Кіріспе

Неміс өнерінің тарихы Неміс өнерінің көркем өнерінде ұзақ және ерекше дәстүрі бар, ол ең ерте белгілі бейнелеу өнерінің қазіргі заманғы өнерінің қазіргі өнімдеріне дейін. Германия тек 19 ғасырдан бері бір мемлекет болып бірікті, ал оның шекараларын анықтау өте қиын және ауыр процесс болды. Алдыңғы кезеңдерде неміс өнері көбінесе неміс тілді аймақтарда, соның ішінде Австрия, Эльзас және Швейцарияның көп бөлігінде, сондай-ақ қазіргі Германия шекараларының шығысында негізінен неміс тілді қалалар немесе аймақтарда өндірілгенді қамтиды. Неміс өнері ағылшын тілді әлемнің көзқарасы бойынша итальяндық және француздық үлеспен салыстырғанда назардан тыс қалуы мүмкін, бірақ Батыс өнерінің, әсіресе кельт өнерінің, каролинг өнерінің және Оттон өнерінің дамуында маңызды рөл атқарды. Роман сәнінің дамуынан бастап Франция мен Италия орта ғасырдың қалған бөлігінде дамуды бастады, бірақ байланған Германияның өнімі өте маңызды болды. Неміс Қайта өркендеуі итальяндық Қайта өркендеуден мүлдем басқа бағытта дамыды және бастапқыда Альбрехт Дюрердің орталық тұлғасы және баспа өнерінің ертедегі неміс үстемдігі басым болды. Қайта өрлеу дәуірінің соңғы кезеңі, Солтүстік маниризм, Германия жерлерінің шеттерінде, Фландрияда және Прагадағы империялық астанада болды, бірақ әсіресе сәулет өнерінде неміс бароккосы мен рококосы осы импорттық стильдерді құлшыныспен қабылдады. Романтизмнің неміс шығу тегі бейнелеу өнерінде бірдей орталық орынға әкелмеді, бірақ академиялық өнердің құлдырауынан кейін көптеген кең мағыналы модернисттік қозғалыстарға неміс қатысуы маңызды болып келеді.

Тарихқа дейінгі кезеңнен кейінгі дәуірге дейін

Қазіргі Германия аймағында тарихқа дейінгі өнердің табылдықтары мол, соның ішінде Холе Фелс Венерасы бар. Бұл жоғары палеолиттік өнердің және жалпы адам түрінің бейнелі мүсінінің ең көне даусыз үлгісі болып көрінеді, ол 35 000 жыл бұрын, ол тек 2008 жылы ашылған; Вилендорф Венерасы (2422 000 BP) Австрия шекарасынан сәл алыста орналасқан. Қола дәуіріндегі алтын шапқыштардың керемет табылған жерлері Германияда орналасқан, сондай-ақ Урнфилд мәдениетінің "орталық" түрі және Холштатт мәдениеті болды. Темір дәуірінде "кельт" Ла Тене мәдениеті Батыс Германия мен Шығыс Францияда ортақтасып, Германия Рейнхайм мен Хохдорфтағы элиталық жерлеулер сияқты кельт өнерінің көптеген ірі табылдыларын жасады және Глауберг, Манчинг және Хюнберг сияқты қалаларды қарсы алды. Ұзақ соғыстан кейін Рим империясы Германияның оңтүстік және батысындағы көп бөлігін қамтыған Limes Germanicus-пен Германияда шекараларын орнатты. Германия провинциялары римдік стильдердің провинциялық нұсқаларында өнер туғызды, бірақ Рейндегі Франциядағы сияқты орталықтар барлық империяға экспортталатын ежелгі Рим керамикасының ірі өндірушілері болды. Рейнзеберн ең ірілерінің бірі болды, ол жақсы қазылған және арнайы мұражай бар. Рим дәуірінің кейінгі кезеңіндегі романдық емес аймақтар көші-қон кезеңінің өнеріне жатады, металл бұйымдары, әсіресе зергерлік бұйымдар (ең үлкен бұйымдар, негізінен, ерлер киген).

Каролинг өнерінің

Неміс ортағасырлық өнері шын мәнінде Карл Македонскийдің франк империясымен (814 жылы қайтыс болды) басталады, бұл қазіргі Германияның басым көпшілігін, сондай-ақ Франция мен Италияның көп бөлігін басқарған алғашқы мемлекет. Каролинг өнерінің саланы айналдыратын шеңберге және олар демеушілік еткен бірқатар императорлық аббатханаларға арналған салыстырмалы түрде аз сандағы заттармен шектелген, бірақ Еуропадағы кейінгі ортағасырлық өнерге үлкен әсер етті. Ең көп таралған нәрсе - жарық қолжазба; қабырға суреттері, әрине, кең таралған, бірақ оларды орналастырған ғимараттар сияқты, олардың барлығы жоғалып кетті. Бұрынғы ағарту орталықтары қазіргі Францияда орналасқан, бірақ кейіннен Лотарингиядағы Метц және қазіргі Швейцариядағы Сент-Галл аббатшылығы оларға бәсекелестікке келді. Олардың қолжазбалары арасында "Дрого сакраментарийі" мен "Фолчард Забур" кітабы бар. Каролингтердің монументалды мүсіндері сақталмаған, бірақ, мүмкін, Карл І-нің ең маңызды қамқорлығы - Аахендегі Палатин шіркеуінің крестінде өлген Мәсіхтің өмірлік алтын фигурасын тапсыру; бұл тек әдебиеттік сілтемелерден ғана белгілі және ағаш негіздің айналасында алтын фольга болған, ықтимал, гессо қабатымен үлгіленген, кейінірек және Ессеннің алтын Мадоннасы сияқты. Ертедегі христиан өнерінде діни тұлғалардың монументальді мүсіндері билеушілерге қарама-қарсы болған жоқ, өйткені оларды шіркеу аталары ежелгі рим дінінің құлшылық мүсіндерімен тығыз байланыстырған. Византиялық өнер мен қазіргі Шығыс православиелік діни өнер бұл тыйымды бүгінгі күнге дейін сақтап келді, бірақ Батыс өнері Шарльменнің үлгісіне сүйеніп, оны тастап кетті. Шарломанның айналасындағылар классикалық стильдің даңқын қайта жаңғыртуды қалады, олар көбінесе оның антикалық формасында білген, сонымен қатар Византия өнерімен бәсекелесуді қалады, бұл ретте оларға Византиялық иконоборшылықтың дірілінен қашқан суретшілер көмектескен көрінеді. Шарломанның өзі бейнелеу өнеріне көп қызығушылық танытпаған сияқты, оның папалық қолдау тапқан Византия империясымен саяси бәсекелестігі Libri Carolini-де бейнеге қатысты позицияны айқындаған, бұл орта ғасырдың қалған бөлігіне дейін және одан да кейін Батыс шіркеуінің бейнелерге қатысты ұстанымын анықтайтын.

