Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кама Сювор Каманда ((11 қараша 1952 жыл, Конго) - Конго Демократиялық Республикасының француз тілінде сөйлейтін жазушысы, ақыны, романист, драматург, спикер, очеркші және әңгіме айтушы. Сонымен қатар ол Африканың идеялары мен тарихының дамуына үлес қосатын, өзін ұстаған зиялы адам. 1952 жылы 11 қарашада Конго Киншасаның Касаи Оксидентал провинциясындағы Любо қаласында дүниеге келген. Оның алғашқы басылымы "Африканың қақпақ аңыздары" бірден танымал болды. Өзінің шығармашылық жолының басынан бастап, оның әдеби шығармашылығы өзінің бірегейлігі, стилі мен тақырыптарымен ерекшеленді. Әдеби сыншылардың пікірінше: Камманда өзінің әлемдегі атақты жазушысы ретінде "Камманда ертегілеріне" қарыздар, өйткені оларды эвокациялық күші мен әдеби сапасы үшін атауға болады, бұл африкалық жазушыны Андерсен, Гримм, Перро және Мопассан сияқты ең ұлы классикалық авторлардың қатарына жатқызады. Кама Сьюор Камманда Африканың ең үздік әңгіме айтушысы болып саналады.
Kama Sywor Kamanda(11 November 1952, Congo) is a Congolese French speaking writer, poet, novelist, playwright, speaker, essayist and storyteller from the Democratic Republic of the Congo. He is also a committed intellectual who contributes to the evolution of ideas and the history of Africa. He was born in Luebo in the province of Kasaï Occidental in Congo Kinshasa on 11 November 1952. His first publication, Les Contes des veillées africaines was an immediate success. From the beginning of his career, his literary work has stood out due to its originality, its unique style and its themes. As per literary critics: Kamanda owes much of his world renown as a writer to his "Kamanda Tales", as they should be called for their evocative power and literary quality, which rank this African writer among the greatest classic authors such as Andersen, Grimm, Perrault and Maupassant. Kama Sywor Kamanda is considered as the Africa's greatest storyteller.
Өмірбаян
Каманда Кама Сьюор, жазушы, ақын, романист, эссеші, драматург және әңгіме айтушы 1952 жылы 11 қарашада Конго Демократиялық Республикасындағы Любо қаласында туған. Оның әкесі Малаба Каменга және анасы Кони Нгалула. Осы елдің саяси көзқарасы оны Африкадан кетіп, Еуропаға жер аударылуға мәжбүр етті. Дегенмен, ол әрқашан әлемдегі пікірдің үлкен көшбасшысы болып қала береді және оның шығармалары осы елдегі бостандық пен әділдік және нағыз демократия үшін күресімен қамтылған. Ол көптеген өлеңдер, драма, роман, очерктер мен ертегілер жазды. Каманда - Еуропа, Азия, Африка және Американың классикалық жазушысы. Әлемдегі көптеген студенттер оның әдебиетін зерттейді. Ол көптеген әдеби сыйлықтарға ие болды, соның ішінде Француз академиясының Heredia сыйлығы. Ол әдебиет саласындағы Нобель сыйлығының әлеуетті лауреаты ретінде айтылады. 15 жасында алғашқы әңгімелер жинағын жариялағаннан кейін, Каманда әдебиет, журналистика, саясаттану, философия және құқық мамандықтарын оқыды. 1970 жылы Конго жазушылары одағының құрылуына қатысты. 1977 жылы саяси қызметіне байланысты Конгодан кетуге мәжбүр болған Камманда Люксембургке қоныстанғанға дейін Еуропаның әртүрлі елдерінде өмір сүрді. 1985 жылы Камманда Африка жазушылар қауымдастығының құрылтайшы президенті болды, оның құрметті президенті Л. С. Сенгор болды. Ақын, әңгіме айтушы және романист ретінде Камманда кейін әдеби шығармашылықтың едәуір көлемін шығарды, оның ішінде оншақты поэзия антологиясы, бірнеше жүз әңгіме, сондай-ақ бірнеше роман. Мәңгі елден қуылған бұл ғаламдық жазушы әлемге танымал болды, ол әрдайым конференцияларға, өлең оқуларға және фестивальдарға саяхаттайды. Каманданың шығармалары көптеген тілдерге, соның ішінде ағылшын, жапон, итальян және грек тілдеріне аударылған. Бұл жазушы бірнеше ірі сыйлықтар мен марапаттарға ие болды, оның ішінде Француз академиясының Пауль Верлен сыйлығы (1987), Луиза Лабе сыйлығы (1990), Қара Африканың әдебиет саласындағы үлкен сыйлығы (1991), Француз академиясының Теофил Готье сыйлығы (1993). 2005 жылы Халықаралық франкофондық зерттеулер кеңесі (Conseil international d'études francophones) оған франкофондық әдебиетке ерекше үлес қосқаны үшін Маурис Каньон құрметті сертификатын берді. Оның әңгімелері африкалық дәстүрлерден суреттерін алады, бірақ фантастика мен автордың өз шынайылығы арасындағы шекарада әлемді құрайды. Оның көптеген поэзиялық кітаптары Африканы дәріптеу, жер аударылу мен жалғыздықтың азабын тойлау тақырыптарына бағытталған, мұның бәрі махаббатты қызу тойлау аясында.
