Кіріспе

Кама Сювор Каманда ((11 қараша 1952 жыл, Конго) - Конго Демократиялық Республикасының француз тілінде сөйлейтін жазушысы, ақыны, романист, драматург, спикер, очеркші және әңгіме айтушы. Сонымен қатар ол Африканың идеялары мен тарихының дамуына үлес қосатын, өзін ұстаған зиялы адам. 1952 жылы 11 қарашада Конго Киншасаның Касаи Оксидентал провинциясындағы Любо қаласында дүниеге келген. Оның алғашқы басылымы "Африканың қақпақ аңыздары" бірден танымал болды. Өзінің шығармашылық жолының басынан бастап, оның әдеби шығармашылығы өзінің бірегейлігі, стилі мен тақырыптарымен ерекшеленді. Әдеби сыншылардың пікірінше: Камманда өзінің әлемдегі атақты жазушысы ретінде "Камманда ертегілеріне" қарыздар, өйткені оларды эвокациялық күші мен әдеби сапасы үшін атауға болады, бұл африкалық жазушыны Андерсен, Гримм, Перро және Мопассан сияқты ең ұлы классикалық авторлардың қатарына жатқызады. Кама Сьюор Камманда Африканың ең үздік әңгіме айтушысы болып саналады.

Өмірбаян

Каманда Кама Сьюор, жазушы, ақын, романист, эссеші, драматург және әңгіме айтушы 1952 жылы 11 қарашада Конго Демократиялық Республикасындағы Любо қаласында туған. Оның әкесі Малаба Каменга және анасы Кони Нгалула. Осы елдің саяси көзқарасы оны Африкадан кетіп, Еуропаға жер аударылуға мәжбүр етті. Дегенмен, ол әрқашан әлемдегі пікірдің үлкен көшбасшысы болып қала береді және оның шығармалары осы елдегі бостандық пен әділдік және нағыз демократия үшін күресімен қамтылған. Ол көптеген өлеңдер, драма, роман, очерктер мен ертегілер жазды. Каманда - Еуропа, Азия, Африка және Американың классикалық жазушысы. Әлемдегі көптеген студенттер оның әдебиетін зерттейді. Ол көптеген әдеби сыйлықтарға ие болды, соның ішінде Француз академиясының Heredia сыйлығы. Ол әдебиет саласындағы Нобель сыйлығының әлеуетті лауреаты ретінде айтылады. 15 жасында алғашқы әңгімелер жинағын жариялағаннан кейін, Каманда әдебиет, журналистика, саясаттану, философия және құқық мамандықтарын оқыды. 1970 жылы Конго жазушылары одағының құрылуына қатысты. 1977 жылы саяси қызметіне байланысты Конгодан кетуге мәжбүр болған Камманда Люксембургке қоныстанғанға дейін Еуропаның әртүрлі елдерінде өмір сүрді. 1985 жылы Камманда Африка жазушылар қауымдастығының құрылтайшы президенті болды, оның құрметті президенті Л. С. Сенгор болды. Ақын, әңгіме айтушы және романист ретінде Камманда кейін әдеби шығармашылықтың едәуір көлемін шығарды, оның ішінде оншақты поэзия антологиясы, бірнеше жүз әңгіме, сондай-ақ бірнеше роман. Мәңгі елден қуылған бұл ғаламдық жазушы әлемге танымал болды, ол әрдайым конференцияларға, өлең оқуларға және фестивальдарға саяхаттайды. Каманданың шығармалары көптеген тілдерге, соның ішінде ағылшын, жапон, итальян және грек тілдеріне аударылған. Бұл жазушы бірнеше ірі сыйлықтар мен марапаттарға ие болды, оның ішінде Француз академиясының Пауль Верлен сыйлығы (1987), Луиза Лабе сыйлығы (1990), Қара Африканың әдебиет саласындағы үлкен сыйлығы (1991), Француз академиясының Теофил Готье сыйлығы (1993). 2005 жылы Халықаралық франкофондық зерттеулер кеңесі (Conseil international d'études francophones) оған франкофондық әдебиетке ерекше үлес қосқаны үшін Маурис Каньон құрметті сертификатын берді. Оның әңгімелері африкалық дәстүрлерден суреттерін алады, бірақ фантастика мен автордың өз шынайылығы арасындағы шекарада әлемді құрайды. Оның көптеген поэзиялық кітаптары Африканы дәріптеу, жер аударылу мен жалғыздықтың азабын тойлау тақырыптарына бағытталған, мұның бәрі махаббатты қызу тойлау аясында.

