Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сенегалдың тұңғыш президенті, ақын және мәдени теорияшы (1906–2001)
First president of Senegal, poet, and cultural theorist (1906–2001)
Леопольд Седар Сенгор (/sɒŋ/'/ɡɔr/; sɑ̃ɡɔʁ; 9 қазан 1906 – 20 желтоқсан 2001) – Сенегалдың тұңғыш президенті (1960–1980) болған, саясаткер және мәдени теорияшы. Идеологиялық тұрғыдан африкалық социалист Сенгор «Негрлік» теориясының маңызды теоретиктерінің бірі еді. Ол француз-африкалық байланыстар аясында африкалық мәдениетті, қара нәсілділердің өзін-өзі тануын және африкалықтардың күшін арттыруды қолдады. Францияның Африка территорияларына толық азаматтық және саяси құқықтар беруді жақтады, сонымен қатар француз африкалықтарының тәуелсіз мемлекеттерге қарағанда француз федерациясының құрамында жақсырақ болатынын айтты. Сенгор тәуелсіз Сенегалдың тұңғыш президенті болды. Ұзақ жылдар бойы серіктес болған және Сенегалдың премьер-министрі Мамаду Диамен арасы суысып, оны төңкеріл жасауға тырысқан деген күдікпен тұтқындап, 12 жылға бас бостандығынан айырды. Сенгор Сенегалда авторитарлық бір партиялық жүйені орнатып, барлық оппозициялық саяси партияларға тыйым салды. Сенгор 1948 жылы Сенегал демократиялық блогы партиясын құрды. Ол француз академиясына сайланған алғашқы африкалық болды және 1985 жылы Италиядағы Халықаралық Нонино сыйлығын жеңіп алды. Көптеген адамдар Сенгорды 20 ғасырдың ең маңызды африкалық зиялыларының бірі деп есептейді.
Léopold Sédar Senghor (/s//ɒ//ŋ/'/ɡ//ɔr/; sɑ̃ɡɔʁ; 9 October 1906 – 20 December 2001) was a Senegalese poet, politician, and cultural theorist who was the first president of Senegal (1960–1980). Ideologically an African socialist, Senghor was one of the major theoreticians of Négritude. He was a proponent of African culture, black identity, and African empowerment within the framework of French African ties. He advocated for the extension of full civil and political rights for France's African territories while arguing that French Africans would be better off within a federal French structure than as independent nation states. Senghor became the first president of independent Senegal. He fell out with his long standing associate Mamadou Dia, who was the prime minister of Senegal, arresting him on suspicion of fomenting a coup and imprisoning him for 12 years. Senghor established an authoritarian one party state in Senegal where all rival political parties were prohibited. Senghor was the founder of the Senegalese Democratic Bloc party in 1948. He was the first African elected as a member of the Académie française and won the 1985 International Nonino Prize in Italy. Senghor is regarded by many as one of the most important African intellectuals of the 20th century.
Алғашқы жылдары: 190628
Леопольд Седар Сенгор 1906 жылғы 9 қазанда Сенегалдың астанасы Дакардан оңтүстікке қарай 110 шақырым жерде орналасқан Жоал қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Базиль Диогой Сенгор (базиль Джогой Сенгор деп айтылады) – Серер буржуазиясына жататын бай жержаңғақ саудагері болған. Базиль Сенгордың мол мал-мүлігі мен кең жер иелігі болғандығы айтылады, оның бір бөлігі Синь патшасы, оның туысы, оған сыйға берген. Гниляне Ндиэме Бахум (1861–1948), Сенгордың анасы, оның әкесінің үшінші әйелі, Фула тегінен шыққан мұсылман, Табор тайпасына жататын, Дилорға жақын жердегі христиан отбасында дүниеге келген. Ол алты бала туды, оның ішінде екі ұл болды. Оның Серер есімі Седар – Серер тілінен шыққан, «құлатылмайтын» немесе «құлатуға болмайтын адам» деген мағынаны білдіреді. Оның тегі Сенгор – Серер сөздерінің бірі – Сене (Серер тегі және Серер дініндегі Жоғарғы Құдайдың аты – Рог Сене) және гор немесе гхор, оның этимологиясы Серер тіліндегі кор сөзінен шыққан, ол «еркек» немесе «адам» дегенді білдіреді. Тукура Бадиар Сенгор, Синь князі және Леопольд Седар Сенгордың тегін анықтауға болатын тұлға, шамамен 13 ғасырдағы Серер ақсұлуы болған. Сегіз жасында Сенгор Сенегалдағы Нгасобилде Киелі Рух әулетінің мектеп-интернатында оқуын бастады. 1922 жылы Дакардағы семинарияға түсті. Діни өмір оған арналмағанын түсінген соң, ол дүниелік білім беру орнына оқуға түсті. Ол кезде ол француз әдебиетіне ғашық болған. Ол француз, латын, грек және алгебрадан жетістіктерге жетті. Бакалавриатты аяқтағаннан кейін Францияда оқуын жалғастыру үшін стипендия алды.
