Кіріспе

Алваладе (alvɐˈlaðɨ) - Португалияның астанасы Лиссабонның типтік кварталы. Лиссабонның орталығында орналасқан Альваладе Лумиар мен Оливистің оңтүстігінде, Марвиланың батысында, Сан-Домпинг де Бенфиканың шығысында және Авенидас Новас пен Арейроның солтүстігінде орналасқан. 2021 жылы халықтың саны 33 309 адам болды.

Тарих

Алваладаның атауы араб тіліндегі "Аль-Баладе" деген сөзден шыққан көрінеді, яғни "қоныстандырылған және қабырғалы жер" деген мағынаны білдіреді. 1323 жылы Португалия королі Динис I мен оның ұлы Португалия королі Афонсо IV арасында Алваладе шайқасы болды, бірақ атақты шайқас Динис I-нің әйелі және Афонсо IV-тің анасы Португалияның киелі королевасы Изабелдің араласуынан кейін тоқтатылды. Алвалада қасиетті патшайымның есіне ескерткіш тұрғызылған. Көршілікті "Альферес Мальхиро даңғылының оңтүстік аймағының урбанизация жоспары" негізге алады, қазіргі уақытта ол Бразилия даңғылы деп аталады, автор архитектор Фария да Коста. Жоспарда салыстырмалы түрде иерархиялық емес жүйеде үздіксіз көшелермен шектелген жабық блок типологиялары айналасында орталықтандырылған қалалық дизайн ұсынылды. Сонымен қатар, ол Авенида де Рома мен темір жолдың қиылысуынан басталатын екі негізгі даңғылды көздеді, ол Авенида де Ромадан Авенида Альферес Мальхиероға (қазіргі Авенида до Бразил) Жюлио де Матос ауруханасының маңында созылады. Бұл жоспар халықтың өсуінен, әсіресе экономикалық тұрғыдан қол жетімді тұрғын үйден туындайтын тұрғын үй тапшылығына байланысты пайда болды. Бұл жоспарды жүзеге асыру үшін әрқайсысы бір сегмент үшін жауапты бірнеше сәулетші қатысты, нәтижесінде әртүрлі сәулет стильдері пайда болды. Бұл әртүрлілікті қабылдау Альваладеді сәулет өнерінің тәжірибелік алаңына айналдырды, ол жалпы ансамбльді үйлесімді түрде бақылау кезінде әртүрлі тұрғын үй ұсыныстарын көрсетті. Қалалық жоспарды жүзеге асыру барысында дамып отыратын бұл әдіс әлі күнге дейін зерттелмеген. Жалпы жоспарға егжей-тегжейлі жоспарлау кезеңінде кішігірім түзетулер енгізілді, бірақ негізгі идеялар сақталды. 1944 жылы "жақындық бірлігі" енгізілгеннен кейін, қазіргі кездегі Альваладе құрылымы анықталды. Лиссабондағы үш түрлі приходты қамтитын сегіз ұяшық құрылды: Кампо-Гранде (1 және 2-ші ұяшық), Сан-Жуао-де-Брито (3-ші, 4-ші, 5-ші және 6-шы ұяшық) және Альваладе (7 және 8-ші ұяшық). Шекаралары маңызды қала көшелерін қамтиды: Бразилия даңғылы (солтүстік), Гаго Коутиньо даңғылы (шығыс), темір жол желісі (оңтүстік), Руа де Энтре Кампос және Кампо Гранде (батыс). Бұл ауданда сегіз стандартты жоба бар, олар А-дан Х-қа дейін белгіленеді. А типінде пілоттармен қамтамасыз етілген жер деңгейіндегі ашық кеңістік бар, ал В типінде коммерциялық мақсатта, негізінен орталық аймақта жер деңгейіндегі кеңістік белгіленеді. E, F және G типтері бұрыштағы жағдайларға арналған нұсқалар болып саналады. Ақырында, H түрі ауладағы шағын коммерциялық құрылыстарды білдіреді. 1951 жылы лот бөлу жоспары басталды, құрылыс 1952 жылы басталды. Бұл аймақ Лиссабонның шеткі аймағында ауыл шаруашылығымен сипатталған, онда егін егу аймақтары, егіндіктер және шағын жолдармен байланыстырылған кішігірім үйлер шоғырланған. Қалалық даму осы кластерлерді жаңа қалалық құрылымға енгізіп, өзгертті. Олар үш деңгейге бөлінді: біріншісі - Лиссабонға апаратын негізгі жолдар, екіншісі - осы жолдарға жақын орналасқан шағын кластерлер және, ақыры, ерекше сәулет құндылығы бар оқшауланған құрылыстар. Бұл мәдениетшіл тәсіл жаңа құрылыстың маңыздылығын мойындап, тіпті маңызды сәулет сипаты жоқ өткен элементтерді біріктірді. Бұл 7 ақпанда 1959 жылы Лиссабон муниципалитеті әкімшілік қайта ұйымдастырумен құрылған 12 приходтың бірі болды, бұл аумақтар бұрынғы Кампо-Гранде прихотынан бөлінді. Сол жылы Сан-Жоао-де-Брито епархиясы құрылды, ол сол есімді иезуит шейітінің құрметіне арналған шіркеудің атымен аталды; ол кейіннен 53 жылдан кейін Альваладеге сіңіп кетеді. 1960 жылдары Алваладе маңындағы соңғы дамулар егжей-тегжейлі зерттеулерге бағытталған, олардың мақсаты органикалық құрылысты ерекшелендіру және рационалистік нұсқалардан алыстату. Мысал ретінде 8-ші ұяшықтағы Лагарс д'Эль Рей урбанизациясын қарастырайық. 2012 жылғы әкімшілік қайта ұйымдастыру нәтижесінде, 2013 жылғы жергілікті сайлаудан кейін күшіне енген, приход бұрынғы приходтарды біріктірді. Алвалада, Кампо-Гранде және Сан-Жоао-де-Брито, сондай-ақ бұрын Марвила, Сан-Домминьо-де-Бенфика және Сан-Жоао-де-Диус прихоттарына тиесілі шағын аумақтар (соңғысы таратылды). Бұл аумақтар Алваладе еншілес қауымымен біріктірілді және жаңа және үлкенірек соңғысының атын сақтады. Алваладедің атаулы приходы Святая Иоанна Принцессаға арналған, бірақ 2012 жылғы кеңеюден кейін приход өз аумағында Сан-Жуао-де-Брито (осылай аталған бұрынғы приходтың қамқоршыс...

