүруге қолайлы ету. Бұл Фентонның жолағына айналады, ал жаңа маршрут Фентонның жолағынан Хай-Фен сорғы станциясына дейін жүреді. Сорғы стансасынан Кранбрук дренажы деп аталатын каналға жаңа канал тартылып, кеңейтіліп, Эрит шлюзының төменгі жағында Олд Бедфорд өзеніне қосылады. Олд Бедфорд өзенінің соңғы бөлігін жаңарту қажет болады, және тағы да Эрит шлюзын айналып өту үшін шлюз құрылысы қажет болады. 2003 жылы екінші маршрут басымдыққа ие болды, бірақ Линкольншир округі кеңесі 2018 жылғы су жолдарының даму стратегиясы құжатында барлық үш маршрутты көрсетті.

Су сапасы

Қоршаған орта агенттігі Англиядағы өзен жүйелерінің су сапасын өлшейді. Әрқайсысына жалпы экологиялық жағдай беріледі, ол бес деңгейдің бірі болуы мүмкін: жоғары, жақсы, орташа, нашар және өте нашар. Бұл жағдайды анықтау үшін бірнеше компоненттер қолданылады, соның ішінде омыртқасыздардың, гүлді өсімдіктердің және балықтардың саны мен түрлеріне қарайтын биологиялық жағдай. Химиялық жағдай, әртүрлі химиялық заттардың концентрациясын белгілі қауіпсіз деңгейлермен салыстыратын, жақсы немесе қанағаттандырмайтын деп бағаланады. Олд Бедфорд өзені мен Оузе жууларын қамтитын Дельф өзенінің су сапасы 2019 жылы келесідей болды.

Бөлім | Экологиялық жағдай | Химиялық жағдай | Ұзындығы | Су жиналатын алап | Арна

| 18.8 миль (30 км) | 8.15 шаршы миль (21 км²) | Жасанды

Өзендегі су сапасы 2014 жылдан бері нашарлап келеді, ол кезде экологиялық жағдайы жақсы деп бағаланған. Бұл, ішінара, еріген оттегі деңгейінің бағалауға енгізілуіне байланысты. Сапаның жақсы болмауының басқа себептері – су ағынының азайуы және су тасқынынан қорғау мақсатында басқарылатын арнаның физикалық өзгерістері. Бұл екі фактор да өзендегі балық популяциясына әсер етеді. Ұлыбританиядағы көптеген өзендер сияқты, 2019 жылы химиялық жағдай полибромдалған дифенил эфирлерінің (PBDE), перфтор-октана сульфонатының (PFOS) және сынап қоспаларының анықталуына байланысты жақсыдан қанағаттандырмайтынға өзгерді, бұлардың ешқайсысы бұрын бағалауға қосылмаған.