Кіріспе

Шикисима класының жетекші кемесі Шикисима (敷島) - 1890-шы жылдардың соңында Британдық кеме жасау орындары Жапон императорлық әскери-теңіз флоты үшін салған екі пре-дредноут линкорынан тұратын класының жетекші кемесі. 1904-1905 жылдардағы орыс-жапон соғысы кезінде кеме Порт-Артур, Сары теңіз және Цусима шайқастарында шайқасты. Соңғы екі шайқаста оның негізгі пулеметтерінде снарядтар ерте жарылып кеткенімен, соңғы әрекетте жеңіл зақымдалды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шикисима өзендерінде қалды . 1921 жылы жағалауды қорғау кемесі болып қайта жіктеліп, қалған өмірінде оқу кемесі ретінде қызмет етті. 1923 жылы кеме қарусызданып, тоңазытқыштардан тазартылды.

Сипаттама

Шикисима мен оның бауырлары Жапондық Hatsuse соғыс кемесінің дизайны Англияда Корольдік әскери-теңіз флотының жақсартылған нұсқалары ретінде жасалған. Шикисима жалпы ұзындығы 438 фут (134 м) және арқалығы 75 фут (23 м). Оның толық жүк түсіру ұзындығы 8 метр, ұшақ құрамы 741 офицер мен жауынгерден тұратын. Кемеде екі Хэмфрис Теннант тік үш есе кеңейтілген бу қозғалтқыштары жұмыс істеді. Қозғалтқыштарға , күштеп тартуды қолдана отырып, ең жоғары жылдамдыққа жету үшін жасалған, алайда, Шикисима теңіз сынақтарында ең жоғары жылдамдыққа жетті. Кемеде екі екілік мұнараға орнатылған төрт пуля бар еді. Екінші батареяның құрамында 14 тез атылатын қару болды. Торпедалық қайықтардан қорғаныш үшін бірнеше кішігірім оқ-дәрілер қолданылды. Олардың ішінде 20 QF 12 фунт 12 cwt пішіні, 6 3 фунт пішіні және 6 47 миллиметрлік 2,5 фунт Hotchkiss пішіні бар. Сондай-ақ, ол төрт су астындағы 450 мм-лік торпеда түтіктерімен қаруланды. Шикисиманың су желісі бронь белбеуі Харви броньінен құралған және қалың болды. Оның қарулы мұнараларының қаруы ең үлкен қалыңдығы - 5 м, ал палубасының қалыңдығы - 5 м.

Операциялық мансап

Шикисима - Жапонияның поэтикалық атауы. Ол 1894-1895 жылдардағы Қытай-Жапон соғысында жеңілгеннен кейін Қытайдың 30 миллион фунт стерлингтен төлеген өтемақысына төленген 10 жылдық әскери кеңейту бағдарламасының бөлігі ретінде шетелдегі кеме жасау орындарынан тапсырылған төрт линкердің бірі. Кемені 1897 жылы 29 наурызда Лондондағы Блэкволл кеме жасау зауытында Теймс темір зауыты құйған болатын. Ол 1898 жылы 1 қарашада суға жіберілді және 1900 жылы 26 қаңтарда аяқталды. Жапонияға келгеннен кейін 1902 жылы қыркүйекте тайфун кезінде Йокогамадан тыс жерде жағаға жеткенде, ол сәл зақымдалды.

