Кіріспе

Америкалық радио оркестрі

NBC симфониялық оркестрі – Radio Corporation of America компаниясының президенті Дэвид Сарноффтың, әсіресе дирижер Артуро Тосканини үшін Ұлттық радиокомпанияның бас компаниясымен құрылған радио оркестрі. NBC симфониялық оркестрі Тосканинимен және басқа дирижерлермен апта сайын радио хабарларын тарату концерттерін өткізді, ал оның бірнеше музыканттары NBC радиожелісінің үй оркестрінде қызмет етті. NBC оркестрдің Тосканинидің әмірлерімен толық уақыт жұмыс істейтін ұйым ретінде қабылдануын ынталандырды, бірақ 1938 жылы Fortune журналы бұл музыканттар басқа радио және кейіннен теледидар хабарларын да орындағанын жариялады: «Тосканини концерттеріне әрбір музыканттың аптасына жұмсайтын отыз сағатының он бес сағаты ғана бөлінді, оның ішінде репетициялар да бар».

Оркестрдің алғашқы хабарламасы 1937 жылдың 13 қарашасында таратылды және 1954 жылдың сәуірінде таратылғанға дейін жалғасты. Одан кейін, желіден тәуелсіз «Ауа симфониясы» атты жаңа ансамбль құрылды. Ол NBC симфониялық оркестрінің бұрынғы мүшелерінен тұрады және 1954 жылдан 1963 жылға дейін, әсіресе Леопольд Стоковский басшылығымен орындалды.

Музыканттар

Оркестр құрамына кірген белгілі музыканттар: скрипкашылар Самуэль Антек, Леонид Болотин, Генри Клифтон, Феликс Галимир, Йозеф Гингольд, Даниэль Гилет (1952–54 жылдары концертмейстер), Гарри Локофский, Миша Мишакофф (1937–1952 жылдары концертмейстер), Альберт Прац, Дэвид Сарсер, Оскар Шумский, Бенджамин Стейнберг, Герман Спилберг, Борис Кутцен және Андор Тот; альтшылар Карлтон Кули, Милтон Катимс, Уильям Примроуз және Тибор Серли; виолончельшілер Франк Миллер, Леонард Роза, Харви Шапиро, Алан Шульман, Джордж Кутцен және Дэвид Сойер; контрабасшылар Гомер Мэнш және Оскар Г. Зиммерман; флейтистер Кармин Коппола, Д. Антонетт Хэнди, Артур Лора және Пол Ренци; кларнетшілер Огюстен Дюкес, Ал Галладоро, Дэвид Вебер және Александр Уильямс; тромбоншы Норберто (Роберт) Паолуччи; саксофоншы Фрэнки Трумбауэр; гобойшылар Роберт Блум, Паоло Ренци және Чонси Вернон Келли, кіші; фаготшылар Элиас Кармен, Бенджамин Кохон, Уильям Полиси, Леонард Шарроу және Артур Вейсберг; валторнашылар Артур Берв, Гарри Берв, Джек Берв және Альберт Стальяно; трубашылар Гарри Гланц, Бернард Бейкер және Реймонд Крисара, сонымен қатар тубашы Уильям Белл. NBC Симфониясының барлық орындаушылары NBC-мен толық жұмыс келісімшартында болған жоқ. Мысалы, 1950 жылдардың басында осы музыканттардың шамамен 55-і ғана жалақы алды, ал қалғаны оркестрдің орындау және жазу тобын 85-100 адамға жеткізу үшін қызмет көрсету шарты бойынша (Америка Музыканттар Федерациясының 802-ші жергілікті бөлімінің жалақы ережелеріне сәйкес) шақырылды. Кезеңдік фотосуреттер мен бейнежазбаларда көрсетілгендей. Жалақы алатын мүшелердің өзі үшін де NBC Симфониясының міндеттері NBC-дегі жұмыс жүктемесінің жартысын ғана құрады; бұл музыканттар NBC радио және теледидар бағдарламаларының оркестрлерінде ойнады, ал көптеген үрмелі аспаптарды ойнаушылар Пауль Лавалл басқарған «Американың қалалық қызметі» оркестріне де қатысты.

Демеушілік

Алғашқы бірнеше маусымда NBC Симфониясының эфирлік хабарлары "өзін-өзі қаржыландыратын" бағдарламалар болды, яғни олар NBC-нің өзі төлеп, ұсынған. Кейінгі жылдары хабарлар коммерциялық демеушілікпен, негізінен General Motors компаниясының қолдауымен жүзеге асырылды. General Motors демеушілігімен NBC Симфониясының хабарлары General Motors Symphony of the Air деген атпен таратылды, оны кейіннен осы атпен аталған оркестрмен шатастыруға болмайды. Басқа демеушілердің қатарында Squibb House, Reynolds Metals Company және Socony Vacuum Oil Company (Mobil) компаниялары болды.