Әдеби мансап

Өзінің әңгімелеуі арқылы Камманда жеке естеліктер, дәстүрлер мен қиялды біріктіре алды. Бұл әңгімелер жинағы емес, халықтық тақырыптар мен жергілікті аңыздар арқылы қалыптасқан әдеби шығарма. Драматург, әңгімелеуші, ақын және романист, Камманда үлкен және халықаралық танымал әдеби шығармашылық тудырды. 1967 жылы "Африканың қақпақ әңгімелері" атты алғашқы кітабы жарық көргеннен бері ол оншақты кітап жазды, олардың ішінде мың өлең, оншақ пьеса, екі очерк және жүздеген әңгімелер жинағы бар. Оның әдеби шығармашылығына бірнеше роман да кіреді.

Қисса айтушы

Ол өзінің жеке өмірлік тәжірибелері, қиялы, Африка құрлығының дәстүрлері мен шындықтары арқылы жазған әдеби әңгімелерімен танымал. Каманданың ертегілері - Африканың барлық елдерінің мәдениеті мен өркениетінің әсерімен толы қызықты оқиғалар. Оның әдеби дарындылығы өмірінде бүкіл әлемге танылды. Оның шығармаларының формасы мен мазмұнының ерекшелігіне байланысты оны әдеби ағымға жатқызу қиын. Өлеңші. Каманда өзінің тілінің байлығы мен метафоралық шеберлігі арқасында қазіргі поэзияға жаңа өмір сыйлап, оның ұлылығын қалпына келтірді. Оның өлеңдерінің күшін, бейнелі сөздерінің байлығын сыншылар мен сол кездегі ең ұлы ақындар, соның ішінде Марио Лузи мен Леопольд Седар Сенгор атап көрсетті. Француз кітап сыны (БКЛФ, No. 529-шы, 150655-ші, қаңтар 1990): "Камманданың поэтикалық айқайы бізге әсер етеді және бізді одан да көп таң қалдырады, өйткені ол шынымен поэтикалық. Тамырынан айырылған өмірдің, дуализмнің зардабы, махаббат пен үміт іздеу. Елегиялық поэзияда шағымданушы сөзді құнарлы көзге айналдырады, құрғақ жер туралы, басқаның бей-жайлығы, тұйық жол туралы айтады. Бірақ ең ауыр қайғылы жырлар Африка дәстүрінің ішінде балалық шақтың жылы, жарқын түстерін алады, қуғын-сүргінге ұшыраған ақынның өзінен-өзі тапқан өткенін. Жасмин, вистерия, "эвон ағашының қарасындай тәтті балалар" бізді қорғай алмаған, сүймеген дәмді ащылықпен жарылып шығады. Ақынның күресі өте маңызды, сөздерін таңдау өте айқын, олар оны қайғы мен жанашырлықтың ең үлкен әншілерінің қатарына жатқызады. Гюго сияқты қатыгез, Пегуй сияқты өлеңмен, Элуар сияқты лирикалық. Оның шығармашылығы ғасырдың басынан аяғына дейін үнемі тыңдаушы құлаққа сөйлеп отыратын жалпыға ортақ дауыстың барлық түрлерін қабылдайды. Камманда көптеген марапаттар алды, соның ішінде 2009 жылы Француз академиясының Prix Heredia for Œuvre poétique: édition intégrale, яғни оның поэтикалық шығармаларының толық басылымы.