Léopold Sédar Senghor was born on 9 October 1906 in the city of Joal, some 110 kilometres south of Dakar, the capital of Senegal. His father, Basile Diogoye Senghor (pronounced: Basile Jogoy Senghor), was a wealthy peanut merchant belonging to the bourgeois Serer people. Basile Senghor was said to be a man of great means and owned thousands of cattle and vast lands, some of which were given to him by his cousin the king of Sine. Gnilane Ndiémé Bakhoum (1861–1948), Senghor's mother, the third wife of his father, a Muslim with Fula origin who belonged to the Tabor tribe, was born near Djilor to a Christian family. She gave birth to six children, including two sons. His Serer middle name Sédar comes from the Serer language, meaning "one that shall not be humiliated" or "the one you cannot humiliate". His surname Senghor is a combination of the Serer words Sène (a Serer surname and the name of the Supreme Deity in Serer religion called Rog Sene) and gor or ghor, the etymology of which is kor in the Serer language, meaning male or man. Tukura Badiar Senghor, the prince of Sine and a figure from whom Léopold Sédar Senghor has been reported to trace descent, was a c. 13th century Serer noble. At the age of eight, Senghor began his studies in Senegal in the Ngasobil boarding school of the Fathers of the Holy Spirit. In 1922 he entered a seminary in Dakar. After being told that religious life was not for him, he attended a secular institution. By then, he was already passionate about French literature. He won distinctions in French, Latin, Greek and Algebra. With his Baccalaureate completed, he was awarded a scholarship to continue his studies in France.
"Айналып жүрген он алты жыл": 1928-1944
1928 жылы Сенгор Сенегалдан Францияға кемемен аттанып, өзінің айтуынша, "он алты жылдық саяхатын" бастады. Сорбоннада жоғары білімін бастағаннан кейін, ол оқуын тастап, École Normale Supérieure-ге түсуге дайындық курсын аяқтау үшін Льюис-ле-Гранд лицейіне түсті.
In 1928 Senghor sailed from Senegal for France, beginning, in his words, "sixteen years of wandering." Starting his post secondary studies at the Sorbonne, he quit and went on to the Lycée Louis le Grand to finish his preparatory course for entrance to the École Normale Supérieure, a grande école.
Академиялық мансап
Сенгор Париж университетін аяқтады, онда француз грамматикасы бойынша агрегация алды. Кейіннен ол Тур және Париж университеттерінде профессор болып тағайындалды, 1935–1945 жылдар аралығында онда сабақ берді. Сэнгор өзінің оқытушылық жолын Турдағы Рене Декарт лицейінде бастады; сондай-ақ ол Парижге жақын Сен-Мур-де-Фосс қаласындағы Марселин Бертело лицейінде сабақ берді. Ол Лилиас Хомбургерден "École pratique des hautes études" мектебінде тіл білімі пәнін оқыды. Марсель Коэн, Марсель Мосс және Пол Ривет (Париж этнология институтының директоры) сияқты көрнекті әлеуметтанушылармен бірге оқыды. Сэнгор және отаршылдық астанаға білім алуға келген африкалық диаспораның басқа да зиялылары "негритуд" терминін ойлап тапты және осы ұғымды қалыптастырды, бұл Францияда әлі де кең таралған расизмге жауап ретінде туды. Ол "негр" деген нәсілдік айыптауды африкалық мәдениет пен мінездің позитивті мағынасы бар мерекесіне айналдырды. "Негритуд" идеясы Сэнгордың мәдени сын-ескертулері мен әдеби шығармашылығына ғана емес, сонымен қатар мемлекеттік қайраткер ретіндегі саяси ойлауының басшылық қағидасына айналды.