Оттондық өнер

Келесі Остон әулетінің тұсында, оның негізгі аумағы қазіргі Германия, Австрия және неміс тілінде сөйлейтін Швейцарияға жақындады, Остон өнері негізінен ірі монастырлардың өнімі болды, әсіресе Райхенау, ол 10-ғасырдың екінші жартысында батыс көркемдік орталығы болды. Рейхнау стилі қарапайым және үлгілі пішіндерді қолдана отырып, Каролинг өнерінің классикалық ұмтылыстарынан алыс, роман стилін күтіп, күшті экспрессивті бейнелерді жасайды. Кёльн соборындағы 965-970 жылғы ағаш Gero кресті - бұл ең көне және ең жақсы ерте ортағасырлық тірідей өлшемі бар айқышқа шегеленген фигура; өнер тарихшылары 1976 жылы дендрохронологиямен расталғанға дейін оның күнін беретін жазбаларды мойындауға асықпайтын. Еуропаның қалған бөлігінде металл өңдеу өнердің ең беделді түрі болды, мысалы, 1000 жылы, бәлкім, Кельн қаласында жасалған Лотардың асыл тастармен салынған айқасы.

Романдық өнер

Романдық өнер - Батыс Еуропаны қамтыған алғашқы көркемдік ағым, бірақ аймақтық әртүрлілігі бар. Германия қозғалыстың негізгі бөлігі болды, бірақ неміс романдық архитектурасы Францияға қарағанда мүсінді аз қолданды. Өсе келе өркендеудің арқасында Германияның барлық қалаларында үлкен шіркеулер тұрғызылды, енді тек императорлар тобының қолдауымен ғана емес.

Готика өнері

Француздар готика стилін ойлап тапты, ал Германия оны қабылдауға баяу болды, бірақ ол солай болғаннан кейін немістер оны өздеріне айналдырды және Еуропаның қалған бөлігі оны тастағаннан кейін де оны ұзақ уақыт бойы қолданып келді. Генри Фокиллонның айтуынша, готика неміс өнеріне "жаныбар мен форманы күшті және батыл тұжырымдаған, театрлық көрнекілік жан-жақты эмоционалдық ашықдықпен араласқан өзінің туылған гениінің кейбір аспектілерін алғаш рет анықтауға мүмкіндік берді". Бамберг соборындағы 1330-шы жылдардағы Бамберг атлысы - ең көне үлкен пост антик тас атлы мүсіні; Франция мен Англияға қарағанда Германиядан ортағасырлық княздік қабір ескерткіштерінің көбі сақталған. Роман және ерте готика шіркеулерінде интернационалдық стильдердің жергілікті нұсқаларындағы қабырға суреттері болған, олардың суретшілерінің есімдері аз. Ол кезде Прагада орналасқан Киелі Рим императорының сарайы XIV ғасырдың аяғында Халықаралық готика стилін қалыптастыруда маңызды рөл атқарды. Бұл стильді Вестфалиядағы Конрад фон Сост, Гамбургтегі Мейстер Бертрам, кейіннен Кельндегі Стефан Лохнер сияқты суретшілер Солтүстік Германияның бай қалаларына таратты. Гамбург Ханза Лигасының гүлденген кезеңіндегі қалаларының бірі болды. Бертрамды қалада Ренессанс дәуірінде өмір сүрген Мастер Франке, Малчин құрбандық үстелінің шебері Ханс Борнеман, Хинрик Фунхоф және Вильм Дедеке сияқты суретшілер алмастырды. Ханза суретшілері Скандинавиядағы Балтық қалалары мен қазіргі Балтық мемлекеттеріне шығысқа арналған тапсырыстар жасаған. Оңтүстікке қарай, Бамберг құрбандық үстелінің шебері - Нюрнбергте орналасқан алғашқы маңызды суретші, ал Хейлигенкрейз шебері, содан кейін Майкл Пахер Австрияда жұмыс істеді. Пахердің шеберханасы сияқты, Ханзалық Любек қаласынан шыққан суретші Бернт Нотке де құрбандық үстелдерін суреттеп, немесе суреттелген панельдерге фреймворк немесе балама ретінде қолданылатын суреттелген және алтын түстелген стилінде ойма-қайра оймалады. Оңтүстік Германияның ағаш мүсіндері Германия мистикасы сияқты ортағасырлық католиктік ағымдардың жігерлендірген жан-жақты эмоционалды құлшылық өмірін көрсететін жаңа тақырыптарды әзірлеуде маңызды болды. Бұлар көбінесе ағылшын тілінде andachtsbilder (ия салған бейнелер) деп аталады және оларға Pietà, Pensive Christ, Man of Sorrows, Arma Christi, Veil of Veronica, John the Baptist's head және Virgin of Sorrows кіреді. Олардың көбі Еуропаға таралып, Бароккоға дейін танымал болды және танымал діни бейнелерде одан әрі. Шынында да "Соңғы готика бароккосы" - бұл кейде Германияда 15-ші ғасырдағы гипер әшекейленген және эмоционалды өнерді сипаттау үшін қолданылатын термин. XV ғасырдың соңғы бөлігінде Эльзаста жұмыс істеген Мартин Шонгауэр - бұл соңғы готикалық неміс суреттің шыңы, оның стилі күрделі және үйлесімді, бірақ ол уақытын гравировка жасауға көбірек жұмсады, ол үшін ұлттық және халықаралық тарату арналары дамыды, сондықтан оның баспалары Италияда және басқа да елдерде белгілі болды. Оның алдыңғылары - Жоғарғы Рейн аймағынан шыққан Карталар шебері және Е. С. Неміс консерватизмі алтын фонды соңғы уақытта қолдануда көрінеді, оны көптеген суретшілер 15 ғасырға дейін қолданған.

