Кіріспе

Осман империясындағы саяси дағдарыс 31 наурыздағы оқиға (31 Mart Vakası) - 1909 жылы сәуірде Осман империясындағы саяси дағдарыс. Бұл оқиға Руми күнтізбесінде 1325 жылы 30-31 наурыз түнінде болды (GC 12-13 сәуір 1909 ж.), Осылайша 31 наурыздан кейін аталған, онда наурыз Руми айына тең. 1908 жылғы жас түрік төңкерісінен кейін, онда Одақ және прогресс комитеті (CUP) Конституцияны табысты қалпына келтіріп, Сұлтан Абдул Хамид II-дің абсолюттік билігін тоқтатты. Бұл жалпы көтеріліс болды Стамбулдағы КОП-қа қарсы, негізінен реакциялық топтар, әсіресе исламдықтар қарсы болды секуляризация ықпалы КОП-тың және абсолютизмді жақтаушылар, бірақ либералды қарсыластар КОП-тың бостандық партиясы да аз рөл атқарды. Дағдарыс он бір күннен кейін аяқталды, CUP-ке адал әскерлер Стамбулда тәртіпті қалпына келтіріп, Абдул Хамидті құлатты. Дағдарыс 1909 жылдың 12-13 сәуірінің түнінде (Р. К. 30-31 наурыз 1325 ж.) Стамбул гарнизонының элиталық македондық әскерлері арасында бүлік басталды, мұсылман фундаменталистерінің агитациясы, моральдың төмендігі және офицерлік дұрыс басқарудан туындады. Қауіпті жағдайлардың еңсесі көтеріліп, діни студенттер мен қала гарнизонының басқа да элементтері көтеріліске қосылып, Шариғат заңын қайта орнатуды талап ету үшін Аясофия алаңында жиналды. CUP-тің үлкен визирі Хюсейин Хилми Пашаның үкіметі нәтижелі жауап бермеді, ал 13 сәуірдің түстен кейін оның астанадағы билігі құлдырады. Сұлтан Хилми Пашаның отставкасын қабылдады және Ахмет Тевфик Пашаның басшылығымен КУП ықпалынан азат жаңа кабинет тағайындады. CUP мүшелерінің көпшілігі қаладан Салоникаға (қазіргі Салоники) қашып кетті, ал Мехмед Талаат 100 депутатпен Сан-Стефаноға (Ешілкой) қашып кетті, онда олар жаңа министрлікті заңсыз деп жариялады және өздерінің ісіне қолдау көрсету үшін секуляристер мен азшылықтарды жинауға тырысты. Қысқа уақыт ішінде Стамбулдағы екі бәсекелес билік пен Ая Стеханоның әрқайсысы заңды үкіметті білдіреміз деп мәлімдеді. Бұл оқиғалар Адана қырғынды, жергілікті билік өкілдері мен ислам дінбасылары ұйымдастырған бір ай бойы армянға қарсы погромды тудырды, онда 20-25 мың армян, гректер мен ассириялықтар қаза тапты. Көтеріліс басылып, бұрынғы үкімет қайта қалпына келтірілді, өйткені Осман армиясының КПК-ға жанашыр элементтері 24 сәуірде келіссөздер сәтсіз аяқталып, Стамбулға кірген "Әрекет армиясы" (Hareket Ordusu) деп аталатын импровизациялық әскери күш құрды. 27 сәуірде КПП көтеріліске қатысы бар деп айыптаған Абдул Хамид Ұлттық Ассамблеямен биліктен шығарылды, ал оның інісі Мехмед V сұлтан болды. Амал армиясын ұйымдастырып, оған басшылық еткен әскери генерал Махмуд Шевкет-паша 1913 жылы қаза тапқанға дейін қайта қалпына келтірілген конституциялық жүйедегі ең ықпалды тұлға болды. Оқиғалардың нақты сипаты белгісіз; тарихшылар наразылықтардың өздігінен көтерілісінен бастап, CUP-ке қарсы жасырын жоспарланған және үйлестірілген қарсы революцияға дейін әртүрлі түсіндірмелер ұсынды. Қазіргі зерттеулердің көпшілігі солтанның көтерілісті жоспарлауға белсенді қатысқанын жоққа шығарып, көтеріліске дейін күштерді дұрыс басқаруға қарсы және консервативті діни топтардың рөлін атап өтті. Дағдарыс империяның ыдырауының маңызды алғашқы сәттері болды, ол 1912 және 1913 жылдары әскери төңкерістермен жалғасқан саяси тұрақсыздықтың үлгісін орнатты. Уақытша билікті жоғалту CUP-тің радикализміне әкелді, нәтижесінде синдикаттардың арасында зорлық-зомбылықты қолдануға деген ықыласы артты. Кейбір ғалымдар 1908-1909 жылдардағы этникалық қатынастардың нашарлауы мен мемлекеттік институттардың құлдырауы әрмендер геноцидін жеделдетті деп айтады.