Senghor graduated from the University of Paris, where he received the Agrégation in French Grammar. Subsequently, he was designated professor at the universities of Tours and Paris, where he taught during the period 1935–45. Senghor started his teaching years at the lycée René Descartes in Tours; he also taught at the lycée Marcelin Berthelot in Saint Maur des Fosses near Paris. He also studied linguistics taught by Lilias Homburger at the École pratique des hautes études. He studied with prominent social scientists such as Marcel Cohen, Marcel Mauss and Paul Rivet (director of the Institut d'ethnologie de Paris). Senghor, along with other intellectuals of the African diaspora who had come to study in the colonial capital, coined the term and conceived the notion of "négritude", which was a response to the racism still prevalent in France. It turned the racial slur nègre into a positively connoted celebration of African culture and character. The idea of négritude informed not only Senghor's cultural criticism and literary work, but also became a guiding principle for his political thought in his career as a statesman.
Әскери қызмет
1939 жылы Сенгор жоғары біліміне қарамастан француз армиясының 3-ші отаршыл жаяу әскер полкіне қатар (2-сынып) шенімен қабылданды. Бір жыл өткен соң, 1940 жылғы маусымда оны шабуылдаған неміс әскері Ла-Шарит-сюр-Луар немесе Виллабон қалаларында тұтқынға алды. Ол бірнеше лагерьде, соңында Пуатьедегі 230-шы фронт-сталагта қамалды. 230-шы фронт-сталаг соғыста тұтқынға алынған отаршыл әскерлерге арналған. Сенгордың сөзіне сүйенсек, неміс сарбаздары оны және басқаларын тұтқындаған күні-ақ атып тастауға ниеттенген, бірақ олар "Франция өмір сүрсін, Қара Африка өмір сүрсін!" деп ұрандап, осы жазадан құтылған. Француз офицері сарбаздарға африкалық тұтқындарды өлімге жіберу арий нәсілінің және неміс армиясының абыройын түсіретінін жеткізген. Барлығы екі жыл түрме лагерьлерінде өткендіктен, Сенгор көп уақытын өлең жазумен және Гётенің поэзиясын түпнұсқа тілінде оқу үшін жеткілікті неміс тілін үйренумен өткізді. 1942 жылы ол денсаулығына байланысты босатылды. Ол мұғалімдік қызметін жалғастыра отырып, нацистік оккупация кезінде қарсылық күресіне де қатысты.
In 1939, Senghor was enlisted in the 3rd Colonial Infantry Regiment of the French army with the rank of private (2e Classe) despite his higher education. A year later in June 1940, the invading Germans took him prisoner in la Charité sur Loire or Villabon. He was interned in a succession of camps, and finally at Front Stalag 230, in Poitiers. Front Stalag 230 was reserved for colonial troops captured during the war. According to Senghor, German soldiers wanted to execute him and the others on the day they were captured, but they escaped this fate by yelling Vive la France, vive l'Afrique noire! ("Long live France, long live Black Africa!"). A French officer told the soldiers that executing the African prisoners would dishonour the Aryan race and the German Army. In total, Senghor spent two years in different prison camps, where he spent most of his time writing poems and learning enough German to read Goethe's poetry in the original. In 1942 he was released for medical reasons. He resumed his teaching career while remaining involved in the resistance during the Nazi occupation.