Қайта өрлеу дәуірінің кескіндемелері мен графикасы

Солтүстік Қайта өрлеу немесе неміс Қайта өрлеуі ұғымы XVI ғасырға дейін күрделі готикалық ою-өрнекті қолданудың жалғасуымен біршама шатастырды, тіпті адам фигурасын және басқа да аспектілерді емдеуде қайта өрлеуге жататын жұмыстарда да. Классикалық орнамент Германияның көп бөлігінде тарихи резонансқа ие болған жоқ, бірақ басқа жағынан Германия дамуды тез ұстанды, әсіресе жылжымалы типті баспаны қабылдады, бұл неміс өнертабысы бірнеше онжылдықтар бойы неміс монополиясы болып қалды және оны алғаш рет Еуропаның көп бөлігіне, соның ішінде Франция мен Италияға әкелді.

Мәтін және Дюрер

Ағаш кесу және ою (бәлкім, тағы бір неміс өнертабысы) Германияда және төменгі елдерде басқа жерлерге қарағанда дамыған болатын. Немістер әдетте әдебиеттің төмен деңгейінде кітап иллюстрацияларын әзірлеуде көшбасшылықты қолға алды, бірақ бүкіл Еуропада көрінді. Неміс қайта өрлеу дәуірінің ең ұлы суретшісі Альбрехт Дюрер өзінің мансабын Майкл Волгемуттің Нюрнбергтегі жетекші шеберханасында тағылымдамадан бастады, ол сурет салуды жаңа ортаны пайдалану үшін негізінен тастап кетті. Дюрер сол кездегі ең сәнді суретті кітап - Нюрнберг хроникасын жазды. Оны оның құдасы, сол кездегі Еуропадағы ең ірі баспа баспашысы Антон Кобергер баспаға шығарды. 1490 жылы шәкірттік бітіргеннен кейін Дюрер төрт жыл бойы Германияда, бірнеше ай бойы Италияда жүріп, Нюрнбергте өз цехын құрды. Ол тез арада бүкіл Еуропаға өзінің энергикалық және теңгерімді ағаш кескіштері мен оюлары, сонымен қатар сурет салуымен танымал болды. Оның шығармалары ерекше неміс стилін сақтағанмен, итальяндық ықпалға ие болды. Ол көбінесе көркем өнердегі неміс қайта өрлеуінің басталуын білдіреді. Дюрер Мартин Лютерді қолдады, бірақ Мадонналар мен басқа да католик бейнелерін жасауды жалғастырды және протестанттық реформацияның пайда болатын екі жағындағы көшбасшылардың портреттерін суретке түсірді. Бұл оқиғалардан сәл шетте қалған Матиас Грюневальд, ол өте аз жұмыс қалдырды, бірақ оның шедеврі, оның Изенхайм құрбандық үстелінің (1515 жылы аяқталды) 19-шы ғасырда сыншылардың назарына қайта оралғаннан бері неміс қайта өрлеуінің ең үлкен суреті ретінде кеңінен танылды. Бұл - неміс готикасының тынымсыз ым-ишара мен көрініс дәстүрін жалғастыратын, ренессанс композициялық принциптерін қолданатын, бірақ барлығы готикалық формалар, көп қанатты триптих.

Дунай мектебі мен Солтүстік маниризм

Дунай мектебі - Бавария мен Австрияда 16 ғасырдың бірінші үштен бір бөлігінде Альбрехт Альтдорфер, Вольф Губер және Августин Хиршвогель сияқты суретшілер тобының атауы. Алтдорфердің жетекшілігімен мектеп батыста тәуелсіз ландшафт өнерінің алғашқы үлгілерін шығарды (Қытайдан кейін 1000 жылға жуық уақыт өткен соң), суреттер мен баспалар. Олардың діни суреттері Грюневальдтың стиліне ұқсас экспрессионисттік стильге ие болды. Дюрердің шәкірттері Ханс Бургкмайр мен Ханс Болдунг Грин көбінесе гравюраларда жұмыс істеді, Балдунг бірнеше жұмбақ гравюраларда сиқыршыларды тақырыптық тақырыпқа айналдырды. Ханс Холбейн Үлкен және оның ағасы Зигмунд Холбейн соңғы готика стилімен діни туындыларды суретке түсірді. Ханс Үлкен - неміс өнерінің готикадан қайта өрлеу стиліне көшуінің ізашарсы және көшбасшысы. Оның ұлы Ханс Холбейн кіші портреттер мен бірнеше діни туындыларды суретке түсірген, негізінен Англия мен Швейцарияда жұмыс істеген. Холбейннің өлім биіне арналған шағын ағаш кескіндер сериясы буржуазиялық коллекционерлер үшін өте кішкентай және өте егжей-тегжейлі гравюраларды, соның ішінде көптеген эротикалық тақырыптарды жасаған баспагерлер тобының кішкентай шеберлерінің жұмыстарына қатысты. XVI ғасырдың бірінші жартысындағы керемет жетістіктерден кейін бірнеше онжылдықтар өтті, бұл Holbein немесе Dürer жетістіктерімен ешқашан бәсекелесе алмайтын портреттерден басқа, елеулі неміс өнерінің болмағаны. Келесі маңызды неміс суретшілері Италияда немесе Фландрияда үйренген Солтүстік манерлі стильде жұмыс істеді. Ханс фон Аахен мен Нидерландының Бартоломей Спрангер Вена мен Прагадағы императорлық соттардың жетекші суретшілері болды, ал Нидерландының Саделер отбасылық семьясы Германияның басқа аймақтарына таралған. Бұл стильді тағы бір ұрпақ жалғастырды Бартоломей Стробель, негізінен неміс суретшісінің үлгісі, ол Силезияда, қазіргі Польшада, отыз жылдық соғыстан қашып, поляк сотының суретшісі болғанға дейін көшіп кеткенге дейін. Адам Элсхаймер, XVII ғасырдағы ең ықпалды неміс суретшісі, өзінің бүкіл жетілген мансабын Италияда өткізді, ол жерде ол басқа эмигрант Ханс Роттенхаммерге жұмыс істеді. Екеуі де классикалық тақырыптар мен ландшафт фондары бар, көбінесе мыспен жасалған, өте жақсы боялған шкаф суреттерін шығарды.