Өмірбаян

Абдул Хамид II билік құрған (1876-1909) кезеңіндегі білім беру реформалары жас Османдық мамандар мен әскери офицерлер арасында Батыс Еуропадан либералды саяси ойдың таралуына әкелді. Жас түрік деп аталатын реформашылдардың ерікті түрде ұйымдастырылған жер асты қозғалысы конституциялық монархияны қалпына келтіру және саяси реформалар үшін қысым жасады. Бұл талаптарды жақында ғана құрылған Тұңғыш конституциялық дәуірде (1876-1878) Абдул Хамидті либералды конституцияны қабылдауға мәжбүр еткен зиялылардың құпия қоғамы Жас Османдықтар ішінара қозғады. 1908 жылы шілдеде "Одақ және прогресс комитеті" (CUP) деп аталатын құпия революциялық ұйым империяның Балқан өлкелерінде көтеріліс ұйымдастырды, бұл сұлтанды 1876 жылғы конституцияны қалпына келтіруге мәжбүр етті, бұл жас түрік төңкерісі деп аталды. Ішкі бөліністерге ұшыраған және келісілген саяси бағдарламаға ие болмаған CUP үкіметті өз қолына алмады; оның орнына ол тұрақсыз парламенттік режимге алыстан әсер етуді таңдады, ал оның Орталық комитеті Салоникада қалды. CUP мұқият сұлтанның өкілеттігін шектеуге кірісті және 1908 жылдың тамызының басында ол әскери-теңіз және әскери министрлік тағайындауларды сұлтаннан ұлы везирдің кеңсесіне ауыстыруды қадағалады. Сұлтан сарайының қызметкерлері қысқартылды және олардың орнына Абдул Хамидтің ресми хат-хабарларын бақылайтын CUP мүшелері тағайындалды. Осы арада Камил Пашаның уақытша үкіметі демократиялық және әкімшілік реформалар сериясын жүзеге асырды, құпия полицияны жою және баспасөз цензурасын жою, қараша мен желтоқсанда өткен жалпы сайлау алдында еркін саяси науқанға рұқсат берді. 17 желтоқсанда Абдул Хамид жаңа парламенттік сессияны ашты. 1908 жылы Стамбулда оқиғалар жалғасып жатқанда Осман империясы өзінің Еуропа аумағының үлкен бөлігін жоғалтты. Бұл шетелдік державалардың басып кіруіне де, империядағы аз ұлтты ұлттардың белсенділігіне де байланысты болды: Австрия Босния мен Герцеговинаны өзіне қосып алды, Болгария тәуелсіздігін жариялады, ал Грекия Критті басып алды. Бұл жеңілістер парламенттің қайта құрылуына байланысты халықтық қуанышты басаңдатты, ал ашық саяси пікір алысулар бұрынғы ажырымдылықтарды көтерді. Мұсылмандар жаңа үкіметті еуропалық державалардың қысымына қарсы күшсіз деп санайды, ал үкіметтің жоғалған аумақтарды қайтарып алуға уәде беруі үлкен автономия немесе тәуелсіздікке үміттенген азшылықтарды ренжітті. Ең үлкен қауіптердің бірі - исламдықты жақтап, жаңа конституцияның зайырлылығына және мұсылман еместерге теңдік беруге қарсы наразылық білдіргендер, олар батыс технологиясын қабылдау ислам заңдарынан алыстаумен қатар жүруі керек деп есептейді. Бұл көзқарас Осман қоғамында кеңінен таралған болатын және исламшылдар жаңа конституцияны қолдағандарына қарамастан, Абдул Хамидтің жеке қолдауына ие болған болуы мүмкін.

Кіріспе

1908 жылдың қазан айында Одақ және прогресс комитеті үшінші армия корпусының үш тәжірибелі мергенші (Авци) батальонын Салоникадан Стамбулға көшіруді ұйымдастырды. Үшінші армияның мектепли офицерлері - заманауи әскери техникада оқытылған беделді Осман әскери колледжінің түлектері - 1908 жылғы революцияда маңызды рөл атқарды. Стамбулға келгеннен кейін, жақсы байланыстағы мектепли офицерлері елорданың саяси және әлеуметтік сахнасында маңызды рөл атқара бастады, олар CUP саяси функцияларына, банкеттерге және театрлық қойылымдарға қатысады. Офицерлердің саны артып, атаулы батальонның тәртіптілігі бұзыла бастады. Ұрпақтардың аражігі офицерлер мен олардың адамдарының арасындағы қарым-қатынасты нашарлатты, өйткені әскерилер ішіндегі CUP қарсыластары империяның басшылығын "келесі күнгі мектеп оқушыларына" сеніп тапсырудан наразылық білдірді, жас CUP офицерлері жақында әскери академияларды бітірді, қатарда көтерілген тәжірибелі офицерлердің есебінен. Жақында сайланған парламент офицерлер корпусының едәуір бөлігін зейнеткерлікке шығаруға ниет білдірген кезде жағдай нашарлады, бұл қысқартулар пропорционал емес офицерлерге әсер етті. Қазан айының соңында билік жаңа режимге жау деп саналатын албан әскерлерін Стамбулдан көшіруді ұйымдастырды. Көптеген сарбаздар жуырда жұмыстан босатылмақ еді, ал Йеменге жіберілу туралы бұйрық алғаннан кейін олардың бір бөлігі келісімшарттарды дереу бұзуды талап етіп, бас тартты. Төртінші авци батальонынан шыққан әскерлер наразылықтарды күшпен басу үшін жіберілді және наурыз айында албан әскерлері арасындағы екінші көтерілісті авци әскерлері қайтадан басып тастады, олар көтеріліске шыққан албандықтарға автоматпен атқылады. Бұл оқиғалар мергендердің моральдық күйіне қатты нұқсан келтірді. 1909 жылдың ақпан айында Ұлы везир Камил-паша өзінің кандидаттарын Соғыс және Әскери-теңіз министрлері етіп тағайындап, КОП-тың билікке деген ұстанымын әлсіретуге әрекет жасады. Оған жауап ретінде CUP оның кабинетіне сенім білдіруді ұйымдастырды, оны отставкаға кетуге мәжбүр етті. 1909 жылы 14 ақпанда КОП-тың таңдаған кандидаты Хюсейин Хилми-паша жаңа ұлы везир болып тағайындалды. Қала ішінде CUP-тің Авци әскерлерін Абдул Хамидті құлату үшін қолданатыны немесе Камил Паша оларды Македонияға қайтаруға бұйрық беруге тырысқаны туралы хабарлар тарады. Осы әрекеттердің салдарынан батальондар саяси тұрғыдан үдемелі түрде саясиландырылып, қарапайым сарбаздардың ашу-ызасына орай, CUP құралы ретінде қаралды. Сол себепті, олар өздерінің әскери қызметшілері мен әскери қызметкерлерінің қамын ойлады. Стамбулдағы исламшыларды Кипрден келген Хафиз Дервиш Вахдети деген харизматикалық мистик басқарды, ол Бекташи орденіне тиесілі болуы мүмкін. Вахдети Ислам бірлігі қоғамын [tr] құрды, ол сондай-ақ Мұхаммедтік одақ партиясы деп аталады, 1908 жылы қарашада үкіметке қарсы антисекуляристік риториканы және науқанды тарату үшін Вулкан (ағылшын тілінде Вулкан) деп аталатын газет құрды. Діни консерваторлар 1876 жылғы қайта қалпына келтірілген конституцияны батыс мемлекеттерінің ықыласына ие болу үшін ислам дәстүрлерін құрбан ету ретінде суреттеді және империялағы азшылықтар мен христиандарға үлкен ықпал бергені үшін жаңа жалпы жиналысқа шабуыл жасады, бұл жақында Балқандағы сепаратистермен күресіп жүрген сарбаздармен резонанс тапқан мәселелер. CUP-тің бірінші армия корпусына жаңа мектепли офицерлерін және оқу режимін енгізуге тырысуы сарбаздардың намаз оқып, тәубеге аз уақыт бөлуге мүмкіндік берді, бұл исламшылдарға CUP-ті және оның офицерлерін Македониядан келген дінсіз, тіпті атеистік, еркін масон ретінде көрсетуге мүмкіндік берді. Абдул Хамид қозғалысқа және газетке қаржылық қолдау көрсетуден бас тартса да, сарайға байланысты тұлғалар Вахдетті қолдады және сұлтанның ұлдарының бірі Шәһзаде Мехмед Бурханетдин Мұхаммед одағының мүшесі болды. Қоғам өзінің алғашқы жаппай митингін 3 сәуірде Айя Софияда өткізді; Шариғат заңын қалпына келтіру үшін оның агитациясы кеңінен қолдау тапты, оның ішінде қалада орналасқан солдаттар да болды. 6 сәуірде оппозицияның белгілі журналисі Хасан Фемми Стамбулдағы Галата көпірінен өтіп бара жатқанда атып өлтірілді. Бұл қастандықтың шешімі табылмады, бірақ қала тұрғындары оның КПБ-ға қатысты екенін айтты. Исламдық консерваторлар мен семинария студенттерінің қазаға ұшыраған наразылықтары қаланың басты казармасындағы сарбаздар арасында тәртіпсіздікк...

Көтеріліс

13 сәуір күні таңертең Ташкишла казармасындағы 4-Авчи полкінің әскерлері көтеріліс жасап, өз офицерлерін тұтқындап, көшеге шығып, шариғат заңын қайта орнатуды және КУП-ты таратуды талап етті. Діни студенттер парламент ғимаратына қарай шеруден бұрын, Сұлтан Ахмет мешіті алдындағы көтерілісшілерге қосылды. Хилми Пашаның үкіметі шатасып, наразылық білдірушілерге қарсы адал әскерлерді жіберудің салдарынан қорқып, оның орнына полиция бастығын жамағат өтініштерін тыңдауға жіберді. Көтерілісші сарбаздардың өкілдері алты талап дайындады: шариғат заңын қайтару, кейбір CUP парламентарийлерін Константинополден қуу, Ахмет Ризаны (CUP Депутаттар палатасының президенті), кейбір CUP офицерлерін ауыстыру және Ұлы везирді соғыс және әскери-теңіз министрлерімен бірге жою. Түстен кейін үкімет билігі құлдырап, Хилми-паша мен оның кабинеті отставкаға кетті. Сұлтан Ахмет Тевфик-пашаны үлкен везир етіп тағайындады. Жаңа үкіметтегі соғыс министрі маршал Этем Паша Меиданындағы әскерлерді көріп, мақтап, олардың сұрақтары орындалатынын айтты. Жеңісті әскерилер мен діни студенттер тойлады. Көтеріліс кезінде КОП 20 адамды, негізінен әскери офицерлерді және екі парламентарийді, олар КОП-тың "Танин" газетінің редакторы Ахмет Риза мен Хюсейин Кахит (Яльчин) деп қате қабылдады. Сонымен қатар, наразылықшылар CUP-тің бірнеше кеңсесін, мысалы, Танинге тиесілі кеңселерді өртеп жіберді.

Саяси дағдарыс

Құрбандықтар мен құрбандықтар туралы мәліметтерді алу үшін, олар осы сайтқа жазылады. Нәтижесінде депутаттар палатасы парламенттік сессияға жеткілікті мүшелері болмады. Ахрар депутаты Исмаил Кемал кейбір парламентарийлерді жинап, ресми түрде конституция мен шариғат заңы сақталатынын жариялады, бұл әскерлердің сұрақтарына жауап берді. Кемал қысқа уақытқа Осман Ұлттық Ассамблеясының президенті болды және оны Абдул Хамид II-дің жаңа үкіметін тануға жеткізді. Ол Влоредегі сайлау округін жаңа үкіметті мойындауға шақырды, ал туған қаласындағы албандар оны қолдады, тіпті қажет болған жағдайда сұлтанға қару-жарақпен қолдау көрсету үшін қару қоймасына шабуыл жасады. Албаниялық клубтар да көтерілісті басуды қолдағанын білдірді, ал мирдтаның басшысы Пренк Биб Дода өзінің тайпасынан көмек ұсынды, өйткені Хамиди режимінің қайта оралуы мүмкін деген қорқынышпен, КУП-қа адал болудың орнына. Контртөңкеріс кезінде Иса Болетини және бірнеше Косово албандық әміршілері сұлтанға әскери көмек ұсынды. Сол кезде Султан өзінің билігін қайтадан қалпына келтірсе, діннің билігін қайта қалпына келтіруге уәде берді. Константинополдағы жағдай 11 күн бойы Дервиш Вахдетидің бақылауында болды. Елордадан қуылғаннан кейін, Эдирне депутаты және CUP мүшесі Мехмед Талаат 100 депутатпен бірге Айастефаносқа (Ешілкой) қашып барып, қарсы үкімет құрды және Константинополдегі жаңа үкіметті заңсыз деп жариялады. Стамбулда Либералды партияның басшылығы оқиғаларды бақылауға алып, бүліктің Абдул Хамидті қолдау үшін антиконституционалистік бағытқа ауысуына жол бермеуге тырысты. Ислам дінбасылары арасында қақтығыстар туындады, жоғары тұрған уламалар Ислам Ғылым Профессиясы Қоғамына бірігіп, көтеріліске қарсы болды, ал кейбір имамдар (хокалар) оны қолдады. 16 сәуірден бастап уламалар көтерілісті ашық түрде айыптап шықты. CUP провинцияларда, әсіресе Македонияда өз ықпалын сақтап қалды және дереу қарсы шаралар қабылдады. Олар провинциялардың қалаларында қоғамдық демонстрациялар ұйымдастырды және сарай мен парламентке көптеген жеделхаттар жіберіп, Македония халқының едәуір бөлігін конституцияның қатерлі екендігіне сендірді. Тарихшы Эрик Ян Цюрчер CUP-тің пропагандасында үлкен табысқа жеткенін және Македония халқының едәуір бөлігін конституцияның қауіп-қатерде екеніне сендіре алды деп түсіндірді.

Әрекет жасағының құрылуы

15 сәуірден бастап CUP көтерілісшілерге қарсы әскери операцияға дайындықты бастады. Ол Селаникте (қазіргі Салоники) орналасқан Османдық үшінші армияның қолбасшысы Махмуд Шевкет-пашаға көтерілісті басуды өтінді. Эдирнедегі Османдық екінші армиясының қолбасшысының қолдауымен Махмуд Шевкет әскерлерді біріктіріп, "Әрекет әскері" (Hareket Ordusu) деп аталатын соққы күшін құрды. Күші 20,00025,000 тұрақты әскерден тұратын, ерікті бөлімшелермен күшейтілген, көбінесе майор Ахмет Ниязи Бей бастаған албандар. Селаникте орналасқан он бірінші резервтік (Редиф) дивизиясы Акция армиясының алдыңғы гвардиясын құраған және штаб бастығы Мұстафа Кемал Паша болды. Қысқа уақыт ішінде CUP мүшелері Фетхи Окиар, Хафиз Хакки және Энвер Бей Осман елшілігінің халықаралық қызметтерінен оралып, Стамбулға жетуден бұрын Махмуд Шевкет пен оның әскери штабына қосылды. Акция армиясының әскерлері пойызбен Чаталка мен Хадемкойға, содан кейін Айастефаносқа (сонымен қатар Сан-Стефано деп аталады; қазіргі Йешелкой). Сол жерде жасырын түрде Абдул Хамидтің ағасы Решадтың орнына биліктен түсуі туралы келісімге қол қойылды. Осман парламенті армияның штаб-пәтеріне делегация жіберді, олар оны Стамбулды күшпен алудан тоқтатуға тырысты. Жауап теріс болды, содан кейін делегация Айастефаносқа барып, әріптестерін өздерімен бірігуге шақырды. Парламент палаталары 23 сәуірде және одан кейін Айастефаностың Яхтинг клубы ғимаратында Ұлттық Ассамблея (meclis i umumi i milli) ретінде жиналды. Қемали іс-қимыл армиясы Константинополға келгенге дейін қаланы тастап, Грекияға қашып кетті. Сұлтан Йылдызда қалып, Ұлы везир Тевфик пашамен жиі кездесулер өткізді. Келіссөз жүргізушілер контр-адмирал Ариф Хикмет Паша, Эммануэль Карасу Эфенди (Карассо), Эсад Паша Топтани, Арам Эфенди және полковник Галип Бей (Пасинер) болды. Соғыстың жалпы халыққа тарала бастағаны көрініп тұрған сәтте Салоника әскерлері Стамбулға кірді.

Көтеріліс басылды

24 сәуірдің таңертеңінде "Акция армиясы" операцияны Әли паша Колонья басқарды. Ташкисла мен Таксим казармаларын қоспағанда, маңызды қарсылық аз болды; түстен кейін сағат төрте қалған көтерілісшілер берілді. Еуропалық кварталда, бірінші армия корпусының күзет үйлері орналасқан жерде, қызу көшеде ұрыстар болды. Ташкишла казармасындағы әскерлер алға қарай келе жатқан әскерлерге қарсы қатты атысты. Казармаларды бірнеше сағат бойы соғыс жүргізіп, ауыр зардап шеккен соң гарнизонның берілуінен бұрын, казармалардың үстіндегі биіктіктерде орналасқан артиллерияның оқ атылуы және жойылуы керек болды. Тексим казармаларын қорғауға да күш жұмсалды. Тексим казармасына шабуылды Энвер Бей басқарды. Қысқа шайқастан кейін олар 27 сәуірде сарайды басып алды. Әскери тәртіпте және бүліктің жеңілісінен кейін екі әскери сот бүлікшілердің көпшілігін, соның ішінде Дервиш Вахдетті жазалап өлтірді. Контрреволюциялық қозғалысқа қатысқан албандар, мысалы, Краядан Халил Бей өлтірілді, бұл Шкодердегі консервативті мұсылмандардың наразылығын тудырды. Кейбір либералды (ахрар) саяси көшбасшылар тұтқындалды және британдықтардың қысымы олардың бостандыққа шығуына әкелді. Кейінгі уақытта жүргізілген үкіметтік тергеу Qemali-ді кез келген заң бұзушылықтан тазартты. Сұлтан Абдул Хамидті кеңесшілерінің көпшілігі тастап кетті. Парламентте оның тақта қалуына рұқсат етіледі ме, әлде оны тақтан түсіріледі ме, тіпті өлім жазасына кесіледі ме деген мәселе талқыланды. Сұлтанды өлімге кесу ақылға қонымсыз деп саналды, өйткені мұндай қадам фанатикалық реакцияны туғызып, империяны азаматтық соғысқа ұшыратуы мүмкін еді. Екінші жағынан, болған оқиғалардан кейін парламенттің сол сұлтанмен жұмыс істеуі мүмкін емес деп санағандар болды. 27 сәуірде Ассамблея Саид Пашаның төрағалығымен жабық отырыс өткізді. Сұлтанды кетіру үшін фәтва керек болды. Сонымен, фәтуа сұрақ түрінде жасалып, оған жауап беру және қол қою үшін ғалымдарға берілді. Фатваға қол қою үшін Нұри Эфенди есімді ғалым әкелінді. Бастапқыда Нури Эфенди сұрақта айтылған үш қылмысты Абдул Хамид II жасады ма, жоқ па, соны білмей қалды. Ол сұлтанның отставкаға кетуін сұраған. Ол Нұри Эфендиге фәтваға қол қоюға уәде берді. Алайда Нури Эфенди бас тартуын жалғастырды. Ақырында, Мұстафа Асим Эфенди оны сендірді, сондықтан фатваға ол қол қойды, содан кейін жаңадан тағайындалған шейх-ул-Ислам, Мехмед Зияэддин Эфенди, оны заңдастырды. Осыдан кейін жиналған мүшелерге жауаппен толықтай фатва оқылды: Содан кейін Ассамблея бір ауыздан сұлтан Абдул Хамидті биліктен шығару керек деп дауыс берді.

