Кіріспе
Германдық қоғамдағы құрмет жоғалту. Тарихи германдық қоғамда nīþ (;) - құрмет жоғалту мен зұлымдық мәртебесін білдіретін әлеуметтік қорлау терминдері. Таңдаумен зардап шеккен адам нидинг (/, , немесе ). Орта ағылшын тілінде нәйт деген сөз сақталған, яғни "көршілдік" (қазіргі голланд ниджді және қазіргі неміс Нидті салыстырып қараңыз), "нафрлық" немесе "жамандық". Бұған ұқсас термин - ерги, ол "жұмыссыздық" деген мағынаны білдіреді.
In historical Germanic society, nīþ ( ; ) was a term for a social stigma implying the loss of honour and the status of a villain. A person affected with the stigma is a nīðing (/ᚾᛁᚦᛁᚴᛦ, , or ). Middle English retained a cognate nithe, meaning 'envy' (compare modern Dutch nijd and modern German Neid), 'hate', or 'malice'. A related term is ergi, carrying the connotation of 'unmanliness'.
Нид, арг, рагр және эрги
Эрги мен аргр немесе рагр - бұл лақап сөздерді анықтау деп қарастыруға болады. Эрги, аргр және рагр - бұл біреуді қорқақ деп атау арқылы жасалған ауыр қорлаулар, ал оның қатаңдығына байланысты ескі скандинавия заңдары осы айыптау үшін жаза талап етті, егер ол негізсіз болып шықса. Исландиялық "Сері қаз" заңдарында үш сөздің өзі argr сөзін білдіреді. Бұл үш түрлі сөздің мағынасы - ер адамның жыныстық қатынастағы бейтарап, әйелдік және бағынышты рөлі. Арг, рагр және эрги сөздеріне жататын тағы бір семантика, "Сұр қаздан" "сәуегейдің досы болу". Ескі скандинав заңдарынан мысалдар: Гулатинг заңы "еркек түбі болу", "құл болу", "сейдмадр болу", Берген/Айленд заңы "сейдмадр болу", "сыйкыр болу және/немесе [пассивті] еркекпен (калар раганн) бірдей жыныстық қатынас жасау", Фростлинг заңы "еркек түбі сияқты жыныстық қатынас жасау". Осылайша, níðingr ergi ерлік, ерліксіздік, әлсіздік және әйелдікпен ғана емес, сонымен қатар ерте және жоғары орта ғасырлардағы ескі скандинавиялықтардың көзқарасында әдепсіздік немесе жыныстық бұзылумен де байланысты болған. Әйелдердің ергісі - ашулы ақымақтыққа ұласатын шамадан тыс азғындық, ерлердің ергісі - бұзықтық, әйелдік және ерлер арасындағы бір жынысты жыныстық қатынаста пассивті рөл, ал ер адамның белсенді рөлі, бір жынысты жыныстық қатынасқа кірген еркектің рөлі ергі, рагр, аргр немесе нидпен боялмаған.
Нис және қылмыс
Нидингтерде кеңінен қолданылатын сейдр лингвистикалық тұрғыдан ботаника мен уланумен тығыз байланысты. Сондықтан, сейдр белгілі бір дәрежеде улану арқылы адам өлтірумен бірдей деп қарастырылуы мүмкін. Бұл скандинавтық тұжырымдаманың улануы магияға негізделген, ол римдік құқықта да бірдей болды: германдық және римдік құқықтағы улану мен сиқырды теңеу туралы теңдік римдік заңдардың германдық адамдарға әсерімен жасалмады, тіпті бірдей тұжырымдама Рим заңдарында да көрініс тапқан. Бұл көрініспен ұқсастық, екі халықтың ортақ Үнді-Еуропалық шығу тегіне байланысты дін туралы ортақ бастапқы бастапқы түсініктерге негізделген болуы мүмкін. Нидинг улануы германдық заң бойынша адам өлтіру мен өлтіруді ажыратумен байланысты. Қылмыстық кісі өлтіру заңды түрде жасалатын кісі өлтіруден ерекшеленеді, себебі бұл қылмыс жасырын түрде, жасырын