Kamanda Kama Sywor, writer, poet, novelist, essayist, playwright and storyteller was born on November 11, 1952, in Luebo, Democratic Republic of Congo, from father Malaba Kamenga and mother Kony Ngalula. His political view of this country forced him to leave Africa and live in exile in Europe. Nevertheless, he always stays a great leader of opinion in the world and his works are impregnated with his fight for liberty and justice and real democracy in this country. He wrote many poetry books, drama, novels, essays and fairy tales. Kamanda is a classical writer in Europe, Asia,Africa and America. Many students in the world study his literature. He has earned many literature prizes, including the Heredia prize from the Académie Française. He is spoken of as a potential Nobel Prize laureate in Literature. After publishing a first collection of stories at the age of 15, Kamanda studied literature, journalism, political science, philosophy and law, and worked in journalism. In 1970, he participated in the creation of the Union of Congolese Writers (Union des écrivains congolais). Forced to leave the Congo in 1977 due to his political activities, Kamanda lived in various European countries before settling in Luxembourg. In 1985, Kamanda was the founding president of the African Association of Writers, of which L. S. Senghor was the honorary president. As a poet, story teller and novelist, Kamanda subsequently produced a considerable body of literary work, including a dozen anthologies of poetry, several hundred stories, as well as several novels. Living in perpetual exile, this universal writer has gained worldwide notoriety that has seen him travelling constantly for conferences, poetry readings and festivals. Kamanda's works have been translated into many languages, including English, Japanese, Italian, and Greek. This writer has earned several major prizes and distinctions, including the Paul Verlaine Prize from the Académie française (1987), the Louise Labé Prize (1990), the Black Africa Grand Prize for Literature (1991), and the Théophile Gautier prize (1993) from the Académie française. In 2005, the International Council for Francophone Studies (Conseil international d'études francophones) conferred upon him the prestigious Maurice Cagnon Certificate of Honour, for his unique contribution to world francophone literature. His stories draw their imagery from African traditions, but constitute a universe at the boundary between the fantastic and the author's own reality. His numerous books of poetry focus on the themes of celebrating Africa and of the pain of exile and solitude, all against a backdrop of fervent celebration of love.
Әдеби мансап
Өзінің әңгімелеуі арқылы Камманда жеке естеліктер, дәстүрлер мен қиялды біріктіре алды. Бұл әңгімелер жинағы емес, халықтық тақырыптар мен жергілікті аңыздар арқылы қалыптасқан әдеби шығарма. Драматург, әңгімелеуші, ақын және романист, Камманда үлкен және халықаралық танымал әдеби шығармашылық тудырды. 1967 жылы "Африканың қақпақ әңгімелері" атты алғашқы кітабы жарық көргеннен бері ол оншақты кітап жазды, олардың ішінде мың өлең, оншақ пьеса, екі очерк және жүздеген әңгімелер жинағы бар. Оның әдеби шығармашылығына бірнеше роман да кіреді.
Through his story telling, Kamanda has been able to combine personal memories, tradition and imagination. It is not a collection of stories, but a literary work in its own right, nurtured by folk themes and local legends. Playwright, storyteller, poet and novelist, Kamanda has produced a huge and internationally recognized literary work. Since the publication of his first book, Les Contes des veillées africaines, in 1967, he has written a dozen books totalling a thousand poems, a dozen plays, two essays and several collections bringing together hundreds of stories. His literary output also includes several novels.
