Кіріспе

Уппсала замогы (Uppsala slott) - Швецияның Уппсала қаласында орналасқан XVI ғасырдағы патшалық қамал. Оның алғашқы өмір сүруінің басым бөлігі бойы қамал Швеция тарихында маңызды рөл атқарды. 1549 жылы салынған қамал қатты қайта жаңғыртылып, кеңейтіліп, өзгеше түрде өзгертілді. Бүгінде ғимаратта Уппсала округінің губернаторының ресми резиденциясы, әртүрлі бизнес және екі мұражай орналасқан.

Упсаладағы ескі патшалық резиденциялар

Жақын жердегі Гамла Уппсала кем дегенде 5 ғасырдан бастап 1273 жылға дейін (католик архиепископты қазіргі Уппсалаға айналған аймаққа көшірген кезде) маңызды діни және аристократиялық орталық болды. 5 ғасырдың соңында Йнглинг әулеті Гамла-Упсалаға қоныс аударды. Бүгінде үлкен патшалық қабірлер сақталған, ал Gamla Uppsala-да ежелгі патшалық үйлердің іздері табылды. Орта ғасырларда Уппсаланың Айселет деп аталатын ауданында патшалық иелік болған, ол қазіргі кезде Фёресенг деп аталады. Бұл үй 1543 жылы өртеніп, жойылған. Протестанттық реформация кезінде Уппсала соборының батысында (қазіргі архиепископ сарайының жанында) тұрған ортағасырлық архиепископтың қасқырын Швеция монархиясы тәркіледі. Бұл қамал да, Föresäng иелігі де Упсаладағы алғашқы патшалық резиденциялар ретінде пайдаланылды.

Тарих

Уппсала қамалы Густав I Вазаның тұсында Швеция Еуропадағы ірі державаға айналған кезде салынған. Бастапқы құрылысынан кейін әртүрлі монархтар қаланы қайта жаңғыртты және кеңейтті.

Густав I Ваза

Даке соғысы деп аталатын Васаның билігіне қарсы шаруалар көтерілісінен кейін патшалықта жаңа қорғаныс қамалдар, соның ішінде Упсалада салу туралы шешім қабылданды. Қамал құрылысы 1549 жылы Кассен деп аталатын үлкен ердің басында басталды. Жаңа салынған кешеннің оңтүстік-батыс бұрышында патшалық пәтерлер және батыс жағында екі үлкен бастион болды. Бұл екі бастион, тиісінше Грасгарден және Стирбископ деп аталады, қазіргі уақытта да қамалдың ерекшелігі болып табылады, бірақ тек бастапқы патшалық пәтерлердің іргетастары ғана қалды (және Васаборген мұражайы). Жаңа қамал аяқталғаннан кейін көп ұзамай патшалық пәтерлердің шығысына қосымша ғимарат салынды, оған мемлекеттік зал мен шіркеу сияқты "өкілдік үй-жайлар" қосылды. Штирбископтар (епископ бақылаушысы) батареясы Уппсала соборында тұрақты түрде оқытылды.

Эрик XIV

Эрик XIV билік құрған кезде бейнелеу қосымшасы аяқталды. Сонымен қатар, осы кезеңде, қамалдың шығысында, төбе басында үлкен бақ орнатылды. Осы кезеңде салынған қамалдың шіркеуі құрбандық үстелінің артындағы бүкіл қабырғаны қамтитын көп қабатты штукатурлы үлкен рередоларды қамтыды. Бұл рередолардың кей бөліктері бүгінгі күнге дейін қамалдың ерекшелігі болып табылады. Уппсала қамалының жөндеулері мен қайта құрулары 1743 және 1762 жылдар аралығында жүргізілді. Негізгі ерекшелік - оңтүстік-шығыс мұнарасы, ол тек Харлерман кезінде екі қабатты биіктікке қайта құрылған. Ол 1815 жылы округтік түрме ретінде пайдалануға толықтай қайта құрылған. Өнер мұражайы 1995 жылы ашылды, бірнеше жылдан кейін аймақтық архив алынып тасталды. 2021 жылдан бастап Уппсала муниципалитеті оңтүстік қанатта үлкен өзгерістерді жоспарлап отыр. 1997 жылдан бастап өнер мұражайында көптеген тарихи швед картиналары бар Уппсала университетінің өнер зерттеулер жинағы (швед. 2017 жылдың көктемінде өнер зерттеу жинағы университеттің Густавиан мұражайында көрсетілуі үшін алынып тасталды.

Васаборген

Васаборген ("Васа бекінісі") - 1549 жылғы патшалық пәтерлердің түпнұсқалық іргетасының қираған жерлерінде орналасқан мұражай. Музей 2004 жылы ашылды, ол ескі, үкімет басқаратын мұражайдың орнына қамалдың тарихын түсіндірді. Ол тек жазғы маусымда шектеулі уақытқа ғана ашық.

Бейбітшілік мұражайы

2006 және 2019 жылдар аралығында мұнда Бейбітшілік мұражайы (швед. Ол 2019 жылдың желтоқсанында қалада радонның жоғары деңгейі анықталғаннан кейін жабылды.

Кәсіпорындар

Қалдықтың аумақтары жеке кәсіпкерлерге жалға беріледі.