Кіріспе

Оклахома сотының сот жүйесі Оклахома сот жүйесіндегі екі тәуелсіз соттардың бірі болып табылады және Оклахома Конституциясына сәйкес сот билігін жүзеге асыратын Оклахома Жоғарғы Сотын қоспағанда, тәртіптік және судьяны қызметінен алуды қамтитын істерді қарау бойынша айрықша құзыреттілікке ие.

Мақсаты

Сот төрешілігінің соты - егер судьялар заңсыз әрекеттер жасаса, оның ішінде міндеттерін мүлдем елемеу, қызметтегі сыбайлас жемқорлық, әдеттегі маскүнемдік, қызметте жүргенде моральдық бұзылуды, қызметтегі үлкен алалаушылықты, қызметтегі қысымды немесе басқа да негіздерді мемлекеттік заң шығарушы орган белгілеген жағдайда, оларды қызметтен шығару үшін жауапты сот. Сонымен қатар, сот судьясы өз жұмысын атқаруға психикалық немесе физикалық тұрғыдан қабілетсіз деп тапса, сот мәжбүрлеп зейнеткерлікке шығаруға құқылы.

Мүшелік

Апелляциялық бөлімде тоғыз судья, ал сот процесінде тағы тоғыз судья бар. Әр судьяны Оклахома Жоғарғы Соты, Оклахома адвокаттар қауымдастығы, Қылмыстық апелляциялық сот немесе Мемлекеттік хатшы тағайындайды.

Соттық бөлім

Оклахома штатының мемлекеттік хатшысы әрқайсысы 60 жасқа толмаған сегіз аға судьяны таңдау үшін жауапты, бір округтен екі судья қатыспайды. Аудандық судьялардың қызмет өтілі тең болған жағдайда, ең үлкені Сот бөлімінде қызмет етеді. Соттың тоғызыншы мүшесін Оклахома адвокаттар алқасының атқарушы кеңесі адвокаттардың белсенді мүшелерінің арасынан таңдайды.

Апелляциялық бөлім

Сотталу бөлімінде сияқты, Мемлекеттік хатшы 65 жасқа толмаған бес аға судьяны таңдауы керек, ал судьялардың екеуі де тоғыз сот округінің бірінен емес. Егер аудандық судья екі бөлімге де жарамды болса, онда таңдалған судья апелляциялық бөлімде, ал келесі білікті судья сот бөлімінде қызмет етеді. Оклахома Жоғарғы Сотының екі мүшесі аталған соттан таңдалады, соттың құрамында болады және Оклахома Қылмыстық апелляциялық сотының бір мүшесі, сондай-ақ аталған сот таңдаған, соттың құрамында болады. Соңғы мүше - Оклахома адвокаттар алқасының белсенді мүшесі, оны атқарушы кеңес сайлайды.

Көшбасшылық

Соттың әрбір бөлімшесі өз мүшелерінің арасынан төрағалық етуші судьяны таңдайды, ал өз мүшелерінің біліктілігі мен жарамсыздығын сот өзі шешеді. Әрбір бөлім өзінің ішкі тәртібін жасайды және жариялайды. Әрбір бөлім өзінің төрағалық етуші судьясының немесе оның үш мүшесінің шақыруымен жиналады, ал осы бөлімнің мүшелерінде бос орындар бар-жоғына қарамастан, сот бөлімдерінің бірінің немесе барлық құзыреттілігін жүзеге асыру үшін кворумды құрайтын сот бөлімдерінің уәкілетті мүшелерінің көпшілігі жиналады. Жоғарғы соттың хатшысы сонымен қатар Сот жүйесінің хатшысы болып табылады.

Уақытша судьялар

Сотта барлық іс жүргізуде судьяларды мүдде, бейтараптық немесе жағымсыздық себептері бойынша қызметтен айырудың белгіленген ережелері қолданылады. Аудандық судьяның өзі қарастыратын аудандық соттың төрешісі болып табылатын іс бойынша аудандық судья қатыса алмайды. Сот мүшесінің қызметтен шығарылған немесе әрекет етуден бас тартқан жағдайда, оның орнына уақытша судьяны оларды тағайындауға жауапты орган тағайындайды. Егер ол аудандық судья болса, онда оның Жоғарғы Соттың сот округінен кейінгі білікті аудандық судья судьяның уақытша қызметін атқарады.