Қисса айтушы
Ол өзінің жеке өмірлік тәжірибелері, қиялы, Африка құрлығының дәстүрлері мен шындықтары арқылы жазған әдеби әңгімелерімен танымал. Каманданың ертегілері - Африканың барлық елдерінің мәдениеті мен өркениетінің әсерімен толы қызықты оқиғалар. Оның әдеби дарындылығы өмірінде бүкіл әлемге танылды. Оның шығармаларының формасы мен мазмұнының ерекшелігіне байланысты оны әдеби ағымға жатқызу қиын. Өлеңші. Каманда өзінің тілінің байлығы мен метафоралық шеберлігі арқасында қазіргі поэзияға жаңа өмір сыйлап, оның ұлылығын қалпына келтірді. Оның өлеңдерінің күшін, бейнелі сөздерінің байлығын сыншылар мен сол кездегі ең ұлы ақындар, соның ішінде Марио Лузи мен Леопольд Седар Сенгор атап көрсетті. Француз кітап сыны (БКЛФ, No. 529-шы, 150655-ші, қаңтар 1990): "Камманданың поэтикалық айқайы бізге әсер етеді және бізді одан да көп таң қалдырады, өйткені ол шынымен поэтикалық. Тамырынан айырылған өмірдің, дуализмнің зардабы, махаббат пен үміт іздеу. Елегиялық поэзияда шағымданушы сөзді құнарлы көзге айналдырады, құрғақ жер туралы, басқаның бей-жайлығы, тұйық жол туралы айтады. Бірақ ең ауыр қайғылы жырлар Африка дәстүрінің ішінде балалық шақтың жылы, жарқын түстерін алады, қуғын-сүргінге ұшыраған ақынның өзінен-өзі тапқан өткенін. Жасмин, вистерия, "эвон ағашының қарасындай тәтті балалар" бізді қорғай алмаған, сүймеген дәмді ащылықпен жарылып шығады. Ақынның күресі өте маңызды, сөздерін таңдау өте айқын, олар оны қайғы мен жанашырлықтың ең үлкен әншілерінің қатарына жатқызады. Гюго сияқты қатыгез, Пегуй сияқты өлеңмен, Элуар сияқты лирикалық. Оның шығармашылығы ғасырдың басынан аяғына дейін үнемі тыңдаушы құлаққа сөйлеп отыратын жалпыға ортақ дауыстың барлық түрлерін қабылдайды. Камманда көптеген марапаттар алды, соның ішінде 2009 жылы Француз академиясының Prix Heredia for Œuvre poétique: édition intégrale, яғни оның поэтикалық шығармаларының толық басылымы.
He is known for his literary tales which are inspired by his personal experiences, his imagination and the traditions and realities of the African continent. Kamanda’s tales are enchanting stories imbued with the culture and civilization of all African lands. His literary genius has been universally recognized in his lifetime. Due to the originality of the form and the substance of his writings, it is difficult to categorize it in a literary movement. Poet. Kamanda has breathed new life back into contemporary poetry and restored its grandeur, thanks to the wealth of his language and mastery of metaphor. Critics and some of the greatest poets of his time, including Mario Luzi and Léopold Sédar Senghor, have emphasised the power of his verses and the richness of his imagery. According to the Bulletin Critique du Livre Français (BCLF, No. 529, entry 150655, Jan. 1990): "The poetic cry of Kamanda touches us and overwhelms us all the more because it is truly poetic. The suffering of uprooted lives and dualisms, the quest for love and hope. Elegiac poetry where the plaint takes speech as a fertile source, to speak of the dry land, the indifference of the other, the dead end. But the most heartbreaking cries right through this African tradition take on the warm bright colors of childhood, of a past the exiled poet finds within himself. The jasmine, the wisteria, these "sweet children like the blackness of the ebony", explode with a savour for which we were unable to be guardians or lovers. The poet's struggle is so fundamental, the choice of his words so evident that they rank him among the greatest chanters of misery and compassion. Violent like Hugo, able to use litanies like Peguy, as lyrical as Eluard. His work takes on all forms of the universal clamor which, from the beginning to the end of time, talks continuously to the attentive ear.” Kamanda has received many awards, including, in 2009, the French Academy’s Prix Heredia for Œuvre poétique: édition intégrale i. e., the complete edition of his poetic works.
Роман жазушысы
Камманда Африка мен оның арманын бейнелейді. Оның жазбалары оның тоталитарлық билікке қарсы шынайы қарсыласы екенін көрсетеді, бірақ ол өз құқықтары немесе өздерінің және балаларының өмір сүруі үшін үнсіз күресетін ерлер мен әйелдерге де көмек көрсетеді. Өзін жазуға бел буған ол әрқашан өзін "Африка әлемінің армандары мен иллюзиялары, қуаныштары мен қайғылары арасында жоғалған жан" деп санайды. Оның романдары африкалық халықтардың өмірін диктаторлар кезінде және расистік және неоколониалистік секталардың ықпалымен, сондай-ақ қара нәсілді халықтың өз тағдырына әсер ету үшін кез-келген қаржылық ықпалдан айырылған әлеуметтік және экономикалық салдарын суреттейді. Ол барлық континенттердің қара нәсілді адамдарының қарама-қайшылықтарын атап көрсетеді, олар өздерінің құқықтары үшін күресіп, олжаға қарсы тұратын және өздерінің қауымдастықтарындағы адамдарды қанаушылардың мүдделеріне қызмет етеді, және оларды басып алған нәсілшіл, идеологиялық және діни мәселелердің құрбаны болады. "Адамның терең тағдыры" кітабында Африка жастарының шөл дала мен теңізде өлімге кесілуінің басты себептері ретінде жаман басқару, саяси зорлық-зомбылық және экономикалық талан-таражға түсу туралы терең және түпнұсқалық ой-пікірлер айтылған. "Кораның ойыны" атты шығармасында ол өзінің әділдік пен шындық идеалын, расизм мен апартеидсіз бейбітшілік пен ұжымдық бақытты іздеуді ойға салады, ал "Траверсе де мираж" атты шығармасындағы кейіпкерлер мен интригалар саяси өмірдің актерлері мен шындықтарынан әсер алады.
