Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мари Дентьер (шамамен 1495-1561) - валлон протестант реформаторы және теолог, Женеваға қоныс аударған. Ол Женевадағы дін мен саясатта белсенді рөл атқарды, Женевадағы монастырларды жабуда және Джон Кальвин мен Уильям Фарель сияқты реформаторлармен уағыздайтын. Реформация туралы жазбаларынан басқа, Дентьердің жазбалары тез өзгеріп жатқан әлемде әйелдер көзқарасын қорғау және тарату болып көрінеді. Оның екінші күйеуі Антуан Фромэнт де реформатор болды.
Marie Dentière (c. 1495–1561) was a Walloon Protestant reformer and theologian, who moved to Geneva. She played an active role in Genevan religion and politics, in the closure of Geneva's convents, and preaching with such reformers as John Calvin and William Farel. In addition to her writings on the Reformation, Dentière's writings seem to be a defense and propagation of the female perspective in the rapidly changing world. Her second husband, Antoine Froment, was also active in the reformation.
Өмірбаян
Мари Дентьердің ерте өмірінің көп бөлігі белгісіз болып қала береді. Ол Турнайда (қазіргі Бельгияда) төменгі дворяндық отбасында дүниеге келді. Ол 1508 жылы жас кезінде Турнайдағы Сент-Николас-де-Прес монастырына кірді, ақырында 1521 жылы абыстай болды. Мартин Лютердің монастырлыққа қарсы уағызы оны 1524 жылы қуғын-сүргіннен құтылу үшін Страсбургке қашуға итермеледі. Ол кезде Страсбург протестанттардың паналау орны болды. 1528 жылы Страсбургте ол жас діни қызметкер Симон Робертке үйленді. Көп ұзамай олар реформация туралы уағыз айту үшін Женевадан тыс жерге көшіп кетеді. Роберт 5 жылдан кейін 1533 жылы қайтыс болды, ал қазір жесір қалған Дентиер Фарельмен бірге Женевада жұмыс істейтін Антуан Фромэнтке үйленді. Дентьердің ашық сөзі Фарель мен Кальвинді қатты ашуландырып, олардың Фромэнтпен арасын бұзды.
Much of Marie Dentière's early life remains unknown. She was born in Tournai (in modern Belgium) into a relatively well off family of the lesser nobility. She entered the Augustinian nunnery of Saint Nicolas dés Prés in Tournai at a young age in 1508, eventually becoming abbess in 1521. Martin Luther's preaching against monasticism led her to flee to Strasbourg in 1524 to escape persecution — not only for abandoning her position as a nun, but for converting to the Reformation. Strasbourg was a popular refuge for Protestants at that time. While in Strasbourg, in 1528, she married Simon Robert, a young priest. Soon they left for an area outside of Geneva to preach the Reformation, and had five children together. Robert died 5 years later in 1533, and the now widowed Dentière married Antoine Froment, who was at work in Geneva with Farel. Dentière's outspokenness strongly irritated Farel and Calvin, which in turn drove a rift between them and Froment.
Діни жетістіктер
Дентьердің еңбегі Реформацияның маңыздылығын, сонымен қатар әйелдердің діни тәжірибеде үлкен рөлге ие болу қажеттігін атап көрсетеді. Дентьердің пікірінше, әйелдер мен ерлер бірдей білікті және Жазбаларды түсіндіруге және дінге қатысуға құқылы. 1536 жылы Женевада Савой герцогы мен жергілікті билеушіге қарсы шыққаннан кейін Дентьер "Женева қаласының соғысы мен құтқарылуы" атты шығармасын жазды. Бұл еңбек анонимді түрде жарық көрді және Женевалықтарды реформацияны қабылдауға шақырды. 1539 жылы Дентиер Францияның королі Франциск І-нің қарындасы Наварраның Маргаритасына ашық хат жазды. "Епистрес утили" немесе "өте пайдалы хат" деп аталатын бұл хатта католик дінбасыларын Франциядан қуу талап етілді, әйелдерге шіркеуде үлкен рөл беруді ұсынды және Кальвин мен Фарелді Женевадан кетуді мәжбүрлеген протестант дінбасыларының ақымақтығын сынға алды. Хаттың бүлікшілдігіне байланысты ол тез арада басылып тасталды. Алайда әйелдердің жазу мен теологияға қатысуын ынталандыруы Женева билігін ашуға ұшыратты. Басылғаннан кейін, хатты алып, көшірмелерінің көпшілігі жойылды. Хаттың шамамен 400 данасы ғана сақталып, тарауға жіберілді. Дентьердің шығармаларын жариялағаннан кейін, Женева кеңесі 16-шы ғасырдың қалған бөлігінде қаладағы кез-келген басқа әйел автордың жариялануына кедергі жасады.
Dentière's work stresses the importance of the Reformation, but also the need for a larger role for women in religious practice. To Dentière, women and men were equally qualified and entitled to the interpretation of Scripture and practice of religion. In Geneva in 1536, following the successful rebellion against the Duke of Savoy and the local prince bishop, Dentière composed The War and Deliverance of the City of Geneva. The work was published anonymously, and called for Genevans to adopt the Reformation. In 1539, Dentière wrote an open letter to Marguerite of Navarre, sister of King Francis I of France. The letter, called the Epistre tres utile, or "very useful letter", called for an expulsion of Catholic clergy from France, advocated a greater role for women in the church, and criticized the foolishness of the Protestant clergy who compelled Calvin and Farel to leave Geneva. The letter was quickly suppressed due to its subversiveness. However her encouragement of women's involvement in writing and theology angered Genevan authorities. Upon publication, the Epistle was seized and most of the copies destroyed. Only approximately 400 copies of the letter survived and entered circulation. Following the publication and subsequent suppression of Dentière's work, the Genevan council prevented the publication of any other woman author in the city for the rest of the 16th century.