Кіріспе
Орсон Скотт Кардтың 2008 жылғы романы "Ендер жер аударылуда" - американдық жазушы Орсон Скотт Кардтың 2008 жылы 11 қарашада жарық көрген "Эндер ойыны" сериясының бөлігі болып табылатын ғылыми фантастика романы. Бұл оқиға екі сыйлық иеленген "Эндер ойыны" және "Өлілер аузы" романдары арасында орын алады. Бұл романды "Shadow Saga" трилогиясының алғашқы үш жалғасына параллель роман деп қарастыруға болады, өйткені бұл трилогияның барлығы "Ender in Exile" аралығында өтеді. Роман "Shadow Saga" сағасының салғырт сюжеттік желісін қорытындылайды, ал "Shadow Saga" сағасы кезінде орын алатын оқиғаларға бірнеше сілтеме жасайды. Тағы бір жағынан, роман түпнұсқалық романның соңғы тарауын кеңейтеді (немесе ауыстырады) Эндердің ойыны . Бір жағынан, ол соңғы тараудың алдындағы бос орынды толтырады, ал екінші жағынан, соңғы тарау мен түпнұсқалық (алғашқы) жалғастыру (екеуі де Өлгендер үшін сөйлеуші деп аталады) арасындағы бос орынды толтырады. "Ендер жер аударылғанда" оқиғасы "Ендер" құрттар соғысын жеңгеннен кейін бір жылдан кейін басталады және Кардтың Интергалактикалық медицина шоуы веб-журналынан "Ендердің үйге оралуы" атты қысқа әңгімемен басталады. Басқа да басқа жерлерде жарық көрген басқа да әңгімелері романның тараулары ретінде кіреді.
Ender in Exile is a science fiction novel by American writer Orson Scott Card, part of the Ender's Game series, published on November 11, 2008. It takes place between the two award winning novels Ender's Game and Speaker for the Dead. It could also be considered a parallel novel to the first three sequels in the Shadow Saga, since the entirety of this trilogy takes place in the span of Ender in Exile. The novel concludes a dangling story line of the Shadow Saga, while it makes several references to events that take place during the Shadow Saga. From yet another perspective, the novel expands (or replaces) the last chapter of the original novel Ender's Game. On the one hand, it fills the gap right before the last chapter, and on the other hand, it fills the gap between the last chapter and the original (first) sequel (both named Speaker for the Dead). Ender in Exile begins one year after Ender has won the bugger war, and begins with the short story "Ender's Homecoming" from Card's webzine Intergalactic Medicine Show. Other short stories that were published elsewhere are included as chapters of the novel.
Сюжет
Бір жылдан кейін Буггерлер (Формиктер) жеңілді және Ұрыс мектебінің балалары Жерге оралды, Ендр әлі де олармен бірге орала алмайды, өйткені қай ел Ендрді өз мақсаттары үшін қолданатыны туралы соғыстар болады. Ендрге Баггерлердің бұрынғы әлемдерінің бірінде орналастырылған алғашқы адам колониясының губернаторы болуға ұсыныс жасалады, бұл планета ақырында Шекспир ретінде танымал болады. Оның қарындасы Валентина Ендрдің саяхатқа шығады, өйткені ол ағасы Питердің бақылауында болғанынан шаршады және ол Ендрдің Соғыс мектебінде оқып кеткен кезде жоғалтқан қарым-қатынасын қалпына келтіргісі келеді. Шекспир колониясына бара жатқанда Валентина өзінің "Бөгде соғыстарының тарихы" кітабын жаза бастайды, ал Эндр кеменің капитаны адмирал Квинси Морганмен билік үшін айтыспаған күрес жүргізеді. Сонымен қатар, Эндр мен Алессандра