Колониялық Франция
Сенгор Африканың француз империясына бірігуін жақтады, кішкентай, әлсіз аумақтардың тәуелсіздігітеңсіздікті мәңгі сақтап қалады, ал федеративтік француз империясы ішінде Африканың күштіруі оны жақсы жаққа өзгерте алады деп сарқырамады. Соғыс аяқталғаннан кейін Сенгор Францияның теңіз арты елдері мектебінің (École nationale de la France d'Outre Mer) Тіл білімі кафедрасының деканы болып тағайындалды, ол қызметті 1960 жылға дейін, Сенегал тәуелсіздік алғанға дейін атқарды. Поэзиясын зерттеу сапарында ол жергілікті социалистік көшбасшы Ламин Гейемен кездесті, ол Сенгорға француз Ұлттық ассамблеясының депутаты болып сайлануға шақырды. Сенгор келісіп, колонияларға сайланған өкілдердің болу құқығы берілген кезде Сенегал-Мавритания округінен депутат болды. Олар Дакар-Нигер теміржолындағы локомотив жүргізушілері ереуілге шыққанда әртүрлі ұстанымдар білдірді. Гейе ереуілге қарсы дауыс берді, бұл қозғалыс колонияны парализге түсіреді деп есептеді, ал Сенгор жұмысшыларды қолдады, бұл оған сенегалдықтардың зор қолдауын әкелді. 1946 жылғы француз конституциясын жазу кезінде Сенгор француз азаматтығын барлық француз территориясына таратуды ұсынды. 1916 жылдан бері төрт сенегалдық коммуна азаматтыққа ие болды – Сенгор бұл құқықты Францияның қалған территориясына тарату керек деп талап етті. Сенгор әр африкалық территорияның ішкі істерін өздігінен басқаратын федеративтік модельді жақтады, ал бұл федерация шетелдік саясат, қорғаныс және даму саясатын жүргізетін үлкен француз конфедерациясының құрамына кіретін болды. Сенгор жергілікті ұлтшылдыққа қарсы болды, африкалық территориялар француз тәжірибесі мен ресурстарымен қатар, әр аймақтың өзіндік "негр-африкалық ерекшелігін" сақтайтын федеративтік модельде табысты дамитынын айтты.
Senghor advocated for African integration within the French Empire, arguing that independence for small, weak territories would lead to the perpetuation of oppression, whereas African empowerment within a federal French Empire could transform it for the better. Once the war was over, Senghor was selected as Dean of the Linguistics Department with the École nationale de la France d'Outre Mer, a position he would hold until Senegal's independence in 1960. While travelling on a research trip for his poetry, he met the local socialist leader, Lamine Guèye, who suggested that Senghor run for election as a member of the Assemblée nationale française. Senghor accepted and became député for the riding of Sénégal Mauritanie, when colonies were granted the right to be represented by elected individuals. They took different positions when the train conductors on the Dakar Niger line went on strike. Guèye voted against the strike, arguing the movement would paralyse the colony, while Senghor supported the workers, which gained him great support among Senegalese. During the negotiations to write the French Constitution of 1946, Senghor pushed for the extension of French citizenship to all French territories. Four Senegalese communes had citizenship since 1916 – Senghor argued that this should be extended to the rest of France's territory. Senghor argued for a federal model whereby each African territory would govern its own internal affairs, and this federation would be part of a larger French confederation that ran foreign affairs, defence and development policies. Senghor opposed indigenous nationalism, arguing that African territories would develop more successfully within a federal model where each territory had its "negro African personality" along with French experience and resources.
Саяси өзгерістер
1947 жылы Сенгор жұмысшылар интернационалының француз секциясының Африка бөлімінен (SFIO) шықты, ол әлеуметтік қозғалысқа зор қаржылық қолдау көрсеткен еді. Мамадю Диамен бірге ол 1948 жылы Сенегал демократиялық блогын құрды. Олар 1951 жылғы заң шығарушы сайлауда жеңіске жетті, ал Гье өкілдігінен айырылды. Сенгор Төртінші Республика конституциясының келіссөздеріне қатысып, оның жобасын жасауға көмектесті. 1951 жылы шетелдегі тәуелсіз депутат ретінде қайта сайланған Сенгор 1955 жылдың 1 наурызынан 1956 жылдың 1 ақпанына дейін Эдгар Фауре үкіметінде кеңес президентінің мемлекеттік хатшысы болып тағайындалды. 1956 жылдың қараша айында Сенегалдың Тиес қаласының мэрі болды, содан кейін 1959 жылдың 23 шілдесінен 1961 жылдың 19 мамырына дейін Мишель Дебре үкіметінде кеңесші министр қызметін атқарды. Ол сондай-ақ Бесінші Республика конституциясын әзірлеуге жауапты комиссия мүшесі, Сенегалдың бас кеңесшісі, Француз Батыс Африкасының Жоғарғы Кеңесінің мүшесі және Еуропа Кеңесінің парламенттік ассамблеясының мүшесі болды. 1964 жылы Сенгор "Азаттық" атты бес томдық серияның бірінші томын жариялады. Кітапта түрлі дәрістер, эсселер мен алғы сөздер жинақталған.