түрде, қоғамның көзінен тыс жерде жасалатын. [Скандинавтық дәуірде] сиқыршылық зұлым күштерді жұмбақ түрде пайдаланумен тең болды, жыныстық азғындық сияқты құпия және жиренішті қылмыс. Ұрлық пен кісі өлтіруге келетін болсақ, тіпті соңғы дәуірдегі ескі скандинавтық сенімдер оларды сиқырлы тәжірибелермен тығыз байланысты деп санайды, сондықтан оларсыз мүлдем мүмкін емес. Түнде күзетші иттер байқамай, адамдарды оятпай, ауыр құлыптарды сындыра алатын адамдар табиғаттан тыс қабілеттерге ие болуы керек. Сондай-ақ, бейкүнә адамдарды өлтіруге қабілеттілер де ерекше болды. Олар зұлым күштердің көмегімен немесе жетелеуімен зұлым істерін жасауға мәжбүр болды. Нит - бұл қулық, нидинг - патологиялық өтірікші, ант бұзушы, ант бұзуға бейім, әсіресе сатқындыққа бейім. Қылмыстық істер мен қылмыстың арасындағы байланысты қорытындылай келе: ауыр қылмыстар - жалған куәлік, әсіресе олар жасырын түрде жасалса. Мұндай қылмыскерлер - түкке тұрғысыз, жексұрын жандар. Олардың жалған ант беру әрекеттеріне кіретін: кісі өлтіру, ұрлық, түнгі өрт сөндіру, сондай-ақ туыстық қатынастың заңмен қорғалатын құқықтарына зиян келтіретін кез келген іс-әрекеттер (садақа, жауға кету, әскерден кету, соғыста күресуге қарсы тұру және бұрмалау). [Осыған қоса, бұл әрекеттерге] құдайларды ренжітетін кез келген қылмыстар, мысалы, арнайы бейбітшілік шартын бұзу (мысалы, бейбітшілік, қарулы келісім, салтанатты орындар мен ғимараттардың қауіпсіздігі немесе арнайы мерекелік бейбітшілік), заңсыздық, қабірлерді арамдау, сиқыршылық, ақыр соңында барлық жалған ант, ант бұзу, бұрмалау, жағымсыз қорқыныш әрекеттері [яғни кез келген әрекеттер] моральдық бүліну. Нидингтің бұл аса көп ассоциациясы бастапқыда ауыр көрінуі мүмкін және белгілі бір үлгісіз. Алайда, оның негізі келесі бөлімдерде көрсетілген. Нидинг екені дәлелденгеннің тікелей салдары - жер аударылудың заңсыздығы болды. (мысалы қараңыз) Заңсыздықта тұрған адамның ешқандай құқығы жоқ, ол exlex (лат. "заң жүйесінен тыс"), англосаксон тілінде utlah, орта төменгі неміс тілінде uutlagh, көне скандинав тілінде utlagr. Қастықтың туыстар арасындағы қақтығысқа әкелгеніндей, заңсыздық бүкіл адамзатқа қарсылық тудырды. "Ешкімге заңсыздарды қорғайтын, үй бере алатын немесе тамақ бере алатын ешкім жоқ. Ол да қасқыр сияқты орманға барып, бас сауғалау керек". "Бұл заңсыздықтың бір ғана қыры. Заңсыздыққа ұшыраған адам тек туысқандық қатынастан ғана емес, адамзаттың жауы ретінде қаралады". Заңсыз адамдар физикалық және заңды түрде өлі болып саналды, олардың жұбайлары жесір немесе жесір болып саналды, ал балалары жетім болды, "әркімнің міндеті заңсыз адамды ұстап, оны өлтіру болды". Нидингтер қайтыс болғаннан кейін сиыр сиқыры арқылы өз денелеріне қайта кіреді деп саналады, тіпті олардың өліктері де өте улы және жұқпалы болып саналады. Оларды өлі емес ретінде қайта оралудан сақтау үшін олардың денелерін мүлдем қозғалмайтын етіп жасау керек болды, әсіресе, оларды іліп, өртеп, өзендерге немесе батпақтарға батырып (Такситті де қараңыз), немесе тіпті жоғарыда айтылғандардың барлығын. "Бұл мақсатта жасалған ешбір шара тым қиын деп есептелмеді".
