Кіріспе

Уильям Куффей (1788 - 1870 ж. шілде) - Виктория дәуірінің басындағы Лондонның чартист көшбасшысы.

Чатем Куффэй

Уильям аралас нәсілдің баласы, Гиллингхемнен келген ағылшын әйелінің ұлы, Кент, Джулиана Фокс және африкалық мұралы адам, Чатхэм Куффэй, бұрын құл болған және бастапқыда Сент-Китстен (содан кейін британдық колония). Чатем Куффэй мен Джулиана Фокс 1786 жылы үйленді, олардың бес баласы болды, олардың біреуі нәресте кезінде қайтыс болды. Ұлы Уильям 1788 жылы 6 шілдеде, ал Джулиана 1791 жылы 28 тамызда шомылдыру рәсімінен өтті. Кейін Джулиана Жорж Чейни есімді жесір адамға тұрмысқа шықты. Чатем Куффей Чатем кемежайсында жұмыс істеді және 1815 жылы қайтыс болды. Ол Гиллингхемде жерленген. 1837 жылы оның әйелі Джулиана қайтыс болды, күйеуінің қасына жерленді. 1819 жылы Куффэй Энн Маршаллға үйленді, бірақ ол 1824 жылы қайтыс болды. Бір жылдан кейін Куффэй Энн Брумхедке үйленді, бірақ ол 1826 жылы бала туғанда қайтыс болды. Олардың жалғыз қызы Энн Джулиана Куффэй Гиллингемдегі Сент-Мария-Магдалена шіркеуінде шомылдыру рәсімінен өтті, бірақ ол да көп ұзамай қайтыс болды. 1840 жылдары Куффайлар Страндтағы үйде тұрды.

Чартистік қозғалыс

1839 жылы Куффэй карташыларды парламентте жалпы ересектер сайлау құқығына, мүлкіне шектеусіз, жыл сайынғы парламенттерге, тең өкілдікке, мүшелерге ақы төлеуге және бюллетень арқылы дауыс беруге шақыратын өтінішхат ұсынуға әкелген науқанға қатысты. Алайда, бір миллионнан астам қол қойылғанға қарамастан, Төменгі палата өтінішті 23546 дауыспен қабылдамады. Бұл ұсыныстан кейін кең таралған тәртіпсіздіктер болды және шамамен 500 чартист тұтқындалды. Қарашада Ньюпорт көтерілісінде бірнеше мың чартист Вестгейт қонақ үйіне шабуыл жасап, 22 чартистке оқ атып, өлтірген әскерлермен қақтығысты. Бірнеше чартист басшылары, соның ішінде Джон Фрост тұтқындалды. Куффей Метрополитендік тігіншілер жарғылық қауымдастығының кездесуінде сөз сөйледі, онда ол Фростты қолдады. Қарсылықтарға жауап ретінде үкімет Фрост пен оның әріптестеріне өлім жазасын өмір бойы Тасманияға жеткізуге ауыстырды. 1842 жылы Куффэй Чартист басшыларының бірі болды, ол парламентте тағы бір өтінішхат ұсынды, онда бастапқы алты пункт бар, бірақ сонымен қатар Ирландияның тәуелсіздігі туралы өтініш болды. Бұл петиция үш миллионнан астам қолды жинады, бірақ 28749-дан бас тартылып, дәл сол тағдырға ұшырады. Осы өтініштердің қабылданбауынан кейін бірнеше ереуіл басталды. Шамамен 1500 чартист тұтқындалып, шамамен 600 адам сотталды. Каффэй "Метрополитен" хартистерінің атынан тұтқындарға қаражат жинау үшін "Солтүстік Жұлдыз" газетінде хат жазды. 1843 жылы Хай-Холборн қаласында өткен чартисттер жиналысында Куффей жиналғандарға арнап сөз сөйледі және колонияларда құлдықты жоюға көмектескендері үшін құлдықтан босатылған туыстарының атынан жұмысшы тапқа алғыс айтты. Ол енді өзін Ұлыбританияның жұмысшы сыныптарына өз бостандығына қол жеткізуге көмектесуге арнағанын айтты. Фейргус О'Коннор, Ноттингемнің депутаты, Чартист қозғалысының қолдауымен Ұлттық жер компаниясын құрды. Кэффэй Жер компаниясының аудиторларының бірі болды. Куффей 1848 жылы 10 сәуірде Кеннингтон-Коммондағы үлкен чартисттік митингті ұйымдастырушылардың бірі болды, бірақ митинг күш көрсетуі керек деген идеяны қабылдамаған О'Коннор сияқты басқа басшылардың қорқыныштылығына ұялды. Көп ұзамай Куффэйдің радикалды тобы "физикалық күшті" көрсету жоспарларына кірісті. Бірнеше жау газеттер, соның ішінде Таймс, Иллюстрациялы Лондон жаңалықтары және Стандарт, Каффеның белсенділігін қорлау үшін расистік тіл қолданды. Сондай-ақ, Куффей жақсы әнші болған және бірнеше чартисттік іс-шараларда ән шырқаған. Ол көбінесе Чартисттік қор жинау іс-шаралары үшін Уильям Блейктің "Күлкілі әнін" орындаушы ретінде саналды.