In 1947, Senghor left the African Division of the French Section of the Workers International (SFIO), which had given enormous financial support to the social movement. With Mamadou Dia, he founded the Bloc démocratique sénégalais (1948). They won the legislative elections of 1951, and Guèye lost his seat. Senghor was involved in the negotiations and drafting of the Fourth Republic's constitution. Re elected deputy in 1951 as an independent overseas member, Senghor was appointed state secretary to the council's president in Edgar Faure's government from 1 March 1955 to 1 February 1956. He became mayor of the city of Thiès, Senegal in November 1956 and then advisory minister in the Michel Debré's government from 23 July 1959 to 19 May 1961. He was also a member of the commission responsible for drafting the Fifth Republic's constitution, general councillor for Senegal, member of the Grand Conseil de l'Afrique Occidentale Francaise and member of the parliamentary assembly of the Council of Europe. In 1964 Senghor published the first volume of a series of five, titled Liberté. The book contains a variety of speeches, essays and prefaces.
Франкофония
Ол Франкофония құрылымын қолдады және Франкофония Жоғары Кеңесінің вице-президенті болып сайланды. 1982 жылы ол Франция мен дамушы елдер қауымдастығының негізін қалаушылардың бірі болды, оның мақсаты – соңғы кезде оларға әсер ете бастаған өзгерістердің нәтижесінде дамушы елдердің мәселелеріне назар аудару еді.
He supported the creation of la Francophonie and was elected vice president of the High Council of the Francophonie. In 1982, he was one of the founders of the Association France and developing countries whose objectives were to bring attention to the problems of developing countries, in the wake of the changes affecting the latter.
Жалпыға ортақ саясат
Ол әлемдік конституция жобасын жасау үшін конвенция шақыру туралы келісімге қол қойғандардың бірі болды. Осының нәтижесінде, адамзат тарихында алғаш рет Жер Федерациясының Конституциясын жазу және қабылдау үшін Дүниежүзілік Конституциялық Ассамблея шақырылды.
He was one of the signatories of the agreement to convene a convention for drafting a world constitution. As a result, for the first time in human history, a World Constituent Assembly convened to draft and adopt the Constitution for the Federation of Earth.
Француз академиясы: 1983-2001
Сенгор 1983 жылғы 2 маусымда Француз академиясының мүшесі болып сайланды, ол Антуан де Левис Мирепоксқа мұрагер болған 16-орынға отырды. Академияға алғаш рет африкалық кірді. Феликс Эбуэнің қызы. Олар 1946 жылғы 9 қыркүйекте үйленді және 1955 жылы ажырасты. Олардың 1947 жылы Франсис, 1948 жылы Гай есімді екі ұлы болды. Оның екінші әйелі, Колетт Губер [fr] (1925 жылғы 20 қараша – 2019 жылғы 18 қараша), Франциядан шыққан, 1960 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Сенегалдың алғашқы бірінші ханымы атанды. Сенгор екі некеден үш ұл өсірді. Француз Республикасының президенті және премьер-министр болған Лионель Жоспен қатыспады. Олардың Сенгордың жерлеу рәсіміне қатыспауы саясаткердің өмірінде атқарған қызметін мойындамау ретінде қарастырылды. Бұл Сенегалдық Tirailleurs-ге жасалған ұқсастық еді, олар Францияны азат етуге үлес қосқаннан кейін, француз әріптестерімен теңдей зейнетақы алу үшін қырық жылдан астам күтуге мәжбүр болды (сатып алу қабілеті тұрғысынан). Ғалым Эрик Орсенна "Монд" газетінде "Мен ұяламын" ("J'ai honte") деген тақырыпта мақала жариялады.
Senghor was elected a member of the Académie française on 2 June 1983, at the 16th seat where he succeeded Antoine de Lévis Mirepoix. He was the first African to sit at the Académie. daughter of Félix Éboué. They married on 9 September 1946 and divorced in 1955. They had two sons, Francis in 1947 and Guy in 1948. His second wife, Colette Hubert [fr] (20 November 1925 – 18 November 2019), who was from France, became Senegal's first First Lady upon independence in 1960. Senghor had three sons between his two marriages. and Lionel Jospin, respectively president of the French Republic and the prime minister, did not attend. Their failure to attend Senghor's funeral made waves as it was deemed a lack of acknowledgement for what the politician had been in his life. The analogy was made with the Senegalese Tirailleurs who, after having contributed to the liberation of France, had to wait more than forty years to receive an equal pension (in terms of buying power) to their French counterparts. The scholar Érik Orsenna wrote in the newspaper Le Monde an editorial entitled "J'ai honte" (I am ashamed).