есімді қыз арасында романс бар. Кеме Шекспирдің жағалауына қонғаннан кейін, сапардың көп бөлігін колония тұрғындарының есімдері мен өмірлерін үйреніп өткізген Эндер колонияны басқарып, колонияларын өзіне тартады. Ендер бірнеше жыл бойы Шекспирдің басқарушысы болып қызмет етеді. Губернаторлық өкілеттігінің соңына таман, Эндер мен колониядан келген Абра есімді жас бала колониялықтардың жаңа жүк тасымалданатын жерін іздеуге барады. Ендр жаңа қоныстың басқа қоныстардан жеткілікті қашықтықта болғанын қалайды, сондықтан олардың арасында бірден бәсекелестік болмайды, сондықтан олар жеке-жеке дамуы мүмкін. Жаңа қоныстың орнын іздеу барысында, Эндер Баггерлердің жазбасына ұқсас нәрсеге тап болады. Бұл - оның ұрыс мектебінде ойнаған ойынына ұқсатып жасалған құрылым. Ендер тергеп-тексеру жүргізгенде, ол құрттар үйірмесі ханышасының тірі құртшасын табады, ол құртталған және жетілгеннен кейін жүздеген мың ұрпақ жасауға дайын. Бұл табылған дерек Ендерге өлгендердің өкілі ретінде өзінің алғашқы кітабын жазуға мүмкіндік береді. "Карапақ патшайымы" деп аталатын кітапта Баггерлер соғыстары мен олардың жойылуы Баггерлердің көзқарасы бойынша қарастырылады. Кейін Питер Виггин өмірінің соңына таяп, Әнділдің әңгімені жазғанын білген соң, ол өлген кездегі үшін бір әңгімені жазуын сұрайды. Бұл кітап "Гегемон" деп аталады. Осыдан кейін Ендр губернаторлық қызметінен кетіп, колонияны Ганге деп аталатын басқа колонияға қалдырады. Гангтың басшысы - Вирломи. Мұнда ол өзін Ахилл де Фландрдың ұлы деп санайтын Рэндалл Фертпен кездеседі, тіпті өзін Ахилл деп атайды. Рэндалл Эндерді ксеноцидке кінәлап, Вирломиді беделден айыру және оның атасының жеңілісіне жауапты деп санайтын Питер Виггиннен кек алу үшін үгіт-насихат таратады. Рэндалл Ендрмен екі рет кездесіп, оның беделін кемітуге тырысады. Екінші сапарында оның жоспары - Ендрді оны өлтіру үшін шеберлікпен ашуландыру, сондықтан адамдар оның қаншалықты қатыгез және қауіпті екенін көреді, бірақ Ендр шабуыл жасамайды. Оның орнына Эндр Рэндалды өзінің Ахиллдің баласы емес, алайда, шын мәнінде, Бин мен Петраның баласы екеніне сендіруге тырысады; сондықтан ол өзінің гигантшылығын алады. Ақырында, Эндер Рэндалға бір жақты жекпе-жекте өзін аяусыз жеңуге мүмкіндік беріп, ата-анасының кім екенін дәлелдеуге мүмкіндік береді. Рэндалл Ендрдің қорқынышты жарақаты үшін кінәсін сезініп, атын Аркандық Дельфик деп өзгертеді. Ендр аздап сауыққаннан кейін, ол, Валентин және "Корпақ патшайымы" құпшағы жаңа жерге бару үшін ғарыш кемесін алады.
"Алтын құрт" пен "болашағы бар жас жігіт" арасындағы байланыс
Кардтың айтуынша, ол "Алтын жәндік" атты әңгімесін жазып жатқанда, Ендрдің колонияға қалай келгенін ойлана бастады. Нәтижесінде ол Эндр мен кеме капитаны арасындағы билік күресін қамтитын сюжет идеясын ойлап тапты. Алайда Кард оқиғаның тек Ендр мен капитан туралы болғанын қаламай, кемеге ана мен қызды орналастыруды шешті. Ол алғаш рет Алессандра мен Дорабелла Тоскано туралы жазуды бастағанда, бұл оқиғаның ашылуы болуы керек еді, бірақ ол сахналарды жоспарлауға отырғанда, олар өздерінің әңгімесіне айналды, ол 2007 жылдың ақпан айында жарияланған "Преспективасы бар жас адам" атты қысқа әңгімеге айналды, кейіннен 5-тарау ретінде романда енгізілген.