Роман жазушысы

Камманда Африка мен оның арманын бейнелейді. Оның жазбалары оның тоталитарлық билікке қарсы шынайы қарсыласы екенін көрсетеді, бірақ ол өз құқықтары немесе өздерінің және балаларының өмір сүруі үшін үнсіз күресетін ерлер мен әйелдерге де көмек көрсетеді. Өзін жазуға бел буған ол әрқашан өзін "Африка әлемінің армандары мен иллюзиялары, қуаныштары мен қайғылары арасында жоғалған жан" деп санайды. Оның романдары африкалық халықтардың өмірін диктаторлар кезінде және расистік және неоколониалистік секталардың ықпалымен, сондай-ақ қара нәсілді халықтың өз тағдырына әсер ету үшін кез-келген қаржылық ықпалдан айырылған әлеуметтік және экономикалық салдарын суреттейді. Ол барлық континенттердің қара нәсілді адамдарының қарама-қайшылықтарын атап көрсетеді, олар өздерінің құқықтары үшін күресіп, олжаға қарсы тұратын және өздерінің қауымдастықтарындағы адамдарды қанаушылардың мүдделеріне қызмет етеді, және оларды басып алған нәсілшіл, идеологиялық және діни мәселелердің құрбаны болады. "Адамның терең тағдыры" кітабында Африка жастарының шөл дала мен теңізде өлімге кесілуінің басты себептері ретінде жаман басқару, саяси зорлық-зомбылық және экономикалық талан-таражға түсу туралы терең және түпнұсқалық ой-пікірлер айтылған. "Кораның ойыны" атты шығармасында ол өзінің әділдік пен шындық идеалын, расизм мен апартеидсіз бейбітшілік пен ұжымдық бақытты іздеуді ойға салады, ал "Траверсе де мираж" атты шығармасындағы кейіпкерлер мен интригалар саяси өмірдің актерлері мен шындықтарынан әсер алады.

Драматург

Каманда өзінің театралды тақырыптарының түпнұсқалығы мен эрудициясымен таң қалдырады. Оның қазіргі Африканы және өткен Африканы білуі даусыз. Ол өз аудиториясымен Африканың кең ауқымды естеліктерін бөліседі, ол оның танымал өкілі, егер қамқоршысы болмаса. Оның театры Африканың өткені мен бүгініне сүйеніп құрылған. Ежелгі Мысыр өзінің драматургиялық шеберлігі арқылы жаңа әдеби өмір сүруін табады. Ежелгі Мысырдың перғауындары мен патшайымдары ақыры әдеби өмірге қайтадан кірісті, әрі оларға мыңдаған рет үміттенген сый-тартуларын төлеген жазушы пайда болды. Африканың ұлы билеушілерін әдеби тану, оларға құқық берілді, бірақ бұған дейін ешкім оны заңды деп санаған жоқ. Рамсес II, Кандас I және Тутанхамон - Африканың жалпыға ортақ өркениетке қосқан үлесін растайтын Кама Сьюор Каманда пьесалары. Камманда өзінің туған жері Африкамен байланысты емес, ол әлемді аралап, бізді өзінің қиялы, өлеңдері және әлемдегі халықтар мен мәдениеттерге деген сүйіспеншілігі арқылы өзімен бірге алып жүреді. Осылайша ол бізді "Сүйіспеншілікке ұмтылу керек, бірақ түсіну керек" атты шығармасында Жапония мен оның барлық дәстүрлерін ашуға шақырады.

Дәйексөздер

"Еркін халық - өз тағдырын өзі шеше алу үшін қаржылық тәуелсіздікке қол жеткізе алатын халық". "Оптимистік - күннің қай жерде батысына емес, қай жерде шығатынын көру". "Өзін-өзі цензуралау - адалдықты бұзу". "Сүйіспеншілік - бақытты табу". "Біздің ең жемісті құмарлықтарымыз - адамға қиындықтарды жеңуге көмектесетін қанаттар ұсыну".