Мұра
Социалист болғанымен, Сенгор Франциямен және Батыс әлемімен тығыз байланыстарды сақтауға ұмтылып, отарлық Африкада кең таралған марксистік және Батысқа қарсы идеологиядан жаңылды. Сенгордың президенттік қызметі африкалық социализмнің дамуымен еректелді, ол марксизмге қарағанда өзгеше, жергілікті балама ретінде құрылды және негритуд философиясынан көп нәрсе алды. Осы жобаны дамытуға Оусман Танор Диенг көмектесті. 1980 жылдың 31 желтоқсанында ол премьер-министрі Абду Диуфтың пайдасына отставкаға шықты. Саяси тұрғыдан алғанда, Сенгордың ықпалы бүгінге дейін көрініп тұр. Атап айтқанда, Сенегалда, оның ізбасары Абду Диуфқа билікті ерікті түрде табыстауы, Диуфтың да бейбіт түрде қызметтен кетуіне әкелді. Сенегалдың Франциямен ерекше қарым-қатынасы және экономикалық мұрасы туралы пікірлер әртүрлі, бірақ Сенгордың демократияға тигізген әсері күшін жойған жоқ. Сенгор ақын және саясаткер ретіндегі өзінің ерекшелігін ең қарбалас жылдарында да сақтап қалды, өмір бойы қарсы күштер арасында тепе-теңдікке қол жеткізу философиясын ұстанды. Бұл Франция мен Африка, поэзия мен саясат немесе оның өзінің басқа да ерекшеліктері болсын, Сенгор оларды теңестіре білді. Әдеби тұрғыдан алғанда, Сенгордың саяси ойлар мен поэзиялық формаға тигізген әсері бүгінгі күнге дейін зор. Сенгордың поэзиясы "тарихи сәттегі жеке сезімталдықтың жазбасы" ретінде сақталып, негритуд қозғалысының рухын бейнелейді және әдебиет тарихында маңызды орынға ие. Сенгордың ойлары сол кездегі көпшілік пікірге қарсы келіп, африкалықтардың оларды езген отаршылдық державалардан өзгеше мәдениетті дамыту арқылы ғана өркендеуі мүмкін екенін айтты. Сенгорға Лэнгстон Хьюз сияқты американдық ақындар үлкен әсер етті. Сенегалдық ақынның қайтысынан кейін Академияның 16-орынды бос қалды. Оның орнына бұрынғы президент Валери Жискар д’Эстен келді.
Although a socialist, Senghor avoided the Marxist and anti Western ideology that had become popular in post colonial Africa, favouring the maintenance of close ties with France and the Western world. Senghor's tenure as president was characterised by the development of African socialism, which was created as an indigenous alternative to Marxism, drawing heavily from the négritude philosophy. In developing this, he was assisted by Ousmane Tanor Dieng. On 31 December 1980, he retired in favour of his prime minister, Abdou Diouf. Politically, Senghor's stamp can also be identified today. With regards to Senegal in particular, his willful abdication of power to his successor, Abdou Diouf, led to Diouf's peaceful leave from office as well. Senegal's special relationship with France and economic legacy are more highly contested, but Senghor's impact on democracy remains nonetheless. Senghor managed to retain his identity as both a poet and a politician even throughout his busy careers as both, living by his philosophy of achieving equilibrium between competing forces. Whether it was France and Africa, poetics and politics, or other disparate parts of his identity, Senghor balanced the two. Literarily, Senghor's influence on political thought and poetic form are wide reaching even through to our modern day. Senghor's poetry endures as the "record of an individual sensibility at a particular moment in history," capturing the spirit of the Négritude movement at its peak, but also marks a definitive place in literary history. Senghor's thoughts were exceedingly radical for this time, arguing that Africans could only progress if they developed a culture distinct and separate from the colonial powers that oppressed them, pushing against popular thought at the time. Senghor was deeply influenced by poets from the US such as Langston Hughes. Seat number 16 of the Académie was vacant after the Senegalese poet's death. He was ultimately replaced by another former president, Valéry Giscard d'Estaing.
