Кіріспе

Сан-Николас келісімі (Lang es) - 1852 жылы 31 мамырда қол қойылған келісім. Оған Плато өзенінің біріккен провинцияларының 14-інен бірін ғана алып тастаған (бірден-бір ерекшелігі Буэнос-Айрес болды). Келісім 19 баптан тұрады, оның мақсаты жас Аргентина мемлекетінің ұлттық ұйымының негізін қалау болды. Сонымен қатар, ол 1853 жылғы Аргентина Конституциясының санкциялануына прецедент болды. Келісімде Аргентина Конфедерациясының уақытша Жоғарғы директоры ретінде Жюсто Хосе де Уркиза аталған, 1831 жылғы Пактінің қолданылуын белгіледі және Санта-Фе қаласында Жалпы Конституциялық конгресс жиналысын белгіледі.

Өмірбаян

1852 жылы 6 сәуірде Буэнос-Айрес пен Корриентес губернаторлары мен Санта-Фе мен Энтре-Риос өкілдерінің кездесуінен кейін Палермо протоколына қол қойылды. Протокол республиканың сыртқы қатынастарына жауапты Жюсто Хосе де Уркизаны тағайындады, өйткені Ұлттық конгресс бұл лауазымға кімді тағайындайтынын шешпеді. Екі күннен кейін Уркиза провинциялардың губернаторын 20 мамырда Буэнос-Айрестегі Сан-Николас-де-лос-Аройоста өтетін кездесуге шақырды.

Пікірталас және келісімшартқа қол қою

29 мамырда ұлттық ұйымның негіздерін анықтау бойынша талқылаулар басталды. Сан-Николас келісім-шартына 31 мамырда қол қойылды. Келісімге кірген әртүрлі провинциялардың өкілдері: Юсто Хосе де Уркиза (Энтре Риос), эс (Корриентес), Доминго Креспо (Санта Фе), Паскуаль Сегура (Мендоза), Назарио Бенавидес (Сан-Хуан), Пабло Лусеро (Сан-Луис), эс (Сантьяго-дель-Эстеро), эс (Тукуман) және эс (Ла-Риоха). Катамарка өз өкілі ретінде Urquiza-ны тағайындады. Сальта, Хужуй және Кордова провинциялары өздерінің қосылуына кейін қол қойды. Буэнос-Айрес, оның өкілі Висенте Лопес и Планес келісімді ратификацияламады.

Келісімнің ережелері

Келісімдегі жалпы саны 19 мақаланың біріншісінде 1831 жылы 4 қаңтарда қол қойылған Федеративтік келісім Республиканың негізгі заңы деп жарияланды және оны ұлт сыртқы қатынастары үшін жауапты адам орындауы және орындауы керек болды. 4 және 5-баптарда келесі жылдың тамызында басталатын, оған қатысатын депутаттарды сайлаумен бірге басталатын Жалпы құрылтайшы съезге сілтеме жасалды. Сайлау туралы заңда белгіленген ережелер провинциялық заң шығарушы органдар депутаттарын таңдау үшін қолданылады. Барлық провинциялар тең құқықты деп жарияланды, әр провинция үшін екі өкілдік орынбасарлары болды. 6 және 7-баптарда Конгресс ұлттық конституцияны мақұлдауы, сайлаушылардың көпшілігімен келісуі, ұлттық мүдделерді провинциялардың мүддесінен жоғары қоюы туралы айтылған. 8-бапта депутаттар өздерінің пікірлері бойынша соттала алмайтыны, конституцияның санкциясына дейін ешқандай себеппен немесе билікпен айыпталмайтыны, бірақ провинциялар өз депутаттарын кері қайтарып, орынды деп санаса, оларды алмастыра алатыны айтылған. 11-бапқа сәйкес, конгресс Санта-Фе қаласында өтеді. 15-бап Уркизаға атқарушы атрибуцияларды берді және оны Аргентина Конфедерациясының уақытша директоры етіп тағайындады. Қосымша бап келісімге қол қоймаған провинцияларды Конфедерацияның уақытша директоры арқылы оған қосылуға шақырды.

Буэнос-Айрестің қарсылығы

Буэнос-Айрес жобаны негізінен 5, 11, 15, 18 және 19-баптардың салдарынан қабылдамады. Ол провинцияларға бірдей сандағы депутаттардан бас тартты және конгресс Санта-Феде орналасқан, өйткені ол оны бақылай алмайды немесе өзінің пайдасы үшін көпшілікті таңдай алмайды, ал Уркизаның идеясы, тек провинциялық каудильо, Конфедерацияның Жоғарғы директоры ретінде қабылдады. Ол сонымен қатар порттың сыртқы сауда салығын федералды үкімет үшін жинаудан бас тартты.

Келісімнің салдары

Келісімнің ең маңызды салдары екі болды. Алдымен, 1 мамырда Аргентинаның 1853 жылғы Конституциясы күшіне енді, ол Аргентина Конфедерациясында күшіне енді және 1854 жылы 6 жыл мерзімге Республиканың алғашқы сайланған президенті ретінде Жюсто Хосе де Уркизаның билік басына отырғанын көрді. Екіншісі - Буэнос-Айрес провинциясының 1859 жылға дейін Конфедерацияның қалған бөлігінен бөлінуі, Уркиза әскерилері Сепеда шайқасында Бартоломе Митреді жеңгеннен кейін.