Кіріспе
Ilm e Khshnoom ("экстаз ғылымы" немесе "бұлтану ғылымы") - бұл Зороастризм ойлау мектебінің бірі, оны Үндістан зороастрийшілерінің өте аз бөлігі (парси/ирандықтар) діни мәтіндерді тура мағынада емес, мистикалық және эзотерикалық түсіндіруге негізделген.
Негізгі наным
Философияның негізі - сенім әдеттегі тәжірибеден немесе сын талдаудан асып түсетін санамен байланысты жеңілдетеді деген сенім, және Авестаның дұғалары, олар белгілі бір дәрежеде метрикалық, бұл санаға жетудің құралы болып табылады. Зороастризмнің негізгі ағымнан айырмашылығы, реинкарнацияға, вегетариандыққа, рухани тербеліске және басқаларына сенулер қозғалысқа тән және Теософияның әсеріне қатты ұшырайды.
Сахаб-е-Дилан
1875 жылы он сегіз жасар парси, Бехраммашах Новроджи Шрофф жұмыс іздеп, Сураттан (Гуджарат, Үндістан) Пешаварға (қазіргі Пәкістан) кетті. Мистикалық философияның ізбасарлары бойынша, Шроф сол жаққа бара жатқанда, ол Сахаб е Дилан ("Жүрек иелері") мүшелері бастаған кербенмен кездесті, олар оны таудағы үйлеріне ертіп баруға көндірді. Шрофтың айтуынша, Сахаб-е Дилан 72 Махгав (Маги) діни қызметкерлері басқаратын 2000 адамнан тұратын топ болды, олар Кавказ тауларының оқшауланған жерлерінде (басқаша айтқанда, Альборз жотасында, Дамаванд тауының айналасында) өмір сүрген Абед Сахаб-е Дилан деп аталды. Қарауанмен бірге болғаннан кейін, оның ізбасарлары Бехрамшах Шроф үш жыл бойы Сахаб-е Диланмен бірге өмір сүрді және осылайша олардың діни үрдістері мен салт-дәстүрлерін жақсы біліп, Заратустраның (Зороастра) ілімдерінің мистикалық аспектісін ұстанды. Үндістанға оралғаннан кейін Шроф парси қауымынан ізбасарларын жинады, олар өздерін "Хшнумистер" деп атай бастады.
ХХ ғасырдағы даму
1909 жылы Бехрамшах Новроджи Шрофф парси діни қызметкері және зороастризм ғалымы Фирозе Масанимен кездесті. Илм е Кшнум философиясы Масаниге қатты әсер етті, ол өз кезегінде Шрофтың ілімдерін қоғамның Гуджарати тіліндегі тоқсандық "Фрашогардта" ("жаңарту") жариялай бастады. 1917 жылы қоғам өзінің бауырлас ұйымы Зороастриандық Радхи қоғамымен бірге Бомбейде от ғибадатханасы мен Зороастриандық тұрғын үй кешенін құру ниетімен үлкен жер учаскесін сатып алды. Негізі 1923 жылы Бехрамшах Шроффтың өзі қалады, бірақ 2001 жылы ғана "Бехрамшах Новроджи Шрофф Даремехер" деп аталатын От ғибадатханасы құйылды. Қазір "Бехрам Бауг" деп аталатын тұрғын үй кешені оның айналасында өсті. Бехрамшах Новроджи Шрофф 1927 жылы қайтыс болды.
himself, but it was not until 2001 that the Fire Temple, now known as the "Behramshah Nowroji Shroff Daremeher", could be consecrated. The residential complex, now known as "Behram Baug", grew up around it. Behramshah Nowroji Shroff died in 1927.
Жарияланымдар
Фирозе Масани Фрашогардты 1943 жылы қайтыс болғанға дейін жариялай берді. 1947 жылы Фрасогардтың ең көп мақалалар жазған авторларының бірі Фрамрозе Чинивалланың кіші інісі Джехангир Чинивалла "Парсы Аваз" апталық газетін шығара бастады. Парсы Аваз басылымы 27 жыл бойы басылып келді. Сосын 1976 жылы Бомбейде "Дини Аваз" басылымы, ал 1983 жылы АҚШ-та "Маздаясни Коннекс" басылымы жарық көрді. 1995 жылы Бомбейде құрылған "Парси пукар" бүгінгі күні "Илм е Кшнум" ұстанымдарының басты басылымы болып табылады.