Тағайындау мерзімі мен процесі

Әрбір тақ санды жылдың ақпан айының бірінші күніне дейін Жоғарғы Соттың Бас судьясы, Қылмыстық апелляциялық соттың төрағалық етуші судьясы және Адвокаттар алқасының президенті Мемлекеттік хатшыға тиісінше аталған соттар мен Оклахома адвокаттар алқасы таңдаған судьялардың есімдерін растайды. Мемлекеттік хатшы Соттық бөлім мен Апелляциялық бөлімге мүшелік ететін округтік судьяларды анықтайды. Содан кейін ол тиісті бөлімдердің мүшелерін белгілі бір күні, отыз күн ішінде штаттық Капитолийде жиналуға, ұйымдастыру және тәртіп ережелерін жасауға немесе өзгерту мақсатында шақырады. Процессуалдық және апелляциялық сот мүшелері оларды тағайындаған жылдан кейінгі бірінші тақ санды жылдың 1 наурызына дейін қызмет етеді. Егер судьялардың қайсысы болса да, Оклахома штатының Конституциясында белгіленген жас шегіне жеткен жағдайда, олардың қызмет ету мерзімі тоқтатылмайды.

Құзыреті

Өзінің құзыреттілігін жүзеге асыру кезінде сотқа толық сот күші мен өкілеттігі беріледі. Сот куәларды антпен куәлік етуге шақыра алады және дәлелдемелерді жинап, қайта қарауға құқылы; сот және түзету процесін және ордерлерін шығарады; сот алдындағы анықтау процедураларын қарастырады; іс жүргізуді реттейтін ережелерді жасайды; антпен куәлік етуге немесе дәлелдемелерді алуға мәжбүрлеу үшін толық иммунитетті береді; және басқа да нақтыланбаған өкілеттіктер. Соттың сот төрелігі жөніндегі апелляциялық бөлімшесінің бұйрықтарын шектеу, бақылау немесе қайта қарау үшін сот айрықша құзыреттілікке ие және тек апелляциялық бөлімшесі ғана Соттық бөлімшенің бұйрықтарын шектеу, бақылау немесе қайта қарау үшін құзыреттілікке ие. Соттың өтініші бойынша аудандық соттар мен мемлекеттік жоғары соттар оның рәсімдері мен тапсырмаларын орындауға көмектесе алады.

Апелляциялық бөлімге шағымдар

Прокурор немесе жауапкер сот шешімін қабылдағаннан кейін он күн ішінде Жоғарғы Соттың хатшысымен апелляциялық сотқа шағымдана алады. Хабарлама қарсы тарапқа апелляциялық бөлімнің қағидаларында белгіленген тәртіппен жіберіледі. Апелляциялық бөлімде қайта қарау іс жүзінде де, заңда да әділдікті талап ететін апелляциялық шағым болып табылады. Апелляциялық бөлім Соттық бөлімнің шешімін растай алады, өзгерте алады немесе кері қайтара алады немесе сот әділдік талап еткен жағдайда жаңа шешім шығара алады. Егер сот әділдікті талап етсе, Апелляциялық бөлім апелляциялық шағымда қосымша дәлелдемелерді тыңдай алады, егер қосымша дәлелдемелердің маңызды екендігі және оларды Сот бөлімшесіне ұсынбаудың негізді себептері бар екендігі бөлімге қанағаттанарлық түрде көрсетілсе.

Өтемақы

Сот мүшелері өз қызметтерін өтемақысыз атқарады, бірақ өздерінің аудандарынан тыс жерлерде қызмет ететін аудандық судьяларға рұқсат етілген шығындар бойынша жәрдемақы алады. Прокурорлар Соттың тиісті бөлімшесі осы бөлімшесі алдындағы қызмет үшін төлейтін әділ және әділ өтемақы алады.