Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уильям Куффей (1788 - 1870 ж. шілде) - Виктория дәуірінің басындағы Лондонның чартист көшбасшысы.
William Cuffay (1788 – July 1870) was a Chartist leader in early Victorian London.
Чатем Куффэй
Уильям аралас нәсілдің баласы, Гиллингхемнен келген ағылшын әйелінің ұлы, Кент, Джулиана Фокс және африкалық мұралы адам, Чатхэм Куффэй, бұрын құл болған және бастапқыда Сент-Китстен (содан кейін британдық колония). Чатем Куффэй мен Джулиана Фокс 1786 жылы үйленді, олардың бес баласы болды, олардың біреуі нәресте кезінде қайтыс болды. Ұлы Уильям 1788 жылы 6 шілдеде, ал Джулиана 1791 жылы 28 тамызда шомылдыру рәсімінен өтті. Кейін Джулиана Жорж Чейни есімді жесір адамға тұрмысқа шықты. Чатем Куффей Чатем кемежайсында жұмыс істеді және 1815 жылы қайтыс болды. Ол Гиллингхемде жерленген. 1837 жылы оның әйелі Джулиана қайтыс болды, күйеуінің қасына жерленді. 1819 жылы Куффэй Энн Маршаллға үйленді, бірақ ол 1824 жылы қайтыс болды. Бір жылдан кейін Куффэй Энн Брумхедке үйленді, бірақ ол 1826 жылы бала туғанда қайтыс болды. Олардың жалғыз қызы Энн Джулиана Куффэй Гиллингемдегі Сент-Мария-Магдалена шіркеуінде шомылдыру рәсімінен өтті, бірақ ол да көп ұзамай қайтыс болды. 1840 жылдары Куффайлар Страндтағы үйде тұрды.
William was mixed race, the son of an English woman from Gillingham, Kent, Juliana Fox, and a man of African heritage, Chatham Cuffay, who was previously enslaved and originally from Saint Kitts (then a British colony). Chatham Cuffay and Juliana Fox were married in 1786, and they had five children, one of whom died in infancy. William, the oldest child, was baptised on 6 July 1788, and Juliana on 28 August 1791. Juliana later married a widower named George Chaney, who worked in the dockyard, and between them they had four children. Chatham Cuffay worked in the Chatham dockyard, and died in 1815. He was buried in Gillingham. His wife Juliana died in 1837, and was buried beside her husband. In 1819, Cuffay married Ann Marshall, but she died in 1824. A year later, Cuffay married Ann Broomhead, but she died in childbirth in 1826. Their only daughter, Ann Juliana Cuffay, was baptised at St Mary Magdalene's Church, Gillingham, but she also died shortly afterwards. In the 1840s, the Cuffays lived at a house on the Strand.
Чартистік қозғалыс
1839 жылы Куффэй карташыларды парламентте жалпы ересектер сайлау құқығына, мүлкіне шектеусіз, жыл сайынғы парламенттерге, тең өкілдікке, мүшелерге ақы төлеуге және бюллетень арқылы дауыс беруге шақыратын өтінішхат ұсынуға әкелген науқанға қатысты. Алайда, бір миллионнан астам қол қойылғанға қарамастан, Төменгі палата өтінішті 23546 дауыспен қабылдамады. Бұл ұсыныстан кейін кең таралған тәртіпсіздіктер болды және шамамен 500 чартист тұтқындалды. Қарашада Ньюпорт көтерілісінде бірнеше мың чартист Вестгейт қонақ үйіне шабуыл жасап, 22 чартистке оқ атып, өлтірген әскерлермен қақтығысты. Бірнеше чартист басшылары, соның ішінде Джон Фрост тұтқындалды. Куффей Метрополитендік тігіншілер жарғылық қауымдастығының кездесуінде сөз сөйледі, онда ол Фростты қолдады. Қарсылықтарға жауап ретінде үкімет Фрост пен оның әріптестеріне өлім жазасын өмір бойы Тасманияға жеткізуге ауыстырды. 1842 жылы Куффэй Чартист басшыларының бірі болды, ол парламентте тағы бір өтінішхат ұсынды, онда бастапқы алты пункт бар, бірақ сонымен қатар Ирландияның тәуелсіздігі туралы өтініш болды. Бұл петиция үш миллионнан астам қолды жинады, бірақ 28749-дан бас тартылып, дәл сол тағдырға ұшырады. Осы өтініштердің қабылданбауынан кейін бірнеше ереуіл басталды. Шамамен 1500 чартист тұтқындалып, шамамен 600 адам сотталды. Каффэй "Метрополитен" хартистерінің атынан тұтқындарға қаражат жинау үшін "Солтүстік Жұлдыз" газетінде хат жазды. 1843 жылы Хай-Холборн қаласында өткен чартисттер жиналысында Куффей жиналғандарға арнап сөз сөйледі және колонияларда құлдықты жоюға көмектескендері үшін құлдықтан босатылған туыстарының атынан жұмысшы тапқа алғыс айтты. Ол енді өзін Ұлыбританияның жұмысшы сыныптарына өз бостандығына қол жеткізуге көмектесуге арнағанын айтты. Фейргус О'Коннор, Ноттингемнің депутаты, Чартист қозғалысының қолдауымен Ұлттық жер компаниясын құрды. Кэффэй Жер компаниясының аудиторларының бірі болды. Куффей 1848 жылы 10 сәуірде Кеннингтон-Коммондағы үлкен чартисттік митингті ұйымдастырушылардың бірі болды, бірақ митинг күш көрсетуі керек деген идеяны қабылдамаған О'Коннор сияқты басқа басшылардың қорқыныштылығына ұялды. Көп ұзамай Куффэйдің радикалды тобы "физикалық күшті" көрсету жоспарларына кірісті. Бірнеше жау газеттер, соның ішінде Таймс, Иллюстрациялы Лондон жаңалықтары және Стандарт, Каффеның белсенділігін қорлау үшін расистік тіл қолданды. Сондай-ақ, Куффей жақсы әнші болған және бірнеше чартисттік іс-шараларда ән шырқаған. Ол көбінесе Чартисттік қор жинау іс-шаралары үшін Уильям Блейктің "Күлкілі әнін" орындаушы ретінде саналды.
