Кіріспе

Британдық тарихшы Питер Джон Хизер (Peter John Heather) (1960 жылы 8 маусымда туған) - британдық тарихшы, антикалық дәуірдің және ерте орта ғасырдың тарихы. Хизер Лондон Король колледжінің ортағасырлық тарих кафедрасының меңгерушісі және ортағасырлық тарих профессоры. Ол Батыс Рим империясының құлдырауы мен готтар мәселесіне маманданған, ондаған жылдар бойы ол әлемдегі жетекші авторитет болып саналады. Ертедегі еңбектерінде Гизер негізінен Джорданның Гетикасын ерте готика тарихының құнды көзі ретінде қабылдамады. Кейінгі жылдары археологияның жетістіктерінің нәтижесінде Хизер бұл позициядан кері шегінді, енді Гетеканың ішінара готика дәстүрлеріне негізделгенін және археологиялық дәлелдер Готиканың Балтық теңізінде пайда болғанын растайды деп санайды. Хизер Вена тарих мектебінің іргелі дәстүрі (Traditionskern) теориясымен келіспейді, ол герман тайпалары үнемі өзгеріп отыратын, шағын жауынгерлік элитамен біріктірілген көп ұлтты коалициялар деп санайды. Оның орнына, Хизер герман тайпаларының арқасын құраған еріктілер екенін және готтар сияқты тайпалардың этникалық бірегейлігі ғасырлар бойы тұрақты болып, еріктілер біріктіргенін айтады. Хизер Батыс Рим империясының құлдырауы туралы бірнеше еңбек жазды. ХХ ғасырдың аяғындағы бірнеше тарихшыларға қарама-қайшы, Хизер Батыс Рим империясының құлауына себепші болған "варварлардың" көші-қон кезеңіндегі қозғалысы болды деп санайды. Ол бұл көші-қонды 4-ші ғасырдың аяғында Понт даласына ғұндардың келуі бастаған деген дәстүрлі көзқарасты қабылдайды. Хизердің ұстанымы оның 20 ғасырдың аяғындағы көптеген алдыңғыларынан ерекшеленеді, олар Батыс Рим империясының құлдырауында көші-қонның маңыздылығын азайтуға бейім болды. Гай Халсолл Гизерді Нил Кристи мен Э.А. Томпсонмен бірге Батыс Рим империясының құлдырауының сыртқы көші-қонға байланысты екенін білетін "Көшірушілер" деп атайды. Бұл Патрик Амори мен Жан Дюрлиатты қоса алғанда, Шейкерлермен қарама-қарсы, олар империяның ішкі дамуына қарай құлдырауды қадағалайды және варварлар Рим империясына қасақана, бірақ бейбіт түрде кіріктірілген деп санайды. ХХ ғасырдың басында германистер мен романшылар сияқты, қозғалтқыштар мен шайқатушылар да екіге бөлінеді. Хезердің айтуынша, римдіктердің өркениеттілігі бар жерлерді жаулап алған варварлардың бейбітшілікпен қоныстанғандығы туралы ой "әдеттегідей емес, тек арман-тілекпен ойластырылғандай". Брайан Уорд Перкинс және Оксфорд университетімен байланысты басқа ғалымдармен бірге Хизер 2000-шы жылдардың басында 1970-шы жылдардан бері кең тараған ерте антикалық теорияларға қарсы шыға бастаған тарихшылардың жаңа буынына жатады. Бұл ескі теориялар, әдетте, этникалық сәйкестіктің, варварлық көші-қонның және Батыс Рим империясының құлдырауындағы Римнің құлдырауының маңыздылығын жоққа шығарды. Эндрю Гиллеттің айтуынша, Хизердің еңбектерін (әсіресе британдық) академиктер Римнің құлдырауы туралы "жаңа, түпкілікті баяндама" ретінде қолдады.

Сын

Питер Хизерді Торонтоның тарих мектебінің мүшелері сынға алды. Кейде осы топпен байланысты Майкл Куликовски Хизер "еркін германдық халықтардың жаппай көшіп-қонуының неоромантикалық көзқарасын" насихаттайтынын және "этникалықты биологиялық тұрғыдан қарастыруды қайта жаңғыртуды" қалайтынын айтты. Халсолл жазғандай, Хизер және Оксфорд тарихшылары үлкен маңызға ие "академиялық қарсы революцияға" жауапты болды және олар Андерс Беринг Брейвик сияқты оңшыл экстремистерге әдейі "құтқару" береді. Торонто мектебінің тағы бір мүшесі Эндрю Гиллетт те осыған ұқсас сын айтқан. Ол Хизердің "биологиялық" әдісін өкінішпен атап өтіп, Хизердің зерттеулерін көпмәдени құндылықтарды ілгерілетуге "тосқауыл" деп атаған.

Таңдалған шығармалар

Питер Хизер, Готтар мен Балқан, 350 500 жылы. Оксфорд университеті 1987 жылы докторлық диссертациясын жазды. Питер Хизер мен Джон Мэтьюс, IV ғасырдағы готтар. Ливерпуль: Ливерпуль университетінің баспасы, 1991. Питер Хизер, Готтар мен римдіктер 332 489. Оксфорд: Кларендон баспасы, 1991. Питер Хизер, "Гунндар және Рим империясының Батыс Еуропадағы соңы", English Historical Review cx (1995): 4 41. Питер Хизер, "Готтар" тобы. Оксфорд: Блэкуэлл баспасы, 1996. Питер Хизер, Эд. Визиготтар көші-қон кезеңінен VII ғасырға дейін: этнографиялық көзқарас. Вудбридж: Бойделл, 1999 жыл. Питер Хизер, "Клиенттік басқарудың соңғы римдік өнері: IV ғасырдағы Император қорғанысы", "Шекаралардың өзгеруі: ерте антикалықтан каролингтерге дейін", т. Уолтер Поль, Иан Вуд және Хельмут Раймиц. LeidenBoston: Brill, 2001, 15-68 б. Питер Хизер, "Мемлекет, әміршілік және Батыс қоғамдастығы (шамамен б.з. 400-600) ", Кембридж ежелгі тарихы, XIV том, Ежелгі антикалық: империя және оның мұрагерлері, б.з. 425-600, редакциялар. Аверил Камерон, Брайан Уорд Перкинс және Майкл Уитби. Кембридж: Кембридж университетінің баспасы, 2000, с. 437468 Питер Хизер, Рим империясының құлдырауы: Рим мен варварлардың жаңа тарихы. Оксфорд: Оксфорд университетінің баспасы, 2005. Питер Хизер, Империялар мен варварлар: Көші-қон, даму және Еуропаның туылуы. Лондон: Макмиллан, 2009 жыл. Питер Хизер, Римнің қалпына келтіруі: варварлық папалар мен императорлық талапкерлер. Лондон Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы, 2014. Питер Хизер, Рим қайта жаңғырды: Юстиниан дәуіріндегі соғыс және империя. Оксфорд университетінің баспасы, 2018. Питер Хизер, Христиан әлемі: Діннің жеңісі, 300-1300 ж. Кнопф, 2023 жыл. Питер Хизер мен Джон Рапли, Империялардың құлдырауының себебі: Рим, Америка және Батыстың болашағы. Йель университетінің баспасы, 2023 ж.