Готика және қайта өрлеу дәуірінің мүсіндері

Оңтүстік Германияның католиктік бөліктерінде XVIII ғасырдың соңына дейін ағаштан ою-өрнек жасаудың готика дәстүрі өркендеп, ғасырлар бойы стильдің өзгеруіне бейімделген. Вайт Стосс (1533 ж.), Тильман Рименшнайдер (1531 ж.) және Питер Вишер Старший (1529 ж.) Дюрердің замандастары болды, олардың ұзақ мансабы готика мен ренессанс кезеңдерінің арасындағы ауысуды қамтыды, бірақ олардың әшекейлері көбінесе олардың композициялары қайта өрлеу қағидаларын көрсете бастағаннан кейін де готика болып қалды. Екі жарым ғасырдан кейін Иоганн Жозеф Кристиан мен Игнац Гюнтер барокконың соңғы кезеңінің жетекші шеберлері болды, екеуі де 1770-ші жылдардың соңында, француз төңкерісінен он жыл бұрын қайтыс болды. Неміс барокколық интерьерінің әсерінің маңызды элементі - Вессобруннер мектебінің жұмысы, бұл 17 және 18 ғасырдың аяғындағы штукатурьлер үшін кейінгі термин. Неміс мүсін шеберлігінің тағы бір көрінісі фарфорда болды; ең танымал модельер - Дрездендегі Мейсен фабрикасының Йоханн Йоахим Кандлер, бірақ Мюнхендегі Нимфенбург фарфор фабрикасы үшін Франц Антон Бустеллидің ең жақсы жұмысы көбінесе 18-ғасыр фарфорының ең үлкен жетістігі деп саналады.

Барокко, рококо және неоклассицизм

Барокко кескіндемесі Германияға келуі баяу болды, шамамен 1650 жылға дейін өте аз болды, бірақ бір рет қалыптасқаннан кейін неміс дәмін жақсы ұнатты. Барокко мен рококо кезеңдерінде неміс өнері негізінен басқа жерлердегі дамудан алынған шығармалар шығарды, бірақ әртүрлі жанрлардағы білікті суретшілер белсенді болды. Бұл кезең Германиядан тыс жерлерде аз танымал болып қала береді, және ол "ешқашан сурет салудың үлкен мектептерінің қатарына кіруді талап етпеген" болса да, оның неміс емес өнер тарихындағы елеусіздігі таңғалдырады. Көптеген танымал шетелдік суретшілер Германияда принцтер үшін жұмыс істеді, олардың ішінде Бернардо Беллотто Дрезденде және басқа жерлерде және Гьянбатиста Тиеполо үш жыл бойы өз ұлымен бірге Вюрцбург резиденциясын суретке түсірді. Көптеген неміс суретшілері шетелде жұмыс істеді, соның ішінде негізінен Венецияда жұмыс істеген Иоганн Лисс, Иоахим фон Сандрарт және Голландияның алтын дәуірі суретінің соңғы жылдарындағы жетекші теңіз суретшісі Людольф Бахуйзен. XVIII ғасырдың аяғында портретші Генрих Фюгер және оның шәкірті Иоганн Петер Краффт, олардың ең танымал шығармалары - Хофбургтегі үш үлкен қабырғалық суреттер, екеуі де студенттер ретінде Венаға көшіп, сол жерде қалды. Неоклассицизм негізінен Иоганн Йоахим Винкельманның жазбалары арқасында пайда болды, Францияға қарағанда Германияда Антон Рафаэль Менгс (172879), даниялық суретші Асмус Якоб Карстенс (175498) және мүсінші Готтфрид Шэдоу (17641850) пайда болды. Менгс өз заманының ең жоғары бағаланған суретшілерінің бірі болды, ол Римде, Мадридте және басқа жерлерде жұмыс істеді және қазіргі кезде оның портреттері тиімдірек болғанымен, қазірдің өзінде елеусіз болып көрінетін ерте неоклассикалық стильді тапты. Карстенстің қысқа мансабы бұрқыраңқы және қиын болды, аяқталмаған жұмыстардың ізін қалдырды, бірақ Готтлиб Шик, Джозеф Антон Кох және Бонавентура Генелли сияқты шәкірттері мен достары арқылы ықпалы арта түсті. Кох Австрияның Тироль тауларында дүниеге келді және мансабының көп бөлігін Римде өткізгеніне қарамастан, тау көріністеріне назар аударған континенттік пейзаж суретшісіне айналды. Даниэль Чодовецкий Данцигте дүниеге келді және ол неміс және француз тілдерін ғана білгенімен, кем дегенде ішінара поляк ретінде танылды. Оның суреттері мен жүздеген баспалары, кітап иллюстрациялары мен саяси карикатуралары - күнделікті өмірдің баға жетпес көрнекі жазбасы және Германияның ағартушылық дәуірінің және оның пайда болатын ұлтшылдықтың күрделілеп бара жатқан менталитеті. Швейцарияда туған Антон Графф Дрезденде портрет суретшісі болды, ол әдебиет қайраткерлерін де, соттың суреттерін де суретке түсірді. Тишбейндер отбасы династиясы 18 ғасырдың көп бөлігін қамтыған барлық жан-жақты, сондай-ақ Зик отбасы сияқты, бастапқыда негізінен 20 ғасырда иллюстратор Александр Зик тұлғасында белсенді болған ұлы барокко шыңдарының суретшілері болды. Асам ағалары да, Иоганн Баптист Циммерман және оның ағасы да шіркеулер мен сарайлар үшін комиссиондық тапсырыстарды толықтай қамтамасыз ете алды. Оңтүстік Германия, Австрия және Богемиядағы осы ғимараттардың барлық элементтерінің, әсіресе олардың ішкі көріністерінің біріккен әсері, барокколық стильдің көрерменді "әулиелердің мекенінің жарқын ертегі әлемімен" немесе шіркеулер жағдайында "Жәннәт даңқының алдын ала дәмін" басып кетудің ең толық және экстремалды жүзеге асырылуын білдіреді. Ең алғашқы неміс академиясы 1696 жылы Берлинде құрылған Академия дер Кунсте болды, ал келесі екі ғасыр бойы басқа да қалалар өз институттарын басқа еуропалық елдердің дамуымен қатар құрды. Германияда сандаған шағын мемлекеттерге бөлінген елдегі өнер нарығының белгісіздігіне байланысты маңызды неміс суретшілері қазіргі күнге дейін академияларда және олардың орнын басу институттарында оқытушылық лауазымдарды қабылдау мүмкіндігі Англия мен Францияда олардың баламаларына қарағанда көбірек болды. Неміс академиялары белгілі бір стильді Париж, Лондон, Мәскеу немесе басқа жерлерде ұзақ уақыт бойы қолданылғаннан гөрі аз қатаң түрде енгізді.