Білім

Алвалада елорданың ең ірі және беделді мемлекеттік және жеке университеттері орналасқан. Мемлекеттік мекемелер арасында Лиссабон университетінің Cidade universitária, елдің ең ірі университеті және Лиссабон университетінің институты (ISCTE) бар. Жеке университеттер арасында Португалия католиктік университеті және Гуманитарлық және Технологиялық университет (Universidade Lusófona) бар. Лиссабон университетінің ректораты мен бірнеше факультеттері, қазіргі университетінің алдыңғыларының бірі (Құқық, Гуманитарлық ғылымдар, Психология, Ғылымдар, Медицина, Стоматология және Фармация) бұрынғы Классикалық Лиссабон университетінің құрамына кіргендер, Альвалада прихотында, университет қаласы деп аталатын жерде орналасқан. Факультеттерден басқа, Лиссабон университетінің стадионы (Estádio Universitário de Lisboa), кейбір асханалар мен тұрғын үйлер сияқты басқа да университет объектілері сол приходта орналасқан.

Жұмыспен қамту

Алваладе қауымдастығында 2021 жылы жұмыссыз болған 961 тұрғын бар. Олардың 41,52%-ы мемлекеттік қордан субсидия немесе зейнетақы алды (41,34% - Лиссабонда). 2021 жылы шіркеудегі жұмыссыздық деңгейі Лиссабон мен Португалияның жалпы деңгейінен айтарлықтай төмен, ол 6,04% -ды құрайды. Сол жылы Португалияда жалпы жұмыссыздық деңгейі 8,13% болды, ол 2023 жылы 6,1%-ға дейін төмендеді. Ал, егер жұмыссыздық деңгейі бойынша статистика 10 жылда бір рет жасалса, онда 2023 жылға дейін жұмыссыздық деңгейі белгісіз болады. 15-24 жас аралығындағы жастар арасында 2021 жылы жұмыссыздық деңгейі 16.01% -ды құрады, бұл елдегі қалған өңірлерге қарағанда 4.59% төмен. 2021 жылы 14 959 тұрғын жұмыспен қамтылған, оның 73,54% -ы - қызметкерлер, ал 23,47% -ы - өз бетінше жұмыс істейтіндер. Төменде жас топтарына бөлінген жұмыспен қамту деңгейін көрсететін кесте берілген. 20-24 жас аралығындағы жұмыс істейтіндердің аз үлесі көптеген адамдардың әлі де білім алуында (мысалы, университет) болып табылады, ал 60-64 жас аралығындағы жұмыс істейтіндердің аз үлесі көптеген ерте зейнеткерлердің болуымен байланысты. +2021 жылғы санақ деректеріЖасы тобы20 2425 2930 3435 3940 4445 4950 5455 5960 64 Жұмыспен қамтылғандардың үлесі31.65%80.18%85.14%85.52%86.28%85.57%81.25%72.78%56.95% Алваладе тұрғындары күн сайын жұмысқа бару үшін 19,87 минут жұмсайды, бұл Лиссабон тұрғындарының орташа санына қарағанда 2 минутқа аз.