Құрметтер мен марапаттар
Сенгор өмірі барысында бірнеше награда алды. Ол Легион құрметі орденінің Ұлы крестімен, Ұлттық заслуга орденінің Ұлы крестімен, өнер мен әдебиет саласындағы командир атағымен марапатталды. Одан бөлек, академиялық пальмалар мен Ұлттық арыстан орденінің Ұлы крестін иеленді. Соғыстағы ерлігі үшін 1939–1945 жылдарғы Франко-одақтас тану медалін және 1939–1945 жылдарғы жауынгерлік кресті алды. Ол отыз жеті университеттен құрметті доктор ғылымы дәрежесін алды. Сенгор 1971 жылдың 14 қазанында Парсы империясының құрылғанына 2500 жыл толуына арналған естелік медальмен марапатталды. 1978 жылдың 13 қарашасында Испанияның католиктік Изабелла орденінің алқалы рыцары атанды. Орденнің рыцарь дәрежесіндегі және одан жоғары дәрежедегі мүшелері жеке дворяндық құқығына ие және өз гербтеріне алтын геральдикалық мантаны қосу құқығына ие. Алқалы рыцарь дәрежесіндегілер «Өте тамаша мырза/ханым» деген ресми аталымды алады. Сол жылы Сенгор Саламанка университетінен құрметті доктор атағын алды. 1983 жылы ол Тюбинген университетінің доктор Леопольд Лукас сыйлығымен марапатталды. 1990 жылы Александрияда оның атымен аталған Сенгор француз тілі халықаралық университеті салтанатты түрде ашылды. 1994 жылы Африканы зерттеу қауымдастығы оған өмірлік жетістіктері үшін сыйлық берді. Алайда, оның «африкалық зерттеулер саласындағы өмір бойы көрнекті ғылыми еңбектері мен африкалық қауымдастыққа қызмет етуі» стандартына сай келе ме деген пікір талас тудырды. Нью-Йорк Африканы зерттеу қауымдастығының (NYASA) президенті Майкл Мбабуике бұл сыйлық «әлемді адамзат үшін жақсырақ орынға айналдыруға» жұмыс істегендерді де құрметтейтінін айтты. 1996 жылы, Сенгордың 90 жылдық мерейтойында Дакар әуежайы Халықаралық Леопольд Седар Сенгор әуежайы деп аталды. 2006 жылы, оның туғанына 100 жыл толуына орай Париждегі Солферино көпірі оның есімімен аталды.
Senghor received several honours in the course of his life. He was made Grand Croix of the Légion d'honneur, Grand Croix of the l'Ordre national du Mérite, commander of arts and letters. He also received academic palms and the Grand Cross of the National Order of the Lion. His war exploits earned him the Reconnaissance Franco alliée Medal of 1939–1945 and the Combattant Cross of 1939–1945. He received honorary doctorates from thirty seven universities. Senghor received the Commemorative Medal of the 2500th Anniversary of the founding of the Persian Empire on 14 October 1971. On 13 November 1978, he was created a Knight of the Collar of the Order of Isabella the Catholic of Spain. Members of the order at the rank of Knight and above enjoy personal nobility and have the privilege of adding a golden heraldic mantle to their coats of arms. Those at the rank of the Collar also receive the official style "His or Her Most Excellent Lord". That same year, Senghor received an honoris causa from the University of Salamanca. In 1983 he was awarded the Dr. Leopold Lucas Prize by the University of Tübingen. The Senghor French Language International University, named after him was officially opened in Alexandria in 1990. In 1994 he was awarded the Lifetime Achievement Award by the African Studies Association; however, there was controversy about whether he met the standard of contributing "a lifetime record of outstanding scholarship in African studies and service to the Africanist community." Michael Mbabuike, president of the New York African Studies Association (NYASA), said that the award also honours those who have worked "to make the world a better place for mankind." The airport of Dakar was renamed Aéroport International Léopold Sédar Senghor in 1996, on his 90th birthday. The Passerelle Solférino in Paris was renamed after him in 2006, on the centenary of his birth.