In 1839, Cuffay was involved in the campaign which led to the Chartists presenting a petition to the parliament, which called for universal adult suffrage, no property qualification, annual parliaments, equal representation, payment of members, and vote by ballot. However, despite containing over a million signatures, the House of Commons rejected the petition by 235–46. There was widespread unrest after this motion, and about 500 Chartists were arrested. At the Newport Rising in November, several thousand Chartists attacked the Westgate Hotel and clashed with troops, who opened fire and killed 22 Chartists. Several Chartists leaders were arrested, including John Frost. Cuffay addressed a meeting of the Metropolitan Tailors' Charter Association, in which he spoke out in support of Frost. In response to the protests, the government commuted the sentences against Frost and his colleagues from death to transportation for life to Tasmania. In 1842, Cuffay was one of the Chartist leaders who presented another petition to parliament, containing the original six points, but also calling for Irish independence. This petition had over three million signatures, but it suffered the same fate, being rejected by 287–49. A series of strikes broke out as a result of the rejection of this petition. About 1500 Chartists were arrested, and approximately 600 were put on trial. Cuffay signed a letter to the Northern Star newspaper, seeking to raise funds for the prisoners on behalf of the Metropolitan Chartists. In 1843, at a Chartist meeting in High Holborn, Cuffay addressed the crowd, and thanked the working classes, on behalf of his relatives who were now freed slaves, for their support in helping to abolish slavery in the colonies. He said that he now dedicate himself to assist the working classes of Britain to gain their freedom. Feargus O'Connor, the MP for Nottingham, set up the National Land Company, with the support of the Chartist movement. Cuffay was one of the auditors of the Land Company. Cuffay was one of the organisers of the large Chartist rally on Kennington Common on 10 April 1848, but was dismayed by the timidity of other leaders, such as O'Connor, who had rejected the idea that the rally should be a show of force. Cuffay's radical faction soon became involved in plans for a display of "physical force". Several hostile newspapers, including the Times, the Illustrated London News, and the Standard used racist language in their attempts to denigrate the activism of Cuffay. It is also reported that Cuffay was a good singer, and sang at a number of Chartist events. He was often listed as a performer of the Laughing Song by William Blake for Chartist fund raising events.
Тұтқындау және тасымалдау
1848 жылдың жазында чартистер Лондонға Чартистер мен Ирландиялық конфедераттардың жасырын комитетіне жинала бастады. 13 тамыздағы кездесуде Куффей хатшы болып тағайындалды, бірақ сол күні үкімет тыңшысы сатқындық жасады, Куффей тұтқындалды және "Виктория патшайымына қарсы соғыс бастауға ниеттенді" деп айыпталды. Куффэйді атақты адвокат Джон Уолтер Хаддлстон қорғады, оны Feargus O'Connor жалдаған болатын. Алайда, ол қарулы көтерілістің белгісі ретінде жоспарланған өрт сөндіру әрекеттерін дайындағаны үшін айыпты деп танылды. Каффэй 21 жылға бас бостандығынан айырылды. Каффэй өмірінің қалған бөлігін Тасманияда өткізді. Оның аты-жөні көптеген австралиялықтарға таныс болған, өйткені оның сот процесінің британиялық газеттердегі бірқатар баяндамалары австралиялық баспасөзде қайта басылды. Ол 1849 жылы 29 қарашада қоныс аударған кезде оның келуін бірнеше газеттер, соның ішінде Хобарттағы The Courier хабарлаған. Сотталғаннан кейін үш жылдан кейін кешірім берілгенімен, Кэффэй Тасманияда қалып, тігінші болып жұмыс істеді және жергілікті саясатқа араласты. 1851 жылы Куффэй "еркін кәсіподақтардың қоғамдық жиналысына" қатысып, көлікке қарсы лиганың мақсаттарын алға жылжытты және қоғамдық жұмыста сотталғандарды пайдалануды тоқтатты. Куффей Англияда Қожайындар мен қызметшілер туралы заңға қарсы науқан жүргізді және Австралияда белсенділігін жалғастырды. 1850-ші жылдардың басында Мэри Куффи Тасманияға саяхаттауға мүмкіндік беру үшін қаржыландыруға өтініш берді және 1853 жылы күйеуіне қосылды. Куффэйді Австралияға тасымалдау оның саяси қызметін тоқтатқан жоқ. Ол Тасманияда демократиялық құқықтар үшін ұйымдастырып, агитация жүргізді.