Әлеуметтік жағдайлар

Қауымның үй шаруашылығындағы толығуы бойынша тұрғындардың 3,59%-ы тұрғын үйде бір адамға шаққанда 15 м2 -ден аз (Лиссабон үшін 8,71% және Португалияда 5,65%), ал 47,05% -ы тұрғын үйде 40 м2 -ден көп (Лиссабон үшін 39,64% және Португалияда 46,84%). Бір км2-ге 3543,8 тұрғын үй (3200,5 - Лиссабонда және 64,9 - Португалияда). 2021 жылы халықтың 51,7% жеке меншіктегі тұрғын үйде тұрады; бұл Лиссабонда (50,3%) тіркелгеннен жоғары, бірақ Португалияда (70%) тіркелгеннен айтарлықтай төмен. 2021 жылы Алваладеде тұрғын үй ғимаратының орташа биіктігі 4,5 қабатты құрайды, ал тұрғын үйдің орташа ауданы 103,91 м2 (Лиссабон қаласында орташа 93,07 м2 және Португалияда 112,45 м2). 2021 жылы тіркелген жалға алынған тұрғын үйлердің орташа айлық жалға алу құны 627,21 евроны құрады, бұл сол жылы Лиссабон орта деңгейінен (470,87 евро) 33,20% жоғары. Дегенмен, жалға алу құны онжылдықтар бұрын жасалған көптеген келісімшарттардың салдарынан өте төмен екенін атап өту маңызды, өйткені тұрғындардың 13,00% (25,34% Лиссабонда) айына 150 евродан аз төлейді, өйткені Португалияда XX ғасырдың соңында қабылданған жалға алуды тоқтату жүйесі көптеген адамдарға, қазір көбінесе егде жастағы адамдарға, жоғары жалға алу ақысын төлеуге тура келмейді. Тұрғын үй дағдарысы мен инфляцияға байланысты 2023 жылы жаңа келісімшарттар бойынша орташа жалға алу құны (мұздатылған келісімшарттар қамтылмаған) Альвалада 13 € / м2 болды, яғни орташа 103,91 м2 тұрғын үй үшін шамамен 1,403 € / ай қажет. Тұрғын үй бағасына қатысты, 2016 жылдың басында сатылатын үйдің бір м2 орташа бағасы 1,979 евро болса, бұл баға 2021 жылдың басында 3,415 евро/м2 және 2023 жылы 4,479 евро/м2 дейін өсіп, 7 жыл ішінде +126,33% өсті. Осы кезеңде Лиссабонда бір шаршы метрге шаққандағы тұрғын үй бағасының өсуі +117,6% құрады, яғни 1,875/м2 €-дан 4,080/м2 €-ға дейін. Қауымда тіркелген 2489 тұрғын үйдің 0,68% -ы 1919 жылға дейін, 70,67% -ы 1919 жылдан 1960 жылға дейін, 21,45% -ы 1961 жылдан 1990 жылға дейін, 3,21% -ы 1991 жылдан 2000 жылға дейін және 3,98% -ы 2001 жылдан кейін салынған. 1919 жылға дейін салынған ғимараттардың 100%-ы 1-3 қабатты, ал 1981-2010 жылдар аралығында салынған ғимараттардың 6 немесе одан да көп қабатты ғимараттардың үлесі 57,97% құрайды. Бір қызығы, ғимарат неғұрлым жаңа және биік болса, оған лифтпен қызмет көрсету ықтималдығы соғұрлым жоғары болады. 1946 жылға дейін салынған үйлер үшін 2021 жылға дейін тек 9,09% лифті бар; бұл пайыз 1981 жылдан 2010 жылға дейінгі ғимараттар үшін 71,50% -ға дейін көтеріледі. Сонымен қатар, үйлердің 28,12% -ы ауа-райына (20,98% -ы Лиссабонда), 79,80% -ы жылытуға (69,62% -ы Лиссабонда) және 23,09% -ы көлік қою орнына (28,04% -ы Лиссабонда) ие болды. 2021 жылы шіркеуде 2 447 бос тұрғын үй болды. Бос тұрған тұрғын үйлердің 888-і жалға беру немесе сату мақсатында бос тұр, ал 1559-ы басқа себептермен бос тұр, көбінесе тасталып кетеді, оларды бұзуды күтеді немесе мұрагерлер арасындағы қақтығыстың себебі. Бұдан басқа, 2023 жылы 205 пәтер "Alojamento Local" ретінде тіркелген, яғни олар Booking сияқты платформаларда жалға алуға лицензияға ие. com немесе Airbnb. Сонымен қатар, 9 үйсіз адам тіркелді, оның 8-і (88,89%) ер адамдар. Сонымен, шіркеу тұрақты немесе уақытша баспанасыздық жағдайындағы адамдарға көмек көрсетуге бағытталған бастамаларды белсенді түрде қолдайды.

Көшелер

Қауымда 194 көше бар, оларды қалалық кеңес басқарады. Олар: