Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландияның жазушысы және бұрынғы жүзушісі Тесса Дудер (туған есімі Ставели, 13 қараша 1940 жылы туған) - жас адамдарға арналған романдар, қысқа әңгімелер, пьесалар мен фантастикаға арналған жаңа Зеландияның жазушысы және 1958 жылғы Британ империясы мен одақтастық ойындарында өз елі үшін күміс медаль жеңіп алған бұрынғы жүзуші. Жазушы ретінде ол ең алдымен Алекс квартетімен және Жаңа Зеландия балалар әдебиеті үшін ұзақ мерзімді адвокаттықпен танымал. Редактор ретінде ол бірнеше антологиялар шығарды. 2020 жылы ол Жаңа Зеландияның көркем әдебиетіндегі елеулі үлесін мойындау үшін әдеби жетістіктері үшін Премьер-Министрдің сыйлығын алды.
New Zealand author and former swimmer
Tessa Duder (née Staveley, born 13 November 1940) is a New Zealand author of novels for young people, short stories, plays and non fiction, and a former swimmer who won a silver medal for her country at the 1958 British Empire and Commonwealth Games. As a writer, she is primarily known for her Alex quartet and long term advocacy for New Zealand children's literature. As an editor, she has also published a number of anthologies. In 2020 she received the Prime Minister's Award for Literary Achievement in acknowledgement of her significant contributions to New Zealand fiction.
Жас шағы мен отбасы
Дудер 1940 жылы 13 қарашада Оклендте Джон Ставлидің қызы болып дүниеге келді. Джон Ставли - дәрігер және жаңа Зеландиядағы қан құюдың ізашарсы, кейіннен ол рыцарь атағына ие болды. Оның арғы ата-бабалары Италияның Ливорно қаласынан шыққан. Ол Оклендтегі қыздар үшін епархиялық мектепте білім алды, 1958 жылы Окленд университет колледжінде оқыды, кейін 1982 және 1984 жылдар аралығында Окленд университетіне оралды.
Duder was born Tessa Staveley in Auckland on 13 November 1940, the daughter of John Staveley, a doctor and pioneer of blood transfusion in New Zealand who was later knighted, and Elvira Staveley (née Wycherley), a cellist. Her great grandparents were from Livorno, Italy. She was educated at the Diocesan School for Girls in Auckland, and went on to study at Auckland University College in 1958, later returning to the University of Auckland between 1982 and 1984.
Жүзу
Жасөспірім кезінде Стейвли көпшілік пен аралас жүзу жарыстарында өнер көрсетіп, 1958-1959 жылдары екі жарыста да ұлттық рекордты иеленді. Ол 1957 және 1958 жылдары Жаңа Зеландияның ұлттық 110 ярдтық баттерфляй титулын, ал 1957, 1958 және 1959 жылдары ұлттық жеке медлей чемпионатын жеңіп алды. 1958 жылы Кардиффте өткен Британ империясы және одақтастық ойындарында Стейвли 110 метрге баттерфляйда 1:14.4 уақытын жинап, күміс медаль жеңіп алды. Ол сондай-ақ Филиппа Гулд, Кей Сойерс және Дженнифер Хантермен бірге Жаңа Зеландияның әйелдер 4 х 110 ярд аралас эстафета командасының мүшесі болды, ол төртінші орынға ие болды. Стейвли 1959 жылы Жаңа Зеландияның Жыл жүзушісі атанды.
As a teenager, Staveley competed in the butterfly and medley swimming events, becoming a national record holder in both events during 1958–59. She won the New Zealand national 110 yards butterfly title in 1957 and 1958, and the national individual medley championship in 1957, 1958, and 1959. At the 1958 British Empire and Commonwealth Games in Cardiff, Staveley won the silver medal in the 110 yards butterfly, recording a time of 1:14.4 in the final. She was also a member of the New Zealand women's 4 x 110 yards medley relay team, alongside Philippa Gould, Kay Sawyers, and Jennifer Hunter, that finished in fourth place. Staveley was named New Zealand Swimmer of the Year in 1959.
