Кіріспе

Мастер и Маргарита - Ресей телеарнасы Telekanal Rossiya шығарған орыс телеарнасының шағын сериалы. 1928-1940 жылдары Михаил Булгаковтың сол атты романынан алынған. Владимир Бортко бұл адаптацияны режиссерлік және сценарийлік қызметтерін атқарды. Бұл серияның жарлығы "Қолжазбалар өртенбейді! " деп жазылған.

Өмірбаян

Бұл Бортконың Булгаковтың шедеврын экранға бейімдеуге екінші әрекеті болды. 2000 жылы оны бәсекелес телеарна НТВ-мен байланысты Кино Мост киностудиясы шақырды, бірақ соңғы сәтте Кино Мост Михаил Булгаковтың үшінші әйелі Елена Сергеевна Шиловскаяның немересі Сергей Шиловскиймен келісімге келмеді, авторлық құқықтың өзін-өзі жариялаған иесі. 2005 жылы "Телеканал Россия" "Шиловскиймен" келісімге келді. Сегіз сағаттан астам уақыт бойы көрсетіліп отырған бұл телеэпопея қатты сынға ұшырады, немесе кем дегенде, күмәнмен қаралды. 2005 жылы 19 желтоқсанда алғашқы эфирден бұрын бұқаралық ақпарат құралдарында бірнеше ай бойы дау-дамайлар болды. Қарсыластар бұл шығарманы теледидар үшін түсіру романдағы қабатты баяндауды және әлеуметтік-саяси және метафизикалық тақырыптардың күрделілігін эфирлік ортаның танымал талаптары үшін құрбан етеді деп қорқытты. Режиссер Бортко романның диалогтарын мұқият бақылады, ал сериал Ресей теледидарындағы ең табысты сериалға айналды. Алғашқы рет экранда пайда болғаннан кейін сын-пікірлердің көбі тоқтады. 2005 жылдың 25 желтоқсанында 40 миллион ресейлік сегізінші серияны көрді. Романда Мәскеу қаласы маңызды рөл атқаратынына қарамастан, режиссер Владимир Бортко 1930 жылдардағы сахналарды Санкт-Петербургте түсіруді таңдады. "Бүгінгі Санкт-Петербург қазіргі Мәскеуге қарағанда Сталиннің заманындағы Мәскеуге көбірек ұқсайды", - деді ол. Киелі кітаптағы көріністерді Болгария мен Қырымда түсірді. Бұрынғы экрандалған фильмдерден айырмашылығы, режиссер Владимир Бортко романның жан-жақты нұсқасын орындады. Телесериалдың орнын толтыру күрделі, көп өлшемді жұмысты көптеген әртүрлі кейіпкерлермен әзірлеуге қолайлы форматта көрінді. "Булгаков романды сценарий сияқты жазды" деді Бортко.

Үш қабат

Фильм орыс жазушысы Михаил Булгаковтың "Мастер және Маргарита" романының бейімделуі. Үш сюжет бір-бірімен үндеседі. Бірінші әңгіме - XX ғасырдың 30-жылдары, Жозеф Сталиннің Кеңес Одағында билік басында болған кезеңінің сатирасы. Шайтан Воланд Мәскеуге жыл сайынғы толған айдың көктемгі балына келеді. Екінші сюжет желісі Киелі кітаптағы Ершалаимде орнатылған және Понтий Пилаттың Ешуа Ха Нозриді айыптау мен өлтіру алдындағы, кезінде және одан кейінгі ішкі күресін сипаттайды. Үшінші қабат 1930 жылдары Мәскеуде "Уазым" деп аталатын аты-жөні жоқ жазушының және оның сүйіктісі Маргаританың арасындағы махаббат оқиғасын баяндайды. Шебер Понтий Пилат туралы роман жазды, бұл тақырып ресми түрде атеистік Кеңес Одағында табу болып саналды.