Өнер туралы жазу

Ағартушылық кезеңінде неміс жазушылары Иоганн Йоахим Винкельманның басшылығымен өнердің жетекші теоретиктері мен сыншылары болды. Ол ежелгі грек өнерін жоғары бағалады және Грекияға ешқашан бармағанына немесе көптеген ежелгі грек мүсіндерін көрмегеніне қарамастан, ежелгі грек өнерінің негізгі кезеңдерін ажыратып, оларды кең тарихи қозғалыстармен байланыстыратын талдау жасады. Винкельманның еңбегі өнер тарихының неміс мәдениетінің жоғары философиялық дискурсына кіруін белгіледі; оны Гёте мен Фридрих Шиллер құлшыныспен оқыды, екеуі де өнер тарихы туралы жаза бастады, ал Лаокон тобы туралы есебі Лессингтің жауап беруіне себеп болды. Гете суретші ретінде дайындалуға тырысқан, ал оның пейзаждық эскиздері "табиғатпен кездескен кездегі эмоциялардың кездейсоқ жарқырауын көрсетеді, бұл кезеңде өте оқшауланған". Философиялық болжамдардың негізгі тақырыбы ретінде өнердің пайда болуы 1790 жылы Иммануил Канттың "Соттау сыны" деген еңбегінің шығуымен нығайтылды және Гегельдің "Эстетика туралы дәрістері" арқылы алға жылжытылды. Келесі ғасырда неміс университеттері өнер тарихын академиялық пән ретінде үйретуді бірінші болып бастады, бұл Германияның (және Австрияның) өнер тарихын зерттеуде жетекші орын алуы керек еді. Иоганн Готфрид Хердер готика мен Дюрерде ол ерекше германдық стильдер деп таныған нәрсені қорғады, бұл неміс суретшісінің "Грекияның Германияға тираниясы" деп аталатын, екі ғасырға жуық уақытқа созылатын дұрыс модельдер туралы пікірталас бастады.

Романтизм мен назареттіктер

Неміс романтизміне сәйкес, неміс өнерінде жаңашылдық пен ерекшелік қайта жанданды. Германиядан тыс жерлерде Каспар Давид Фридрих қана танымал, бірақ көптеген жеке стильді суретшілер болды, атап айтқанда Филипп Отто Рунге, Фридрих сияқты Копенгаген академиясында оқыған және өлгеннен кейін ұмытылған. Фридрих толығымен пейзаждарды суретке түсірді, ерекше Солтүстік сезіммен, әрқашан квази діни тыныштық сезімін сезінді. Көбінесе оның кейіпкерлері артқы жағынан көрінеді - олар көрерменге пейзаж туралы ойлануға жол бермейді. Рундж портреттері, көбінесе өзінің жеке тобынан, оның үлкен бет-әлпеті бар балаларды қоспағанда, натуралистік, бірақ оның қысқа мансабындағы басқа туындылары көбейіп келе жатқан көрнекі пантеизмді көрсетеді. Адриан Людвиг Рихтер негізінен портреттерімен есте қалады, ал Карл Вильгельм Колбе таза гравировщик (сонымен қатар филолог) болды, оның кейінгі баспаларында алып өсімдіктер жұтып кеткен суреттер бар. Назареттік қозғалысы - 19 ғасырдың басында христиандық өнерде адалдық пен руханилықты қайта жаңғыртуды мақсат еткен неміс романтикалық суретшілерінің тобы. Назареттіктердің басты мотивациясы неоклассицизмге және академиялық жүйенің әдеттегі өнер білімдеріне қарсы реакция болды. Олар рухани құндылықтарды бейнелейтін өнерге қайта оралуға үміттеніп, орта ғасырдың аяғы мен ерте ренессанс суретшілерінде шабыт іздеді, олар кейінгі өнердің үстіндегі виртуоздылығы деп көргендерін қабылдамады. Олардың бағдарламасы 1850-ші жылдардағы ағылшын прерафаэльдік бауырластығынан айырмашылығы жоқ, бірақ негізгі топ арнайы псевдо ортағасырлық киім киюге дейін барды. 1810 жылы Иоганн Фридрих Овербек, Франц Пфорр, Людвиг Фогель және швейцариялық Иоганн Конрад Хотингер Римге көшіп барды, онда олар Сан-Исидороның тасталған монастырын басқарды. Оларға Филипп Вайт, Петер фон Корнелиус, Юлиус Шнорр фон Карольсфельд, Фридрих Вильгельм Шдау және басқа неміс суретшілерінің еркін тобы қосылды. Олар Австрияның романтикалық пейзаж суретшісі Жозеф Антон Кохпен (1768-1839) кездесті, ол топтың бейресми оқытушысы болды. 1827 жылы оларға Джозеф фон Фюрих қосылды, ал кейіннен Эберхард Вахтер топпен байланысты болды. Рафаэльге дейінгілерді сол кездегі көркемсурет сыншысы Джон Раскиннің қатты қолдауынан айырмашылығы, Гёте назареттіктерді жоққа шығарды: "Бұл өнер тарихында шынайы таланттар өздерін артқы жағынан қалыптастырып, анасының құрсағына қайтып, өнерде жаңа дәуір тапты". Назареттік Шадоудың жетекшілігімен, мүсіншінің ұлы, Дюссельдорф мектебі негізінен пейзаждарды суретке түсірген және 1767 жылы құрылған Дюссельдорф академиясында оқыған немесе оған әсер еткен суретшілер тобы болды. Академияның ықпалы 1830 және 1840 жылдары өсті, және онда көптеген американдық студенттер болды, олардың бірнешеуі Гудзон өзенінің мектебімен байланысты болды.

