Кіріспе
Эразмның Роттердамдық Екклесиаст кітабы: уағыздау өнері туралы (Ecclesiastes: sive de ratione concionandi) - 1535 жылы Дезидерий Эразмның кітабы. Ол жазған соңғы үлкен еңбектерінің бірі - Екклесиаст кітабында тиімді уағыздау тақырыбы баса айтылған. Бұған дейін Эразм христиандық дінге кірмейтін адамдар, христиандық княздер және христиандық ұстаздар туралы трактаттар жазған болатын. Достары мен құрметті адамдары, соның ішінде епископ Джон Фишер Эразмға христиан діни қызметкерлерінің қызметі туралы жазуды ұсынды. Ол бұл кітапты 1523 жылы жаза бастады, ақырында 1535 жылы Екклесиаст кітабын басып шығарып, толықтай аяқтады.
Ecclesiastes: On the Art of Preaching (Ecclesiastes: sive de ratione concionandi) was a 1535 book by Desiderius Erasmus. One of the last major works he produced, Ecclesiastes focuses on the subject of effective preaching. Previously, Erasmus had written treatises on the Christian layperson, Christian prince, and Christian educator. Friends and admirers, including Bishop John Fisher suggested that Erasmus write on the office of the Christian priesthood. He began writing the text in 1523, finally completing and printing Ecclesiastes in 1535.
Бөлімдер
Екклесиаст кітабы төрт бөлімнен тұрады, бірақ Эразмның өзі бұл бөлімдер үш тақырыпты қамтиды деп мәлімдейді. Бірінші бөлімде діни қызметкердің қызметі мен тиімді уағыздаушының үлгісі мен дамытатын қасиеттері қарастырылады. Екінші және үшінші бөлімдерде жақсы уағыздаушының репертуарында болуы керек риторикалық құралдар қарастырылады. Эразм діни қызметкердің жазба орындарын дұрыс түсіндіру үшін және осы түсініктеме бойынша тиімді уағыздар жасау үшін хомилетика мен герменевтикада берік білімі болуы керек деп сенді. Төртінші бөлім - уағыздарға лайық тақырыптар мен жазба орындарының ресурстық қоры. Бұл бөлімде практикалық мысалдар мен суреттер келтірілген.
Бірлескен, бөлек емес
Эразм Екклесиаст кітабында көптеген діни қайраткерлер бір-бірінен ажыратуға тырысқан нәрселерді біріктіреді. Ол діни қызметкерлердің Киелі кітаптың тарихи және метафоралық түсіндірмелерін біріктіруін жақтады. Эразм үшін метафоралық түсіндіру тарихи библиялық дәстүрге қарсы емес, оған негізделген. Ол сондай-ақ діни қызметкерлердің классикалық риторикалық дәстүрді уағыз айту және өздерінің дін адамдарына қызмет ету қабілетін толықтыру үшін қолдануды қолдады.
Уағыздаушының рөлі
Екклесиаст кітабында уағыздаушының рөлі қауымның жеке жандарына тыныштық әкелу болып табылады. Діни қызметкерлер бұл тыныштықты негізінен Мәсіхтің ілімдері арқылы және қауымдарын күнделікті өмірлерінде осы қағидалар бойынша өмір сүруге шақыру арқылы әкеледі. Сонымен уағыздың мақсаты - тыңдаушыларды нақты бір өзгеріске ұшырату, яғни адамның мінез-құлқын жақсарту. Діни қызметкер көктегі ілімді үйреніп, сол білімді қауым арқылы жер бетіндегі жақсы өмірге ауыстырады, осылайша Құдаймен дұрыс және тату қарым-қатынасқа әсер етеді.
Құмарлық
Ол Екклесиаст кітабын жазған кезде, өмірінің соңына таяп, денсаулығы нашарлап барады. Бұл оған уағыздау туралы сенімді және ықпалды трактат шығаруына кедергі болмады, сондай-ақ оның белгілі бір әзіл-сықағын шашыратуына кедергі болмады. Ол былай деп жазды: "Егер филдерді билеуге, арыстандарды ойнауға, барстарды аң аулауға үйретуге болады болса, онда діни қызметкерлерді уағыздауға үйретуге болады".
Ықпал
Екклесиаст кітабының уағыздау ісінің реформасына қаншалықты ықпал еткенін анықтау қиын. Бұл мәтін, әрине, танымал болды, ол алғашқы басылымнан бастап 1536 жылы Эразмның өліміне дейін бір жылда төрт рет басылып шықты. "1545 жылы бұл мәтіннің отыз алты жүз данасы таратылды". Эразм Екклесиаст кітабында шіркеудің біліктілікті арттыру бағдарламасын құруды ұсынды. Епископтар діни қызметкерлерді сөздік өнерге үйретеді, сөйлеу қабілеті төмендерді шығарып, тиімді сөйлеу үшін қажетті құралдар мен қасиеттерді қалыптастырады: уағыздаушылар жазба орындарын жақсы білуі керек. Эразм сол кезде осындай алаңдаушылықты білдірген жалғыз тұлға емес еді, бірақ Трент кеңесі Екклесиаст кітабына сілтеме жасап, реформаларды жүзеге асыру кезінде оның ойларын қолданды.