Жазбалар

RCA Victor 1938 жылдың басында Тосканинидің NBC Симфониялық оркестрін коммерциялық мақсатта студияда жазуды бастады; Моцарттың №40 симфониясы, Хайднның №88 симфониясы, Россинидің «Уильям Телл» увертюрасы және Бетховеннің №135 Op. Струнный квартеті алғашқы жазбалардың бірі болды. Оркестр бастапқыда 8 H студиясында жазылды, бірақ RCA Victor продюсері Чарльз О’Коннелл студиялық жазу сессияларының көп бөлігін Карнеги залында өткізуге шешім қабылдады. Дегенмен, Studio 8H-де тікелей эфирде орындалған көптеген концерттер де пластинкаларда, содан кейін CD-де жарық көрді. Телерадиохабар таратуға арналған Studio 8 H студиясының құрғақ акустикасы жазу үшін идеалды емес екені анықталды. 1939 жылы басталған акустикалық өзгерістер 8H студиясының дыбысын жақсартқаны айтылды; 1940 жылы NBC Симфониясының көп бөлігі Карнеги залына көшірілсе де, оркестр 8 H-де 1950 жылдың маусымына дейін жазды, содан кейін студия теледидарлық хабар тарату үшін қайта жабдықталды. 1950 жылдың күзінен бастап 1954 жылдың маусымына дейін NBC Симфониясының радиохабарлары мен RCA Victor жазу сессиялары Карнеги залында өтті. RCA Victor оркестрдің жазбаларын Red Seal лейблінде 78 айналымдық стандартты форматта шығарды. 1950 жылы Ферде Грофедің «Grand Canyon Suite» 1945 жылғы жазбасы NBC Симфониясының алғашқы LP шығарылымы болды (LM 1004). 1950 жылдары RCA Victor Red Seal каталогының негізгі бөлігі болған Тосканини/NBC Симфониясы жазбаларының көп бөлігі 1967 жылы Тосканинидің 100 жылдығын тойлау үшін төмен бағамен RCA Victrola лейблінде қайта шығарылды. 1980 жылдары RCA компакт-дискіде шығару үшін оркестрдің жазбаларын цифрлық түрде қайта өңдеуді бастады. Тосканинидің RCA Victor-дағы барлық жазбаларының толық қайта шығарылуы 1990 және 1992 жылдар аралығында CD және кассетада, ал 2012 жылы қайтадан жарық көрді. Цифрлық технологияның кейінгі жетістіктері RCA (қазір Sony Music компаниясына тиесілі) магниттік таспалардың дыбысын одан әрі жақсартуға, бастапқы теңестіру тепе-теңдіктерін өзгертуге және акустикалық жақсартуды қосуға мүмкіндік берді, бірақ сыншылар пікірлері екіге бөлінді. RCA Victor тек Тосканинидің жеке мақұлдаған жазбаларын қайта шығарды, оның ішінде 1944 және 1954 жылдар аралығында NBC-де орындаған жеті толық опера сияқты тікелей эфирдегі жазбалар да бар. Бірақ басқа бірнеше лейблдер NBC хабарларының концерттерінен алынған дисктерді шығарды. Тосканинидің 1954 жылдың көктеміндегі соңғы екі бағдарламасы эксперименттік түрде стереода жазылды, бірақ ол оларды шығаруға рұқсат бермеді. Көп жылдар өткен соң ғана олар RCA Victor-дан басқа лейблдермен ресми емес түрде жарық көрді. Екі каналды дыбыспен жазылған, өте қарапайым және «минималистік» стереоантифональды эффект әсерлі (бірақ шикі); бірақ 1954 жылдың 21 наурызындағы Чайковскийдің №6 («Патеттік») симфониясы толық стерео емес, себебі үшінші бөлімнің «Allegro molto vivace» негізгі 2 тректі таспасы жоғалған сияқты; жасанды стерео синтезі қолданылды. Кейіннен үшінші бөлімнің стерео жазбасының жоғалған бөлігі табылды. Он NBC Симфониялық оркестрінің теледидарлық бағдарламаларының толық сериясы 1990 жылы RCA компаниясы VHS және LaserDisc форматында, ал 2006 жылы Testament компаниясы DVD форматында шығарды. Видеолар киноскоптардан алынған болса, дыбыс тректері ең жоғары сапалы транскрипциялардан және таспалардан мұқият синхрондалған. NBC Симфониялық оркестрінің ең маңызды жобаларының бірі – NBC теледидарының 1952–1953 жылдардағы «Диңгездегі жеңіс» сериясының 13 сағаттық музыкалық партитурасын жазу болды. Роберт Рассел Беннетт 26 деректі бағдарлама үшін Ричард Роджерстің музыкалық тақырыптарын өз баптауларында оркестрді басқарды (жазба Рокфеллер орталығының Орталық театрында жасалды). Серия қазіргі уақытта DVD-де қолжетімді. Алғашқы RCA Victor LP үзінділерін Беннет пен NBC SO музыканттары 1953 жылдың шілдесінде жазды. Беннет кейін 1957 жылы 2-томдық стерео жазбаларға, 1959 жылы 1-томдықты қайта жасауға және 1961 жылы 3-томдық қорытындылауға жетекшілік етті, RCA Victor Симфониялық оркестрін (Symphony of the Air мүшелері) басқарды. RCA барлық осы жазбаларды CD-ге қайта шығарды. 1954 жылы, Тосканинимен оркестрдің соңғы концерттерінен кейін, Стоковский RCA Victor үшін Прокофьевтің «Ромео мен Джульетта» балетінен және Джан Карло Меноттидің «Себастьян» балетінен үзінділерді стерео жазбаға түсірді. Жазбалар бастапқыда (монофониялық) «Леопольд Стоковский және оның оркестрі» деп шығарылды, бірақ «NBC Симфониялық оркестрінің мүшелері» деп қайта шығарылды. 1954 жылдың 6 сәуірінде, Тосканини оркестрмен соңғы концерт өткізгеннен екі күн өткен соң, Гвидо Кантелли Карнеги залында Сезар Франктің ре-минор симфониясын жаздырды. Ән стерео түрінде жазылған болса да, RCA Victor бастапқыда оны моно түрінде шығарды. Лейбл стерео нұсқасын 1978 жылы ғана шығарды.

