Кіріспе

Ваха - оңтүстік Болгариядағы өзен, Марица өзенінің оң жақ саласы. 112 км ұзындығы бар Ваха - Болгарияның ең ұзын 23-ші өзені және Родопа тауларында екінші ең ұзын өзен, Ардадан (272 км), тағы бір ірі Марица қонысы. Ваха батыс Родоп тауларының едәуір бөлігін, соның ішінде Батак тауы, Велийшко Виденишки, Перелишко Преспански және Чернатица жоталарын суға басады. Широколашка река (29 км, оң жақта) және Гашня (20 км, сол жақта). Апрель мен мамыр айларында жаңбырлы қар ағып, қазан айында су аз болады. Крихимдегі орташа жылдық су ағыны 22 м3/с. тас лох, тікенекті лох, дөңгелек қабыршақты барбел, өзен алабұғасы, солтүстік шымтезек және құрып кету қаупі бар еуропалық бақа. Аспандар өзенде жойылып кеткен деп саналады. Ваханың төменгі аңғары Болгарияның басты көбелек аймақтарының бірі болып табылады, онда бірнеше түрлер кездеседі, оның ішінде Zerynthia polyxena, Pieris ergane, Scolitantides orion, Glaucopsyche alexis, Apatura metis, Neptis rivularis, Nymphalis xanthomelas және Melitaea trivia. Өзен бойында бірнеше қорғалған аймақтар бар. Ижгорялото Гюне табиғи қорығы Кричимнің оңтүстігіндегі сол жағалауында Родоп тауларында грек еменінің (Juniperus excelsa) жалғыз популяциясын және Болгариядағы екеуінің бірін сақтайды. 2010 жылы Цанков Камак ГЭС-інің құрылысы аяқталғаннан кейін жолдың 16,6 км бөлігі су астында қалды және Лясково ауылы арқылы жаңа жол салынды. Ваха сулары электр энергиясын өндіру үшін қолданылады, өйткені Доспат-Ваха гидроэнергетикалық каскадының негізгі бөлігі (500,2 МВт). Оның бойымен төрт су қоймасы салынған, олардың барлығы гидроэлектр станцияларымен: Тешель (60 МВт), Цанков Камак (86,4 МВт), Вача (164,8 МВт) және Кричим (80 МВт). Девенская река мен Гашня қосалқы өзендерінің жоғарғы ағысындағы сулардың бір бөлігі батысқа қарай Батак гидроэнергетикалық каскадына (254 МВт) ауыстырылады. және Триград шатқалы да дәл осындай көрініс береді. Бұл сулар Триградская реканың оң жақ бұрылысы Чайдерре өзенінің қонысы болып табылады. Қақпалар бойындағы аймақ тас пішіндерге бай, мысалы, тас аркалар, сондай-ақ көптеген үңгірлер, соның ішінде Ягодинская және Devils Throat үңгірлері бар. Девинде минералды бұлақтар бар, бұл маңызды шипажай қаласы және Михалковода, Болгариядағы жалғыз табиғи ауалы су бұлағы.