Қаралық
Аимэ Сезер мен Леон Дамаспен бірге Сенгор негрлік ұғымын жасады, бұл маңызды интеллектуалды қозғалыс африкалық ерекшеліктер, құндылықтар мен эстетика деп санайтын нәрселерді бекітуге және бағалауға ұмтылды. Сенгордың теориясы бойынша, африкалық сипаттамалардың бірі оның "негрдің реакциялары көбірек сезімдік, яғни сезім мен ынталандырудың тікелей және нақты көрінісі, сондықтан заттың өзі барлық бастапқы қасиеттері мен күшімен" деп жазғанда айқындалды. Бұл француз мәдениетінің колониялардағы тым күшті үстемдігіне және Африканың Еуропамен тең тұруға жеткілікті дамыған мәдениеті жоқ деген қабылдауына қарсы реакция болды. Осы тұрғыдан алғанда, негрлік Лео Фробеньдің пионерлік еңбегіне зор қарызды. Ежелгі Мысырды қара Африкамен байланыстырған тарихи зерттеулерге сүйене отырып, Сенгор Сахарадан оңтүстік Африка мен Еуропаның шын мәнінде Мысырдан классикалық Грекияға, Рим арқылы қазіргі заманғы еуропалық отаршылдық державаларға дейін созылатын бір мәдени жалғастықтың бөлігі деп мәлімдеді. Негрлік көп жағдайда ақ нәсілге қарсы нәсілшілдік емес, керісінше, әртүрлі мәдениеттер арасындағы диалог пен алмасудың маңыздылығын баса көрсетті (мысалы, еуропалық, африкалық, араб және т.б.). Бұл ұғымға ұқсас, кейін Мобутудың Заирінде аутентикалық немесе шынайылық деп дамытылған түсінік пайда болды.
With Aimé Césaire and Léon Damas, Senghor created the concept of Négritude, an important intellectual movement that sought to assert and valorise what they believed to be distinctive African characteristics, values, and aesthetics. One of these African characteristics that Senghor theorised was asserted when he wrote "the Negro has reactions that are more lived, in the sense that they are more direct and concrete expressions of the sensation and of the stimulus, and so of the object itself with all its original qualities and power." This was a reaction against the too strong dominance of French culture in the colonies, and against the perception that Africa did not have a culture developed enough to stand alongside that of Europe. In that respect négritude owes significantly to the pioneering work of Leo Frobenius. Building upon historical research identifying ancient Egypt with black Africa, Senghor argued that sub Saharan Africa and Europe are in fact part of the same cultural continuum, reaching from Egypt to classical Greece, through Rome to the European colonial powers of the modern age. Négritude was by no means—as it has in many quarters been perceived—an anti white racism, but rather emphasised the importance of dialogue and exchange among different cultures (e. g., European, African, Arab, etc.). A related concept later developed in Mobutu's Zaire is that of authenticité or Authenticity.
Ауысу
Француз тілінде "декаляж" термині ұшақ сапарындағы уақыт айырмашылығын, кешігуді немесе екі нәрсе арасындағы жалпы сәйкессіздікті сипаттау үшін қолданылады. Дегенмен, Сенгор бұл терминді африкалық диаспорадағы теңсіздікті бейнелеу үшін пайдаланады. Ол қолданатын толық фраза: "Il s'agit, en réalité, d'un simple décalage—dans le temps et dans l'espace" ("Шын мәнінде, бұл жай ғана уақыт пен кеңістіктегі айырмашылық") – яғни, қара африкалықтар мен афроамерикандықтар арасында уақыт және кеңістік тұрғысынан үйлесімсіздік бар екенін көрсетеді. Уақыт факторы кесте немесе жоспардың оқшаулауын немесе кешігуін білдірсе, кеңістік жағынан объектілердің орын ауыстыруын және жылжуын көрсетеді. Бұл термин "судан өтуге кедерлес болатын көзқарас" дегенді білдіреді. Ол: "500 жылдан астам уақыттан бері бөлініп кеткен екі топтан қандай бірлік пен жақындық күтуге болады?" – деп сұрайды.
In colloquial French, the term décalage is used to describe jetlag, lag or a general discrepancy between two things. However, Senghor uses the term to describe the unevenness in the African Diaspora. The complete phrase he uses is "Il s'agit, en réalité, d'un simple décalage—dans le temps et dans l'espace", meaning that between Black Africans and African Americans there exists an inconsistency, both temporally and spatially. The time element points to the advancing or delaying of a schedule or agenda, while the space aspect designates the displacing and shifting of an object. The term points to "a bias that refuses to pass over when one crosses the water". He asks, how can we expect any sort of solidarity or intimacy from two populations that diverged over 500 years ago?