Жазу
Дудер 1977 жылы көркем әдебиет жаза бастады. Оның алғашқы романы "Кауауға түнгі жарыс" 1982 жылы Оксфорд университетінің баспасында жарық көрді. Оның ең табысты шығармалары - Алекс квартеті романдары (Алекс, Қыста Алекс, Алессандра: Алекс Римде және Алекс үшін әндер) ол өзінің балалық шағындағы тәжірибесінен Олимпиадалық мақсаттары бар жасөспірім сайысқа жүзушіге негізделген. Серия үш рет Жаңа Зеландияның Жыл Кітабы балалар сыйлығын және үш рет Эстер Глен медальдарын жеңіп алды. Алекс бес тілге аударылды және көптеген жылдар бойы Пингвин Жаңа Зеландияның ең көп сатылған көркем шығармасы болды. 1993 жылы "Алекс" атты фильм түсірілді. Дудердің кейінгі шығармалары пьесалар, антологиялар мен өмірбаяндарды қамтиды. Тигги Томпсон шоуы 2000 жылы жас ересектерге арналған әдебиет үшін Жаңа Зеландия Пост аға әдебиет сыйлығын жеңіп алды. Оның ересектерге арналған алғашқы шығармасы - "Ол әлі тірі ме?" атты әңгімелер жинағы. 2008 жылы Жаңа Зеландияның бестселлерлер тізімінде екінші орынға ие болды. Ол Storylines Children's Literature Charitable Trust of New Zealand және Spirit of Adventure Trust-тің бұрынғы сеніп тапсырылған адамы, ол Spirit of New Zealand биік кемесін басқарады. 1991 жылы Вайкато университетінің тұңғыш резидент жазушысы болды. 2003 жылы ол Франциядағы Ментонда бір жыл жұмыс істеу үшін Кэтрин Мэнсфилд стипендиясын жеңіп алды, ал 2007 жылы Антарктидаға суретшілер бағдарламасы бойынша Антарктидаға барды. 2009 жылы Вайкато университеті оған құрметті докторлық дәріс берді. 2013 жылы ол Сиднейден Окуландқа дейінгі алғашқы Tall Ships Regatta жарысына қатысып, Сиднейден Опуаға дейінгі сегіз күндік жарысқа қатысқан Spirit of New Zealand кемесімен жүзіп өтті. 2020 жылы Королеваның туған күніне орай, Дудер әдебиетке сіңірген еңбегі үшін Жаңа Зеландияның Артықшылық орденінің серіктесі болып тағайындалды. Сол жылы ол әдебиет саласындағы әдеби жетістіктері үшін престижді Премьер-министр сыйлығын алды, Жаңа Зеландия әдебиетіндегі елеулі үлесін мойындау үшін $ 60,000 алды. Дудер Оклендтің солтүстік жағалауында тұрады.
Duder began writing fiction in 1977. Her first novel Night Race to Kawau was published by Oxford University Press in 1982. Her most successful works are the Alex quartet of novels (Alex, Alex in Winter, Alessandra: Alex in Rome and Songs for Alex) which build upon her own childhood experiences by following a teenage competitive swimmer with Olympic ambitions. The series won three New Zealand Children's Book of the Year awards and three Esther Glen medals. Alex has been translated into five languages and was for many years Penguin New Zealand's best selling work of fiction. Alex was adapted into the 1993 film of the same name. Duder's later work has been varied, including plays, anthologies and biographies. The Tiggie Tompson Show won the 2000 New Zealand Post Senior Fiction Award for young adult fiction. Her first work for adults, a short story collection Is She Still Alive? reached number two on New Zealand bestseller lists in 2008. and has been awarded the Storylines Margaret Mahy Medal. She is a trustee of the Storylines Children's Literature Charitable Trust of New Zealand, and a former trustee of the Spirit of Adventure Trust which operates the tall ship Spirit of New Zealand. In 1991, she was the University of Waikato's first writer in residence. In 2003, she won the Katherine Mansfield fellowship to work for a year in Menton, France, and in 2007 she travelled to Antarctica under the Artists to Antarctica programme. She was awarded an honorary doctorate by the University of Waikato in 2009. In 2013, she participated in the first Tall Ships Regatta from Sydney to Auckland, sailing aboard Spirit of New Zealand for the eight day race crossing from Sydney to Opua. In the 2020 Queen's Birthday Honours, Duder was appointed a Companion of the New Zealand Order of Merit, for services to literature. In the same year she received the prestigious Prime Minister's Award for Literary Achievement in fiction, receiving $60,000 in recognition of her significant contributions to New Zealand literature. Duder lives on Auckland's North Shore.