Тұтқындау және тасымалдау

1848 жылдың жазында чартистер Лондонға Чартистер мен Ирландиялық конфедераттардың жасырын комитетіне жинала бастады. 13 тамыздағы кездесуде Куффей хатшы болып тағайындалды, бірақ сол күні үкімет тыңшысы сатқындық жасады, Куффей тұтқындалды және "Виктория патшайымына қарсы соғыс бастауға ниеттенді" деп айыпталды. Куффэйді атақты адвокат Джон Уолтер Хаддлстон қорғады, оны Feargus O'Connor жалдаған болатын. Алайда, ол қарулы көтерілістің белгісі ретінде жоспарланған өрт сөндіру әрекеттерін дайындағаны үшін айыпты деп танылды. Каффэй 21 жылға бас бостандығынан айырылды. Каффэй өмірінің қалған бөлігін Тасманияда өткізді. Оның аты-жөні көптеген австралиялықтарға таныс болған, өйткені оның сот процесінің британиялық газеттердегі бірқатар баяндамалары австралиялық баспасөзде қайта басылды. Ол 1849 жылы 29 қарашада қоныс аударған кезде оның келуін бірнеше газеттер, соның ішінде Хобарттағы The Courier хабарлаған. Сотталғаннан кейін үш жылдан кейін кешірім берілгенімен, Кэффэй Тасманияда қалып, тігінші болып жұмыс істеді және жергілікті саясатқа араласты. 1851 жылы Куффэй "еркін кәсіподақтардың қоғамдық жиналысына" қатысып, көлікке қарсы лиганың мақсаттарын алға жылжытты және қоғамдық жұмыста сотталғандарды пайдалануды тоқтатты. Куффей Англияда Қожайындар мен қызметшілер туралы заңға қарсы науқан жүргізді және Австралияда белсенділігін жалғастырды. 1850-ші жылдардың басында Мэри Куффи Тасманияға саяхаттауға мүмкіндік беру үшін қаржыландыруға өтініш берді және 1853 жылы күйеуіне қосылды. Куффэйді Австралияға тасымалдау оның саяси қызметін тоқтатқан жоқ. Ол Тасманияда демократиялық құқықтар үшін ұйымдастырып, агитация жүргізді.

Өлім

Куффей 1870 жылы 29 шілдеде Хобарт мүгедектер қоймасында 82 жасында кедейлікпен қайтыс болды. Куффей кедей болып қайтыс болғанмен, Тасмания, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Виктория штаттарында жеті австралиялық газет өлім туралы хабар жариялады. Бірде оның қабіріне "белгі қойылды" деп, болашақта оған ескерткіш орнату керектігін айтты. Еске алу ешқашан ашылмады, ал Куффэй Австралия мен Британияда ұмытылды. Содан бері қызығушылық қайта жанданып, тастап кеткен ескерткішті немесе осы жерде мүсін салу жоспарлануда.

БАҚ және іс-шаралар

2010 жылы BBC Radio 4 бағдарламасында Куффэй туралы әңгіме болды. Бұл бағдарламаны бұрынғы кәсіподақ жетекшісі Билл Моррис жазған. 2011 жылы Куффей "Isle of Denial: William Cuffay in Van Diemen's Land" атты ABC Hindsight радио деректі фильмінің тақырыбы болды, ол 2012 жылы NSW Премьерінің сыйлығына ұсынылды. Ол сондай-ақ Ұлыбританияның Виктория телешоуының үшінші сериясында пайда болды. 2013 жылдың жазында Ұлыбритания Парламенті ғимаратында Кіші көрме өткізілді. Оның ішінде Байронның жинақталған өлеңдерінің көшірмесі бар, оны Лондондық карташылар Куффейге "оның шынайы патриотизмі мен моральдық құндылығына деген шынайы құрмет пен сүйіспеншіліктің белгісі ретінде" тасымалдаған кезде берген. 2021 жылдың 15 шілдесінде Чатэм тарихи кемежайсында Уильям Куффэй мен оның әкесі Чатэм Куффэйді еске алу үшін Нубиан Джак Қоғамдық Трасттың көк тақтасы ашылды.