Натурализм және одан да көп

Бидермейер 1815 жылы Наполеон соғыстарының аяқталуы мен 1848 жылғы төңкерістер арасындағы әдебиет, музыка, бейнелеу өнері және интерьер дизайны стилін білдіреді. Бидермейер өнері бай орта таптарға егжей-тегжейлі, бірақ жылтыратылған реализммен, көбінесе үйдегі ізгіліктерді атап өтіп, француздық аристократиялық дәміне, сондай-ақ романтизмнің құмарлықтарына үстем болды. Карл Шпицвег - стильдегі жетекші неміс суретшісі. Zimmerbild немесе бос бөлменің "портреті" танымал түрге айналды. XIX ғасырдың екінші жартысында көптеген стильдер дамыды, басқа еуропалық өлкелердегі үрдістерге параллель, бірақ басым астананың жоқтығы, басқа елдерге қарағанда, стильдердің одан да көп алуандылығына ықпал етті. Адольф Менцель неміс жұртшылығы мен лауазымды адамдар арасында үлкен танымалдылыққа ие болды; оның жерлеу рәсімі кезінде неміс императоры Вильгельм II оның табутының артында жүрді. Ол Пруссияның бұрынғы және қазіргі әскери табыстарын суреттерде де, кітаптарды суреттеу үшін ағаштан жасалған жарқын оюлар арқылы да драмалық сипат берді, бірақ оның үйдегі тақырыптары жақын және әсерлі. Ол ерте импрессионизмнің дамуын ұстанды, оны өзінің студиялық қабырғасы сияқты басқа да тақырыптар арасында үлкен қоғамдық оқиғаларды бейнелеу үшін қолданған стильді жасады. Карл фон Пилоти - ғасырдың соңғы бөлігінде Мюнхенде сабақ берген тарих пәндерінің жетекші академиялық суретшісі; оның танымал оқушылары арасында Ханс Макарт, Франц фон Ленбах, Франц Дефреггер, Габриэль фон Макс және Эдуард фон Гретзнер болды. "Мюнхен мектебі" термині неміс және грек суреті үшін де қолданылады, өйткені Георгиос Якобид сияқты гректер оның астында оқыды. Пилоттың ең ықпалды шәкірті Вильгельм Лейбл болды. Ол өнерге академиялық емес көзқараспен бейресми суретшілер тобы Лейбл шеңберінің басшысы болғандықтан, Германиядағы реализмге үлкен әсер етті. Берлин секцессиясы - 1898 жылы Макс Либерманн, Мане мен француз импрессионистерінің көркемдік тәсілдерін кеңінен бөліскен және Ловис Коринф сияқты натуралистік стильде сурет салған суретшілер құрған топ. Топ 1930 жылға дейін өмір сүрді, ал оның тұрақты көрмелері белгілі бір стильді таңбаламастан, Берлин суретшілерінің келесі екі буынын іске қосуға көмектесті. Ғасырдың аяғына таман, Бенедиктиндік Берон өнер мектебі көбінесе діни қабырғалық кескіндемелерге арналған стильді дамытты, бұл стильдің түстері өте тыныш болды, бұл модельге ортағасырлық қызығушылық бар, ол Лес Набистен алынған және кейбір жолдармен Арт-Нуво немесе неміс тілінде белгілі болған Югендстиль ("Жастар стилі") деп аталады. Франц фон Штук пен Макс Клингер - Германияның символизм суретшілері.