In the summer of 1848, Chartists began assembling in London at the Ulterior Committee of Chartists and Irish Confederates. At a meeting on August 13, Cuffay was appointed secretary, but later that day, betrayed by a government spy, Cuffay was arrested and accused of "conspiring to levy war" against Queen Victoria. Cuffay was defended by eminent barrister John Walter Huddleston, who was hired by Feargus O'Connor. However, he was convicted of preparing acts of arson, intended as a signal for the planned armed uprising. Cuffay was sentenced to 21 years penal transportation. Cuffay spent the rest of his life in Tasmania. Before his arrival, his name was well known to many Australians, because a number of reports on his trial in British newspapers were reprinted in the Australian press. When he landed on 29 November 1849, his arrival was reported in several newspapers, including The Courier in Hobart. Though he was pardoned three years after his conviction, Cuffay elected to stay in Tasmania, working as a tailor and involving himself in local politics. In 1851, Cuffay was involved in a "public meeting of the free trade unions", to further the aims of the anti transportation league, and to stop the use of convict labour in public works. Cuffay campaigned against the Master and Servant Act in England, and continued that activism in Australia. In the early 1850s, Mary Cuffee applied for financing to enable her to travel to Tasmania, and join her husband, which she did in 1853. Cuffay's transportation to Australia did not end his political activity. He continued to organise and agitate for democratic rights in Tasmania.
Өлім
Куффей 1870 жылы 29 шілдеде Хобарт мүгедектер қоймасында 82 жасында кедейлікпен қайтыс болды. Куффей кедей болып қайтыс болғанмен, Тасмания, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Виктория штаттарында жеті австралиялық газет өлім туралы хабар жариялады. Бірде оның қабіріне "белгі қойылды" деп, болашақта оған ескерткіш орнату керектігін айтты. Еске алу ешқашан ашылмады, ал Куффэй Австралия мен Британияда ұмытылды. Содан бері қызығушылық қайта жанданып, тастап кеткен ескерткішті немесе осы жерде мүсін салу жоспарлануда.
Cuffay died in poverty at the Hobart Invalid Depot on 29 July 1870 at the age of 82. Although Cuffay died a pauper, seven Australian newspapers in three states – Tasmania, New South Wales and Victoria – published obituaries. One observed that his grave had been "marked", should a memorial to him be built at some future time. The memorial never transpired, and Cuffay was forgotten in Australia and Britain. Interest has since been rekindled, with plans in motion to construct the abandoned memorial or a statue on the site.
БАҚ және іс-шаралар
2010 жылы BBC Radio 4 бағдарламасында Куффэй туралы әңгіме болды. Бұл бағдарламаны бұрынғы кәсіподақ жетекшісі Билл Моррис жазған. 2011 жылы Куффей "Isle of Denial: William Cuffay in Van Diemen's Land" атты ABC Hindsight радио деректі фильмінің тақырыбы болды, ол 2012 жылы NSW Премьерінің сыйлығына ұсынылды. Ол сондай-ақ Ұлыбританияның Виктория телешоуының үшінші сериясында пайда болды. 2013 жылдың жазында Ұлыбритания Парламенті ғимаратында Кіші көрме өткізілді. Оның ішінде Байронның жинақталған өлеңдерінің көшірмесі бар, оны Лондондық карташылар Куффейге "оның шынайы патриотизмі мен моральдық құндылығына деген шынайы құрмет пен сүйіспеншіліктің белгісі ретінде" тасымалдаған кезде берген. 2021 жылдың 15 шілдесінде Чатэм тарихи кемежайсында Уильям Куффэй мен оның әкесі Чатэм Куффэйді еске алу үшін Нубиан Джак Қоғамдық Трасттың көк тақтасы ашылды.
Cuffay was the subject of a 2010 BBC Radio 4 programme entitled Britain's Black Revolutionary written and presented by the former trades union leader Bill Morris. Cuffay was also the subject of a 2011 ABC Hindsight radio documentary entitled Isle of Denial: William Cuffay in Van Diemen's Land, which was shortlisted in the NSW Premier's Award in 2012. He also appeared in the third series of the UK television show Victoria. During the summer of 2013, a small exhibition was mounted in the UK Houses of Parliament, marking the 175th anniversary of the publication of the People's Charter. It included, poignantly, the copy of Byron's collected poetry that London Chartists had given to Cuffay when he was transported, "as a token of their sincere regard and affection for his genuine patriotism and moral worth". On 15 July 2021, a Nubian Jak Community Trust blue plaque was unveiled at Chatham Historic Dockyard in memory of both William Cuffay and his father Chatham Cuffay.