Kamanda constantly embodies Africa and its dreams. His writings reveal him to be a genuine résistant against totalitarian powers, but he also comes to the aid of men and women fighting in silence for their rights or their survival, and that of their children. A committed writer, he has always considered himself a "lost soul between the dreams and the illusions, the joys and the sorrows of the African world." His novels depict the life of African peoples at the time of dictators and under the influence of racist and neo colonialist sects, and the social and economic consequences of the black populations deprived of any financial clout to influence their own destiny. He highlights the contradictions of the black people of all continents who both serve exclusively the interests of their tormenters, over those in their own community that struggle for their rights and resist predation, and are victims of racist, ideological and religious issues that overwhelm them. L'Insondable destin des Hommes expresses a deep and original reflection on bad governance, political violence and economic predation as the main reasons for the migration of African youth condemned to death in the desert and at sea. In La Joueuse de Kora, he evokes his ideal of justice and truth and his quest for peace and collective happiness without racism or apartheid, while his characters and intrigues in La Traversée des mirages are inspired by the actors and realities of political life.
Драматург
Каманда өзінің театралды тақырыптарының түпнұсқалығы мен эрудициясымен таң қалдырады. Оның қазіргі Африканы және өткен Африканы білуі даусыз. Ол өз аудиториясымен Африканың кең ауқымды естеліктерін бөліседі, ол оның танымал өкілі, егер қамқоршысы болмаса. Оның театры Африканың өткені мен бүгініне сүйеніп құрылған. Ежелгі Мысыр өзінің драматургиялық шеберлігі арқылы жаңа әдеби өмір сүруін табады. Ежелгі Мысырдың перғауындары мен патшайымдары ақыры әдеби өмірге қайтадан кірісті, әрі оларға мыңдаған рет үміттенген сый-тартуларын төлеген жазушы пайда болды. Африканың ұлы билеушілерін әдеби тану, оларға құқық берілді, бірақ бұған дейін ешкім оны заңды деп санаған жоқ. Рамсес II, Кандас I және Тутанхамон - Африканың жалпыға ортақ өркениетке қосқан үлесін растайтын Кама Сьюор Каманда пьесалары. Камманда өзінің туған жері Африкамен байланысты емес, ол әлемді аралап, бізді өзінің қиялы, өлеңдері және әлемдегі халықтар мен мәдениеттерге деген сүйіспеншілігі арқылы өзімен бірге алып жүреді. Осылайша ол бізді "Сүйіспеншілікке ұмтылу керек, бірақ түсіну керек" атты шығармасында Жапония мен оның барлық дәстүрлерін ашуға шақырады.
Kamanda surprises by the originality of his theatrical themes and by his erudition. His knowledge of today's Africa and that of yesteryear is indisputable. He shares with his audiences a broad swathe of African memory, for which he is the recognized spokesman, if not the guardian. His theatre is inspired by Africa past and present. Ancient Egypt finds a new literary existence through his playwriting skills. The Pharaohs and Queens of ancient Egypt finally have a new literary life and an author who pays them a long awaited tribute hoped for a thousand times over. Literary recognition of the great African rulers, to which they were entitled, but which no one hitherto had dreamed of legitimizing. Ramsès II, Candace 1ère, and Toutankhamon are Kama Sywor Kamanda plays that testify to Africa's contribution to universal civilization. Kamanda is not bound by his native Africa; he travels the world and carries us with him through his imagination, poetry and love of peoples and cultures of the world. Thus he invites us to discover Japan and all its traditions in "On peut s'aimer sans se comprendre".
Дәйексөздер
"Еркін халық - өз тағдырын өзі шеше алу үшін қаржылық тәуелсіздікке қол жеткізе алатын халық". "Оптимистік - күннің қай жерде батысына емес, қай жерде шығатынын көру". "Өзін-өзі цензуралау - адалдықты бұзу". "Сүйіспеншілік - бақытты табу". "Біздің ең жемісті құмарлықтарымыз - адамға қиындықтарды жеңуге көмектесетін қанаттар ұсыну".
"A free people is one that gives itself the means for financial independence to remain master of its destiny." "To be optimistic is always to look where the sun is rising and not where it is setting." "Self censorship is a violation of integrity." "To love is to discover happiness." "Our most fruitful passion is to offer man wings that help to fly over the ordeals."