Экпрессионизм және Баухаус

Басқа елдерге қарағанда, 20 ғасырдың басындағы неміс өнері көптеген еркін топтар мен қозғалыстар арқылы дамыды, олардың көбі басқа да көркемдік құралдарды қамтиды, және көбінесе 1918 жылы құрылған Arbeitsrat für Kunst және November Group сияқты белгілі бір саяси элементпен. 1922 жылы қараша тобы, Дрезден сецессиясы, Дас Юнге Рейнланд және басқа да бірнеше прогрессивті топтар "Германиядағы алдыңғы қатарлы көркем топтар картелигін" (Kartell fortschrittlicher Künstlergruppen in Deutschland) құрды. Die Brücke ("Көпір") экспрессионизмге негіз болған неміс суретшілерінің екі тобының бірі, екіншісі Der Blaue Reiter тобы. Die Brücke - 1905 жылы суретші болғысы келген сәулет студенттері Дрезденде құрған неміс экспрессионист суретшілерінің тобы: Фриц Блейл (18801966), Эрих Геккель (18831970), Эрнст Людвиг Кирхнер (18801938) және Карл Шмидт Роттлуфф (18841976), кейіннен Макс Пехштейн және басқалар қосылды. Айқын индивидуалист Эмиль Нольде (1867-1956) Die Brücke тобының қысқа уақытқа мүше болды, бірақ топтың жас мүшелерімен келіспей қалды. Die Brücke 1911 жылы Берлинде болды, ал 1913 жылы тарады. Олардың ең маңызды үлесі - ағаш кескіндемесі, оны көркемдік көркемдік көркемдік көркемдік орта ретінде қайта ашу. Der Blaue Reiter ("Көк салт атты") 1911 жылы Германияның Мюнхен қаласында құрылған. Василий Кандинский, Франц Марк, Август Макке, Алексей фон Явленский, Марианна фон Верафкин және басқалар Кандинскийдің "Соңғы үкім" картинасының "Neue Künstlervereinigung" көрмесінен бас тартылуына жауап ретінде топ құрды. Der Blaue Reiter атауы Марктің жылқыға деген құлшынысынан және Кандинскийдің көк түске деген махаббатынан туындаған. Кандинский үшін көк - руханилық түсі. Көк түсі неғұрлым қараңғы болса, адамда мәңгілікке деген құштарлық оянады (оның 1911 жылғы "Сәндегі руханилық туралы" кітабын қараңыз). Кандинский 1903 жылы "Көк ат" атты суретті де жасаған (суретті қараңыз). Кэтэ Коллвицтің қарқынды мүсін және графикасына экспрессионизм қатты әсер етті, бұл сонымен қатар 20-ғасырдың басындағы қозғалыстардағы басқа үрдістерге қосылған жас суретшілердің бастау нүктесін құрады. Die Brücke және Der Blaue Reiter екеуі де 20 ғасырдың басындағы неміс өнерінің "адал, тікелей және рухани түрде айналысу" үрдісінің үлгілері болды. "Der Blaue Reiter" суретшілері эмоцияны айқын білдіруге аз бейімделген, көбірек теорияға бейімделген, бұл Кандинскийді таза абстракцияға әкелетін үрдіс. Дегенмен, абстрактілік форманың рухани және символикалық қасиеттері маңызды болды. Сондықтан Кандинскийдің абстракциясында утопиялық реңктер болды: "Біздің алдымызда саналы шығармашылық дәуірі бар, және суретшіліктің бұл жаңа рухы үлкен рухани дәуірге қарай ойлармен бірге жүріп жатыр". Die Brücke-де Утопиялық тенденциялар болды, бірақ ортағасырлық қолөнер гильдиясын қоғамды жақсарта алатын кооперативтік жұмыстың үлгісі ретінде қабылдады "Оны тікелей және шынайы түрде шығармашылыққа итермелегенді жеткізетін әркім бізге жатады". Баухаус та осы утопиялық бейімділіктерді бөлісті, жақсы қоғам құру мақсатында көркем және қолданбалы өнерді (Gesamtkunstwerk) біріктіруге тырысты.

Веймар кезеңі; Дада және одан кейінгі кезеңдер

Неміс өнерінің басты ерекшелігі - 20 ғасырдың басында 1933 жылға дейін көркемөнер туындыларын шығарудың қарқыны болды. Сатирикалық гротеск жанрын қолданған суретшілер арасында Джордж Гросс, Отто Дикс және Макс Бекман бар, кем дегенде 1920-жылдардағы еңбектерінде. Германиядағы Дада, оның жетекші практиктері Курт Швиттерс және Ханна Хох болды, оның орталығы Берлин болды, онда ол басқа жерлерде Дада топтарына қарағанда саяси бағытқа ие болды. Олар саяси пікірлер құралы ретінде коллаждың дамуына маңызды үлес қосты. Швейцарияда туған Пол Кли, Лионель Фейнингер және басқалар кубизммен тәжірибе жүргізді. Жаңа объективтілік немесе Neue Sachlichkeit (жаңа шындық) - 1920 жылдары Германияда экспрессионизмнің өнімі ретінде және оған қарсылық ретінде пайда болған өнер қозғалысы. Бұл термин постэкспрессионисттік және көркем өнер туындыларына, сондай-ақ әдебиетке, музыкаға және сәулетке қолданылады. Ол Баухаус пен Вайсенхоф қонысының қарапайым, қарапайым құрылыс стилін, Бруно Таут пен Эрнст Мейдің қала құрылысы мен қоғамдық тұрғын үй жобаларын және Франкфурт ас үйінің типтік үлгісі болған үй шаруашылығының индустрияландыруын сипаттайды. Грос және Дикс жетекші тұлғалар болды, олар Бекман және Кристиан Шад, Рудольф Шлихтер, Георг Шолц (оның алғашқы жұмысында), Эльфриде Лохсе Вахтлер және Карл Хаббухпен бірге қозғалыстың "верістік" жағын құрды. Басқа үрдіс кейде сиқырлы реализм деп аталады, оған Антон Радершайдт, Георг Шримпф, Александр Канольдт және Карл Гроссберг кіреді. Басқа топтардан айырмашылығы, Neue Sachlichkeit ешқашан ресми топ болған емес, оның суретшілері басқа топтармен байланысты болды; терминді жанашыр куратор ойлап тапты, ал "Солдаттық реализмді" өнер сыншысы шығарды. Plakatstil, неміс тілінде "плакатты стиль" - 20-ғасырдың басында басталған плакатты дизайнның ерте стилі, Ар-нуво плакаттарына қарама-қарсы, өте қарапайым дизайны бар қалың, түзу қаріптерді қолданады. Лусиан Бернхард - басты кейіпкер.

