Кіріспе
Никотин рецепторларының агонисттері Варениклиннің жиі кездесетін жанама әсерлері: жүрек айну, ұйқысыздық, қалыпты емес түс көру, бас ауруы және назафарингит (мұрын мен жұт қабынуы). Бұл дәрі Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының "Ең маңызды дәрілер тізіміне" кіреді. Препарат жалпы дәрілік препарат ретінде сатылады. 2020 жылы АҚШ-та варениклин 1 миллионнан астам рет тағайындалды, бұл ең көп тағайындалатын дәрі-дәрмектердің 275-орында тұрды.
Common side effects of varenicline include nausea, insomnia, abnormal dreams, headache, and nasopharyngitis (inflammation of the nose and throat). It is on the World Health Organization's List of Essential Medicines. The medication is available as a generic medication. In the United States, varenicline was prescribed over 1million times in 2020, ranking as the 275th most commonly prescribed medication.
Медициналық қолданыстар
2009 жылғы мета- талдауда варениклин бупропионнан (бұндайсыздық арақатынасы 1, 40) және никотинді алмастыру терапиясынан (ББТ) (бұндайсыздық арақатынасы 1, 56) тиімдірек деп табылды. 2013 жылғы Кокрейн шолуы мен желілік мета-талдауында варениклин темекі тартуды тоқтату үшін ең тиімді дәрі-дәрмек болып табылады және темекі шегушілер плацебомен емдеуге қарағанда варениклинді қолданған кезде темекі тартуды тоқтату ықтималдығы үш есеге жуық деп қорытындыланды. Варениклин бупропион немесе NRT- ге қарағанда тиімдірек және темекі шегуді тоқтатуда комбинациялық NRT- ге тең тиімді болды. Ауыру жиілігі дозаға тәуелді: ауыру жиілігі плацебоға қарағанда (10%) үлкен дозаны (30%) алған адамдарда, плацебоға қарағанда (16%) кіші дозаны (11%).
Депрессия және өз-өзіне қол жұмсау
2007 жылы АҚШ-тың тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) темекі тартуды тоқтату үшін варениклинді қолданатын адамдар арасында өзін-өзі өлтіру туралы ойлар мен кейде өзін-өзі өлтіру мінез-құлқы, тұрақты емес мінез-құлық және ұйқышылдық туралы маркетингтік есептер алғанын мәлімдеді. 2009 жылы FDA варениклинге осы симптомдардың кез келгенін сезінгенде дәрі-дәрмекті тоқтату керектігі туралы ескерту жазуын талап етті. 2014 жылғы жүйелі шолу (әдебиет зерттеулері) өз-өзіне қол жұмсау қаупі жоғарылағаны туралы дәлел таппады. Басқа талдаулар да осындай қорытындыға келді және варениклиннің нейропсихиатриялық жанама әсерлерінің жоғарылау қаупі жоқ екендігі анықталды. 2016 жылы FDA қара қораптағы ескертуді алып тастады. Адамдарға "күлкіне, мінез-құлқына немесе ойлау қабілетіне әсер ететін кез келген жағымсыз әсерді байқаса", дәрі-дәрмекті тоқтату ұсынылады.
Жүрек- қан тамырлары аурулары
2011 жылдың маусым айында АҚШ-тың FDA-сы варениклин "жүрек-қан тамырлары аурулары бар адамдарда кейбір жүрек-қан тамырлары ауруларының аздап жоғарылау қаупімен" байланысты болуы мүмкін деген қауіпсіздік туралы хабар берді. 2011 жылғы алдыңғы тексеруде плацебомен салыстырғанда жүрек- қан тамырлары ауруларының қаупі жоғары екендігі анықталды. Осы журналдағы сарапшылардың пікірлері қайта қарау әдістемесіне күмән келтірді, бұл мәселе Еуропалық дәрілік заттар агенттігі мен кейінгі қайта қарауларда да айтылды.
Әрекет ету механизмі
Варениклин α7 никотиндік ацетилхолин рецепторларына толық агонисттік әсер етеді және α4β2, α3β4 және α6β2 субтиптеріне ішінара агонисттік әсер етеді. Никотинге қарағанда допаминді босатудың әсері аз, себебі никотиннің толық агонизмі емес, варениклиннің α4β2 рецепторларына әсері аз. Бұл α4β2 бәсекелестік байланысу никотиннің мезолимбикалық дофамин жүйесін байлау және ынталандыру қабілетін төмендетеді.
Фармакокинетика
Белсенді қоспаның көп бөлігі бүйрек арқылы шығарылады (92-93%). Аз бөлігі глюкуронидтелген, окистенген, N формаланған немесе гексозға конъюгацияланған.
Тарих
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде цитистус өсімдіктерін темекі шегудің орнына қолдану Шығыс Еуропада цитизинді тартуға көмектесетін құрал ретінде пайдалануға әкелді. Цитизин аналогтары Pfizer- де варениклинге әкелді. 2006 жылдың ақпан айында АҚШ- тың FDA- нің басымдықты бағалауын алған варениклин клиникалық зерттеулердегі тиімділігі дәлелденгендіктен және қауіпсіздік мәселелерінің жоқтығына байланысты әдеттегі он айлық бағалау кезеңін алты айға қысқартты. Агенттік бұл препаратты 2006 жылдың мамыр айында мақұлдады. 2006 жылдың қыркүйегінде Еуропалық Одақта сату үшін мақұлданды. 2021 жылдың қыркүйек айында Pfizer компаниясы " Chantix [Varenicline] темекіге қарсы дәрі-дәрмектерінің барлық партиясын, таблеткалардағы нитрозаминдер деп аталатын қатерлі ісікке себепші заттардың жоғары деңгейіне байланысты" қайтарып алуды жариялады. Бұл 2021 жылдың шілдесінде FDA-ның "Pfizer-дің темекі тартуды тоқтату үшін дәрі-дәрмектің тоғыз партиясын ерікті түрде қайтарып алуы туралы пациенттер мен денсаулық сақтау саласының қызметкерлерін ескертіп отырғаны" туралы мәлімдемесі және 19 шілде мен 8 тамыздағы Pfizer-дің қосымша қайтарып алуынан кейін болды. 2021 жылдың маусым айында Pfizer Chantix вакцинасын бүкіл әлем бойынша таратуды тоқтатты; "болашақтағы сынақтарды күтіп, сақтандыру шараларын қолданудан тоқтату болды", - деп хабарлады компания электрондық пошта арқылы. Pfizer Inc. 2020 жылғы 10 K жылдық есебінің мәліметтері бойынша компанияның жоғары кірісті өнімдері арасында 2019 жылы 1 миллиард доллардан астам тікелей өнім кірісі, 2020 жылы 919 миллион доллар және 2021 жылы 398 миллион доллар түсірілген никотинге тәуелділікті емдеуге арналған Chantix / Champix (varenicline) бар. 2021 жылдың қазан айында АҚШ FDA Oyster Point Pharma компаниясына Tyrvaya препаратты құрғақ көз ауруын емдеу үшін назальдық спрей арқылы вареноклинді енгізудің жаңа жолы ретінде нарыққа шығаруды мақұлдады.