Lotus 88

Кіріспе

Формула 1 автокөлігі Lotus 88 - Формула 1 машинасы. Оны Лотустың Колин Чапман, Питер Райт, Тони Радд және Мартин Огильвилері жер әсерінен пайда болатын апортты күшті барынша арттыру мақсатында жобалаған. Lotus 88 1981 жылғы маусымның алғашқы жаттығу сессиясында, АҚШ-тың Лонг-Бичтегі Батыс Гран-приінде дебют жасады. Lotus 88-ге жарысқа қатысуға рұқсат берілмегенімен, ол карбон талшығынан жасалған монокок шассиді пайдаланған және Гран-при жарысында тұңғыш рет шыққан Формула 1-ші машина болды. Карбоннан жасалған McLaren MP4/1 бірінші рет Аргентинада өткен маусымның үшінші Гран-присінде пайда болды.

Дизайн

1981 жылы жер әсері машиналары өте тиімді және өте жылдам болды, жүргізушілер бұрылыстар мен тежеулерге қатысатын үлкен g күшінен зардап шегеді. FIA автомобильдердің біркелкі жер әсерін алу үшін маңызды болатын, машиналардың бүйірлік тұғырына орнатылған жылжымалы юбкаларды тыйым салды және жүргізушінің қауіпсіздігі үшін міндетті түрде 6 см жер астандығын реттеді. Brabham компаниясы бірінші болып ережелерді бұзып, аэродинамикалық жүктеме кезінде сығымдалатын және Brabham BT49-ды рельс бетіне түсіретін гидропневматикалық аспаны қолданды. Бұл машинаның ешқандай аспасыз болуын, жүргізушінің бұрынғыдан да қатты соққыға ұшырауын болды. Алайда, өнімділік жоғарылағандықтан, басқа командалар да көп ұзамай Brabham жүйесін қайталауға қиындық көріп, көлікті төмендету үшін қарапайым түрлендіргішті қолданды. Чэпменнің басқа да ойлары бар еді. Алдыңғы Lotus 86-ы сол кезде, ал юбка әлі де заңды болған кезде, 88-дің дизайнымен бірдей, бірақ тек бір ғана прототип жасалды. Әдеттегі жерге әсер ететін машиналарға қарағанда өнімділік салыстырмалы түрде аз, бірақ елеулі болды. Киімге тыйым салынғанда, Райт машинаны және оның киімісіз жұмыс істеуін зерттеді. Әрекетінің төмендеуі елеусіз болды, сондықтан 88 тез арада қайта өңделген 86 ретінде жобаланды. 88-ші модельде екі шассидің бірі екіншісінің ішінде орналасқан. Ішкі шасси ұшқыш кабинасын ұстап, сыртқы шассиден тәуелсіз болады, ол жер әсерінің қысымын қабылдауға арналған. Сыртқы шассиде көзге көрінетін қанаттары жоқ, және ол машинаның мұрнынан басталып, артқы доңғалақтардың ішіне дейін созылып, осылайша үлкен көлемде жүк түсіру күшін өндіретін үлкен жерге әсер ететін жүйе болды. Көлік Ford Cosworth DFV қозғалтқышымен жабдықталған. Lotus жүргізушілері Найджел Манселл мен Элио де Анжелис машинаны жүргізудің ыңғайлы әрі жылдам екенін айтты. Аэродинамикалық жүктемені мүмкіндігінше басқару үшін автомобиль көміртек талшығынан жасалған, оны McLaren MP4/1-мен бірге көміртек талшығын көп мөлшерде қолданған алғашқы автомобиль болды. Басқа командалар ережелерді пайдаланудан ашуланды және ФИА-ға наразылық білдірді, себебі қос шассилік ванна жылжымалы аэродинамикалық құрылғылар тұрғысынан ережелерді бұзды. FIA наразылықтарын қолдап, автокөліктің жарысқа шығуына тыйым салды. Чэпмен машинаның заңды екеніне сенімді болды және басқа командалар мен FIA-ны әрдайым сынады, бірақ шешім қабылданды. Егер Lotus 88 британдық Гран-приге Silverstone-да қатысса, команда чемпиондық ұпайларын жоғалтады және жарыстың өзі маусымның чемпиондық раунды ретінде орнынан айырылады. Осылайша Чэпман өзінің екі Lotus 87 шассиін жаңартуға мәжбүр болды. Lotus 88 - бұл F1 дәуірінің өткен кезеңіндегі қызығушылық. 88-нің кейбір аэродинамикасы мен орналасуы 1982 жылы шыққан табысты Lotus 91-ге енгізілді.

By 1981 the ground effect cars were so efficient and so fast that the drivers were suffering from the tremendous g forces involved in cornering and braking. The FIA banned the moveable skirts fitted to the bottom of the cars' sidepods that were vital for achieving consistent ground effect and regulated a mandatory ground clearance of 6 cm, in the interests of driver safety. Brabham were the first to circumvent the rules by using hydropneumatic suspension which compressed under aerodynamic loading and lowered the Brabham BT49 onto the track surface. This had the side effect of rendering the car without any sort of suspension, causing the driver to be buffeted even more than before. However, the performance gains were such that other teams were soon following suit although most had difficulty in replicating the Brabham system and used a simple switch to lower the car. Chapman had other ideas. The earlier Lotus 86 had been designed at the time when skirts were still legal, in the same layout as the 88 but only one prototype had been built. The performance gains were relatively small but significant over conventional ground effects cars. When the skirts were banned, Wright studied the car and its performance without skirts. The loss in performance was largely negligible, so the 88 was quickly designed as a re engineered 86. The 88 used an ingenious system of having a twin chassis, one inside the other. The inner chassis would hold the cockpit and would be independently sprung from the outer one, which was designed to take the pressures of the ground effects. The outer chassis did not have discernible wings, and was in effect one huge ground effect system, beginning just behind the nose of the car and extending all the way inside the rear wheels, thereby producing massive amounts of downforce. The car was powered by the Ford Cosworth DFV engine. Lotus drivers Nigel Mansell and Elio de Angelis reported the car was pleasing to drive and responsive. To make the aerodynamic loads as manageable as possible, the car was constructed extensively in carbon fibre, making it, along with the McLaren MP4/1 the first car to use the material in large quantity. Other teams were outraged at this exploitation of the regulations and protests were lodged with the FIA, on the grounds that the twin chassis tub breached the rules in terms of moveable aerodynamic devices. The FIA upheld the protests and consequently banned the car from competing. Chapman was adamant the car was legal and challenged the other teams and the FIA at every turn, but the decision stood. It reached the point where if the Lotus 88 were entered in the British Grand Prix at Silverstone, the team would lose its championship points and the race itself would lose its place as a championship round of the season. Chapman was thus forced to update two of his Lotus 87 chassis as replacements for his thwarted brainchild. The Lotus 88 remains a curiosity from a bygone age of F1. Some of the 88's aerodynamics and layout were worked into the successful Lotus 91 which followed in 1982.