Ауаның симфониясы

NBC симфониялық оркестрі тарағаннан кейін, оның кейбір мүшелері басқа оркестрлерде ойнауын жалғастырды, мысалы, Франк Миллер (жетекші виолончель) және Леонард Шарроу (жетекші фагот) Чикаго симфониялық оркестрінде. Дегенмен, NBC симфониясының көптеген бұрынғы мүшелері оркестрді сақтап қалу және оны құрып қалу мақсатымен «Ауа симфониясы» деп аталған жаңа ансамбль құрып қайта бірікті. Олар алғашқы жазбаларын 1954 жылдың 21 қыркүйегінде жасады және 24 қазанда Біріккен Ұлттар Ұйымының 9 жылдығына арналған салтанатты шарада алғашқы концерттерін берді. 14 қарашада олар танымал Omnibus телебағдарламасында пайда болды, онда Леонард Бернштейн алғаш рет теледидарда пайда болып, Бетховеннің Бесінші симфониясын талқылады, ал Бернштейн «Ауа симфониясын» алғашқы маусымында жетекшілік етті. Мемлекеттік департаменттің қолдауымен Азиядағы гастрольдік сапар және сол жазда Катскиллдегі концерттерге 60 000 көрерменнің келуімен алғашқы маусым үлкен табысқа ие болды. 1957 жылы «Ауа симфониясы» концерттерінде немесе жазбаларында 80% немесе одан да көп NBC симфониясының тәжірибелі музыканттары қолданылды. 75 музыканттың 70-і тұрақты «шартты келісімдерге» ие болған бұрынғы NBC музыканттары еді; қосымша музыканттар қажет болған жағдайда, «SOA мүмкіндігінше бұрынғы NBC музыканттарын еркін жұмысқа алуға тырысады» деп хабарланды. 1960 жылы CBS телеарнасы дирижер Альфредо Антонинидің жетекшілігімен «Ауа симфониясын» «Көктемгі музыка фестивалі» атты тікелей эфирде көрсетті. Концерттік пианист Джон Браунинг, продюсер Роберт Херридж және режиссер Роджер Инглермен бірлесіп, оркестр Сергей Рахманиновтың Екінші фортепиано концертін виртуоздықпен орындады. Шамамен он жыл бойы «Ауа симфониясы» 1955 жылдан бастап оркестрдің музыкалық директоры болған Стоковскийдің жетекшілігімен көптеген концерттер берді. Оркестр жетекші дирижерлермен (Стоковски, Бернштейн, Монте, Фриц Райнер, Бруно Вальтер, Кирилл Кондрашин, сэр Томас Бичем, Альфред Валенштейн және Йозеф Крипс) бірлесіп кеңінен жазбалар жасады. 1963 жылы Джанкарло Меноттидің «Амаль және түнгі келушілер» телеоперасының теледидарда көрсетілімінде ғана олар ескі атауын, NBC симфониялық оркестрін қайта қолданды, онда жаңа актерлік құрам қатысты. Оркестр 1963 жылы таратылды.