Романнан айырмашылықтары

Телесериалдың ұзақтығына қарамастан, романның бірнеше көріністері мен кейіпкерлері бұл бейімделуге енгізілген жоқ. Жоқ кейіпкерлердің ең көрнектілері - доктор Кузьмин және жын Абаддон. Жоқ көріністердің ең көрнектісі - Никанор Ивановичтің арманы, онда Булгаков басты кейіпкердің арманы арқылы Кеңес Одағындағы шоу-процестерді айыптайды. Владимир Бортко бұл сахнаны сол кезеңдегі шынайы совет пропагандалық фильмдерінің жиынтығымен алмастырды.

Қызықты деректер

Владимир Борткоға Қожаның рөлін сомдаған Александр Галибиннің дауысы ұнамады. Галибиннің дауысы фильмде естілмейді. Оның орнына оның реті Исаның рөлін ойнаған Сергей Безруковтың дауысымен дубляждалды. Бірақ басқа актерлер дубляж жасаған дауыстар да болды. Ең маңыздыларын атап өтсек: Алоиза Могаричтің рөлін актер Геннадий Богахов ойнады, бірақ біз актер Андрей Толубеевтің дауысын естідік. Литвалық актер Любомирас Лауцевичюстің рөлін сомдаған Афранийге Воландтың рөлін сомдаған актер Олег Басилашвилидің дауысы берілді. Сериалда 5-тараудағы "Грибоедовтың құйма темір қоршауының жанында" кейіпкерлердің жазушының үйіндегі мейрамхананың сапасы туралы диалогын Амвроси мен Фока кейіпкерлері жүргізбейді. Владимир Бортко оларды Григорий Римский мен Стьёпа Лиходеев кейіпкерлерімен алмастырды. Режиссер Владимир Бортко осы телесериалда тарихи қателік жасады. 5-ші эпизодта Цветущий май [цветushchi май] немесе Blossoming May деген фокстроттың қожайынының жер астынан шыққанын естиміз. Композитор Артур Морицевич Полонский (1899-1989) жазған бұл фокстрот 1948 жылға дейін жарық көрген жоқ. 1940 жылы қайтыс болған Булгаков мұны білмеуі мүмкін еді. Бұл телесериалда кейіпкерлер Юрий Караның "Мастер мен Маргарита" фильмінде де ойнаған. Александр Филипенко (Бортконың қойылымында Азазело) - Караның фильміндегі Коровьев, ал Каиафаның және құпия полицияның бас офицерінің рөлін ойнаған Валентин Гафт - Караның фильміндегі Воланд. Олег Басилашвили (Волланд) Владимир Басовтың "Турбиндер күндері" фильмінде Владимир Талбергтің рөлін ойнады, ал Роман Карцев (Максимилиан Поплавский) Владимир Бортконың "Иттің жүрегі" фильмінің экрандастырылуындағы Швондер болды. "Мастер мен Маргаританың" басты тақырыбы - құпия жағдайда өлім - өте өзекті болып қала береді. Көптеген ресейліктер "Мастер мен Маргаританың" киноға бейімделуіне қатысқандарға қарғыс тиген деген ойды сериал түсірілгеннен бері, онда рөл атқарған актерлердің арасында болған бірнеше өлім-жітім туғызады. Бұл идея тіпті бүгінгі күні де қызу талқылануда. Бірақ кейбір оқиғалар туралы толық мәлімет жоқ. Кейбір ақпарат құралдарында Валентин Гафттың 29 жастағы қызы (Кайфа) түсірілген фильмнен кейін өзін-өзі асып өлтіргені туралы хабарланған. Бірақ бұл нақты емес: Ольганың денесі 2002 жылдың 24 тамызында, сериал түсірілместен үш жыл бұрын табылды. Телесериалдың жазбаларынан кейін болған барлық кенеттен және күдікті өлімдердің шолуын Master and Margarita веб-сайтынан табуға болады. Романның маңызды элементі - шебердің аты жоқ екендігі. Бірақ серияның 8-ші бөлімінде Бегемот романның қолжазбасын қожайынына қайтарып бергенде, біз автордың аты Максудов Николай Афанасьевич деген қолжазбаның бетін көреміз. Бұл - бұл аты басты кейіпкердің Болгаковтың театралды романы, ол ағылшын тілінен аударылды қара қар, және ол да берілген шеберге режиссер Александром Петровичем фильмде шебер мен Маргарет 1972 жылдан.