Ресей-жапон соғысы

Рус-жапон соғысының басында капитан Изо Терагакидің қолбасшылығындағы Шикисима 1-ші флоттың 1-ші дивизиясына тағайындалды. Ол 1904 жылы 9 ақпанда Порт-Артур шайқасына қатысты. Сол кезде вице-адмирал Того Хейхачиро 1-ші флотты Порт-Артурдың сыртында орналасқан Тынық мұхит эскадрильясының ресейлік кемелеріне шабуылға алып барды. Того өзінің жойғыштарымен ресейліктерге түнгі шабуыл жасағанда, олардың іс жүзінде болғаннан әлдеқайда сәтті болады деп күткен еді және оларды нашар ұйымдастырылған және әлсіретілген деп күткен еді, бірақ ресейліктер олардың таңғалысынан айығып, оның шабуылға дайын болды. Жапондық кемелерді жағалауда қарауылдап жүрген ресейлік "Боярин" крейсері байқап, ресейлік қорғанысты ескертті. Того өзінің негізгі қару-жарағымен Ресейдің жағалау қорғанысына шабуыл жасап, екінші реттік қаруларымен Ресей кемелеріне шабуыл жасады. Оның отын бөлуі тиімді болмады, өйткені жапондықтар мен алты дюймдік пулялар орыс кемелеріне өте аз зақым келтірді, олар барлық отын жапон кемелеріне әсер етті. Екі жақта да көптеген кемелер соққыға ұшыраса да, орыстардың 17 адам қаза тапқан, ал жапондықтар Тогоның жеңілгеніне дейін 60 адам қаза тауып, жараланған. Ұрыс кезінде Шикисимаға бір ғана алты дюймдік снаряд соқты, ол 17 экипаж мүшесін жарақаттады. Шикисима 13 сәуірдегі іс-қимылға қатысты, онда Того Тынық мұхиты эскадрильясының бір бөлігін, оның ішінде вице-адмирал Степан Макаровтың флагманы, ресейлік Петропавловск атты жауынгерлік кемесін сәтті тартты. Макаров 1-ші дивизияның бес линкорын байқаған кезде, ол Порт-Артурға қарай бұрылды және Петропавл кеште жапондықтар қойған теңіз минасына соққы берді. Ресейлік соғыс кемесі оның бір журналы жарылғаннан кейін екі минуттан аз уақыт ішінде батып кетті; Макаров 677 өлгендердің бірі болды. Того өзінің табысынан жігерленіп, ұзын қашықтықтан бомбалауды қайта бастады, бұл ресейліктерді көбірек мина өрістерін салуға итермеледі. 14 мамырда контр-адмирал Нашиба Токиоки жауынгерлік кемелер Хатсусе (жанжар), Шикисима және жапондық жауынгерлік кеме Ясима, қорғалған крейсер Жапон крейсері Касаги және депортациялық кеме Жапон крейсері Тацутамен бірге теңізге шығып, Порт-Артурдың жапон блокадасын жеңілдетті. Келесі күні таңертең эскадрилья орыс "Амур" миналық кемесі орнатқан мина өрісіне тап болды. Хацусе 10:50-де рульді сөндіретін минаға соқты, ал Ясима Хацусеге көмекке жүгінгенде тағы бір минаға соқты. Сағат 12:33-те кеме басқа минаға түсіп, оның бір журналын жарытып, экипаждың 496 адамын өлтіріп, кемені батып кетті. Яшима су тасқыны бақылауға алынбай, екіпаж кемені тастап кеткеннен кейін сегіз сағаттан кейін суға батып кетті. Шыкисима тамыз айында Сары теңіз шайқасында соққыға ұшыраған жоқ, бірақ оның 12 дюймдік пулеметтерінің бірінде снаряд жарылып, оны жарамсыз етті. 1905 жылы мамыр айында Цусима шайқасында Тогоның жапондық майдан кемесі Микасадан кейін бірінші дивизияның екінші майдан кемесі болды және орыс майдан кемелерінің негізгі нысаналарының бірі болды. Шикисима шайқаста тоғыз рет соққыға ұшырады; ең ауырсы алты дюймдік пушканың астына еніп, бүкіл қарулы топты өлтіреді немесе жарақаттайды. Сонымен қатар, оның алдыңғы пулеметтерінің бірінде 12 дюймдік басқа снаряд жарылып, оны толығымен қиратып жіберді. Өз кезегінде Микаса мен Шикисима өздерінің отындарын ресейлік "Ослябья" атты жауынгерлік кемесіне бағыттады. Бұл су тасқынынан кейін суға батып, қазіргі заманғы тұңғыш әскери кеме толығымен атыспен батып кеткен. Шкисима ұрыс кезінде 74 он екі дюймдік, 1395 алты дюймдік және 1272 он екі фунттық снарядты атып жіберді. Сонымен қатар, ол ресейлік кемені батып кеткен "Урал" қарулы сауда крейсеріне торпедамен атқылады.

Кейінгі мансап

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шикисима 1914-1915 жылдары Сасебода орналасқан, содан кейін соғыс аяқталғанға дейін осы ретімен екінші және бесінші эскадрильяларға тағайындалған. Вашингтон әскери-теңіз келісімшартына қол қойылғаннан кейін, ол 1 қыркүйек 1921 жылы бірінші сыныпты жағалауды қорғау кемесі ретінде қайта жіктелді, ол 1948 жылы қаңтарда Сасебо әскери-теңіз арсеналында жойылғанға дейін.