Үшінші рейхтегі өнер

Нацистік режим заманауи өнерді тыйым салды, оны олар дегенеративті өнер деп айыптады (неміс тілінен: entartete Kunst). Нацистік идеологияға сәйкес, қазіргі заманғы өнер классикалық сұлулықтың белгіленген нормасынан ауытқыды. 1920-1940 жылдар қазіргі заманғы өнер қозғалыстарының гүлдену кезеңі деп саналса да, абстрактілі өнерге наразылық білдірген ұлтшыл қозғалыстар болды, ал Германия да осыған ерекшеленбеді. Авангардтық неміс суретшілерін мемлекет жауы және неміс ұлтына қауіп ретінде қарастырды. Көптегендер жер аударылды, ал салыстырмалы түрде аздары Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін оралды. Дикс қалады, ол Volkssturm Home Guard ополчияларына шақырылды; Пехштейн Померанияның ауылдық жерінде басын төмен ұстады. Ол да қалады, сурет салуға тыйым салынғаннан кейін жасырын түрде "суретсіз суреттерін" жасайды. Бекман, Эрнст, Гросс, Файнингер және басқалары Америкаға, Кли Швейцарияға, ол қайтыс болды. Киршнер өз-өзіне қол жұмсады. 1937 жылдың шілдесінде нацистер Мюнхенде Entartete Kunst (дегенеративті өнер) атты айтыс-тартысқа толы көрмені ұйымдастырды; кейін ол Германия мен Австрияның тағы он бір қаласына сапар шекті. Көрмеде қазіргі заманғы өнерді ресми түрде айыптау көзделді. Оған Германияның отыз екі мұражайының коллекцияларынан 650-ден астам сурет, мүсін, баспа және кітаптар кірді. Германияда пайда болған экспрессионизм суреттерінің ең көп үлесі болды. Бір мезгілде нацистер Гроссе-деуче-Кунстаустагте (Германияның ұлы өнер көрмесі) атты көркем көркемөнер көрмесін де ұсынды. Бұл көрмеде Арно Брекер мен Адольф Виссель сияқты ресми мақұлданған суретшілердің жұмыстары көрсетілді. Төрт айдың соңында "Энтартете Кунст" көрмесіне екі миллионнан астам адам келді, бұл көршілес Гроссе-деутше Кунстауставстагнен үш жарым есе көп.

Неоэкспрессионизм, Рихтер және социалистік реализм

Германиядағы соғыстан кейінгі өнер үрдістерін ГДР-дегі (коммунистік Шығыс Германиядағы) социалистік реализмге, ал Батыс Германияда неоэкспрессионизм мен концептуализмді қоса алғанда, көптеген халықаралық қозғалыстарға бөлуге болады. Белгілі социалистік реализмге Уолтер Вомакка, Вилли Ситте, Вернер Тюбке және Бернхард Хайсиг кіреді. Неоэкспрессионисттердің ішінде Георг Базелиц, Ансельм Кифер, Йорг Иммендорф, А. Р. Пенк, Маркус Люперц, Питер Роберт Киль және Райнер Феттинг бар. Дәстүрлі медиамен немесе бейнелі бейнелермен жұмыс істейтін басқа да көрнекті суретшілерге Мартин Киппенбергер, Герхард Рихтер, Зигмар Полке және Нео Раух жатады. Неміс концептуалдық суретшілерінің арасында Бернд және Хилла Бехер, Ханне Дарбовен, Ханс Питер Фельдман, Ханс Хаакке және Шарлотта Позененске бар.

Перформанс өнері, оқиғалар, бейнеөнер және Жозеф Бойс

Перформанс суретшісі, мүсінші және теоретик Джозеф Бойз 20-ғасырдың аяғындағы ең ықпалды неміс суретшісі болды. Оның теорияға қосқан негізгі үлесі - "Жалпы өнер туындысын" бүкіл қоғамды қамтуға кеңейту, бұл оның "Әркім - суретші" деген әйгілі сөзінде көрсетілген. Бұл кеңейтілген өнер ұғымы, әлеуметтік мүсін ретінде белгілі, қоғамға шығармашылықпен үлес қосатын барлық нәрсені табиғаты бойынша көркемдік ретінде анықтайды. Бұл оның шығармашылығында бай метафоралық, шаманисттік өнер көрсетулерден бастап, оның жеке мифологиясына негізделген (Өлі қоянға суреттерді қалай түсіндіру керек, маған Америка ұнайды және Америка маған ұнайды) сияқты тікелей және пайдалы көріністерге дейін өзгерді. Оқиғаларымен танымал Х.А. Шульт пен Вольф Востелл. Вольф Востелл теледидардағы алғашқы инсталляцияларымен де танымал. Оның 1958 жылғы теледидармен алғашқы инсталляциялары - Цикл Black Room 1963 жылы Вупперталдағы Parnass галереясында көрсетілді, ал оның 6 TV Dé coll/age инсталляциясы 1963 жылы Нью-Йорктегі Smolin галереясында көрсетілді. SPUR тобының құрамына: Лотар Фишер (1933-2004), Хаймрад Прем (1934-1978), Ханс Питер Циммер (1936-1992) және Хельмут Штурм (1932). SPUR суретшілері Мюнхендегі Көркемсурет академиясында кездесті және олармен ұрыспас бұрын Ситуационисттік Интернационалмен байланысты болды. Басқа топтарға 1970-жылдардың соңы мен 1980-жылдардың басындағы Юнге Уайльд жатады. documenta (sic) - қазіргі заманғы өнердің ірі көрмесі, ол бес жылда бір рет Кассельде өткізіледі (2007, 2012), Art Cologne - жыл сайынғы өнер жәрмеңкесі, бұл да негізінен қазіргі заманғы өнерге арналған, ал Transmediale - Берлинде өтетін өнер және цифрлық мәдениеттің жылдық фестивалі. Қазіргі заманғы неміс суретшілерінің қатарына Джонатан Миз, Дэниел Рихтер, Альберт Оелен, Маркус Оелен, Розмари Трокель, Андреас Гурский, Томас Руфф, Блинки Палермо, Ханс Юрген Шликер, Гюнтер Уэкер, Арис Калайзис, Катарина Фрич, Фриц Швеглер және Томас Шютте жатады.