Шетелдік қолдау туралы мәлімдемелер

Кейбір жазушылар британдықтарды британдық елшіліктің бас драгоманы сэр Джеральд Фицморис (1865-1939 жж.) басқарған, реакциялық діни көтерілістің артында жасырын қол болып отыр деп айыптады. Британ үкіметі 1880 жылдардан бастап Осман империясында неміс сезімтастығының артуының әсерін жою үшін конституционалистерге қарсы әрекеттерді қолдады. Бұл деректерге сәйкес, бұл қарсы шабуыл нақты CUP Салоника (Салоники) бөлімшесіне қарсы жасалды, ол британдықтармен жанашырлық танытқан Монастыр (Битола) бөлімшесінен асып түсті.

Нәтиже

Контртөңкеріс сәтсіз аяқталып, "Одақ және прогресс" комитеті билікті қайтарып, жаңа үкімет құруға мүмкіндік алды. Осы оқиғаның нәтижесінде Ұлы везирдің лауазымы өзгерді, Ахмет Тевфик паша осы рөлді атқарды. Конституция үшінші рет қалпына келтірілді (1876 және 1908 жылдардағы бұрынғы әрекеттерден кейін), және парламенттің екі палатасы да Абдул Хамид ІІ-ді биліктен шығару үшін жиналды. CUP-тың төрт мүшесі - бір армян, бір еврей және екі мұсылман албандар сұлтанға оның таққа отырғызылуы туралы хабарлауға барды, Эсад Паша Топтани "ұлт сізді құлатты" деген негізгі хабаршы болды. Кейбір мұсылмандар мұсылман еместердің сұлтанға оның биліктен шығарылғаны туралы хабарлағаны туралы наразылық білдірді. Абдул Хамидтің орнын оның Мехмед V есімін алған кіші інісі басқарды. Сұлтан өзінің ашуын Эсад-паша Топтаниге бағыттады, оны өзінің отбасының патшалық қамқорлыққа байланысты туыстары үшін сатқын деп санайды, мысалы, оның артықшылықтар мен Осман үкіметіндегі басты лауазымдардағы табыстары. Контрреволюциялық қозғалысқа қатысқан албандар, мысалы, Краядан Халил Бей өлтірілді, бұл Шкодердегі консервативті мұсылмандардың наразылығын тудырды. 31 наурыздағы оқиғадан кейін CUP Осман қоғамындағы этникалық азшылықтардың мүдделерін басу үшін шаралар қабылдады. Араб Османдық Бауырластығы сияқты азшылықтардың құқықтарын қорғаушы қоғамдар заңсыз деп танылды, ал радикалды исламдық риторикасы бар басылымдарға тыйым салынды. CUP-тің көп діни "баланстық саясаты" аясында империяның әртүрлі субъектілері арасында этникалық немесе діни ұлтшылдыққа қарағанда Осман ұлтшылдығын насихаттау арқылы "Оттоманизацияны" жүзеге асыруды көздеді. Бұл шаралар түрік емес халықтар арасында ұлттық сезімдерді оятты, бұл консервативті исламға қарсы тұратын ұлттық сәйкестікке ықпал етті.

Халықаралық қатынастарға әсері

Германия өзінің одақтасы Абдул Хамидтің биліктен шығарылғанына алаңдайтын болса, CUP ақырында пан-исламизмді өршітуге дайын екенін дәлелдеді. Әскери реформалар жемісін беріп, неміс қару-жарақ саудагерлері жағдайды қайта қарастырды. Түрколог Эрнст Ях арқылы Берлин Бағдад темір жолының қаржыландыруы қайта басталды және қару-жарақ пен казармаларды жаңғырту жобаларына үлкен несие алынды. Кейзер Вильгельм II өзінің досы Абдул Хамидтің құлдырауы мен жас түріктердің нығаюына қарсы болмады.

Ескерткіш

1911 жылы Стамбулдың Шишли ауданында 74 жауынгердің қаза тапқанына арналған ескерткіш ретінде "Азаттық ескерткіші" тұрғызылды.