[The] equality in Germanic and Roman law about equalling poisoning and magic was not created by influence of Roman laws upon Germanic people, even though an identical conception was indeed manifest in Roman law. This apparent likeness is probably based upon the shared original primitive conceptions about religion due to a shared Indo European origin of both people. Níðing poisoning ties in with the legal Germanic differentiation of murder and killing. Criminal murder differed from legitimate killing as by being performed in secret insidiously, away from the eyes of the community that had not been involved in the matter. Sorcery [in Norse antiquity] equalled mysteriously utilizing evil forces, just as mysterious and abhorrent a crime as sexual deviancy. As for theft and murder, even more recent common Old Scandinavian belief still regarded them to be so closely associated to magical practices as to be entirely impossible without these latter. Those that were capable of breaking open heavy locks at night without being noticed by watchdogs nor waking up people had to be in command of supernatural abilities. Equally weird were those that were capable of murdering innocent lives. They were aided, guided, or coerced by an evil force to do their evil deeds. and as nīþ was insidiousness, a níðing was also thought to be a pathological liar and an oathbreaker, prone to committing perjury and especially treason. Summing up the relations between nīþ and criminality:
Severe misdeeds were perjury deeds, especially if they had been committed insidiously and in secret. Such perpetrators were nithings, despicable beings. Their perjury deeds included: Murder, theft, nightly arson, as well as any deeds that harmed the kinship's legally protected rights (treason, deserting to the enemy, deserting from the army, resisting to fight in a war, and perversion). [Furthermore these deeds included] any crimes offending the deities, such as breaking a special peace treaty (for example thing peace, armistice, security of the ceremony places and buildings, or a special festivity peace), trespass, defilement of graves, sorcery, finally all perjury deeds indicating moral degeneration, such as oathbreaking, perversion, acts of nasty cowardness [i. e. any acts] of moral degeneration. This excessive mass of níðing associations might at first seem cumbersome and without any recognizable pattern. However the pattern behind it is outlined in the following sections. The immediate consequence of being proven a níðing was outlawing the exile. (see for example)
The outlawed did not have any rights, he was exlex (Latin for "outside of the legal system"), in Anglo Saxon utlah, Middle Low German uutlagh, Old Norse utlagr. Just as feud yielded enmity among kinships, outlawry yielded enmity of all humanity. "Nobody is allowed to protect, house, or feed the outlaw. He must seek shelter alone in the woods just like a wolf." "Yet that is but one aspect of outlawry. The outlaw is not only expelled from the kinship, he is also regarded henceforth as an enemy to mankind." Outlaws were regarded as physically and legally dead, their spouse was seen as widow or widower and their children as orphans, "It was every man's duty to capture the outlaw and [ ] kill him." Níðings were considered to re enter their bodies after death by their seiðr magic and even their dead bodies themselves were regarded as highly poisonous and contagious. To prevent them from coming back as the undead, their bodies had to be made entirely immobile, especially by impaling, burning up, drowning in rivers or bogs (see also Tacitus), or even all of the above. "Not any measure to this end was considered too awkward."
Ниш және сиқыршылық
Бұл нитингтің адамдарға тек қана лайықты, соғысушы зорлық-зомбылықпен шабуыл жасаудың орнына зиян келтіру үшін қулық-сұмдықты сейдр "шаһаршылыққа" жүгінуінің себебі, ол қорқақ және әлсіз жан екендігіне сенді, бұл оның ежелгі скандинав жауынгерлік этикасына тікелей қарама-қарсы екенін көрсетеді. Ерг көбінесе "құқықсыз, әлсіз" деп аударылады. Ниш сейдрді қолдануға ынталандырумен қатар, сейдрді қолдануға ең ықтимал мотиватор болып саналды. Нитинг өзінің зұлым сейдр сиқырын адам иелігіндегі және жасаған барлық нәрсені, ақыр соңында адамзатты және Мидгардтың өзін жою үшін қолданды. Бастапқы қоғамдар зұлым сиқыршылардан қорқынышын сиқыршының ынталандырушы қызғанышына ғана жатқызғандықтан, барлық индогерман мақал-мәтелдері бұл мәселе бойынша пассивті қызғаныш оңай агрессивті қылмыстарға айналады. Кәнегерлікпен күтетін адам көршілерінің кездейсоқ апатқа ұшырауын күтіп қана қоймай, жасырын түрде оларға қуанады (оның қуанышпен күту әдеті кеңінен факті ретінде қабылданады), ол олардың қасіретке ұшырауына немесе одан да жаман өмір сүруіне көз жеткізеді. [Қасқыныштан өлім туады, ал қызғаныш зұлымдыққа ұшырайды. Нишпен күрес "адам мен генетикалық қатынасты құрайтын жеке қасиеттерді" жояды, керісінше, бұзық, бұзық және ауруды жасайды, сондықтан бұл жын лайықты адамның тікелей қарама-қарсысы болып саналды және оның [nīþ] жұқпалы. Олар не көмекке келді, не басшылыққа алынды, не жаман күш оларды жаман істер жасауға мәжбүрледі. Сондықтан, ешбір адам жалпы [адамгершілік] мағынада дегенгерейді ғана емес, ол бастапқыда жамандықты аңдайтын немесе жаман күштерге еріксіз ие болған зұлым, жын-перілі адам болған.
Since primitive societies exclusively attributed their fear of evil sorcerers [i. e., seiðmaðr] to the sorcerer's motivating envy, all Indo Germanic proverbs on the matter indicate that passive envy easily turns into aggressive crimes. He who envies is not satisfied to passively wait for his neighbours to run into accidents by coincidence to secretly gloat over them (while his gloating habits are widely accepted as a fact), he makes sure that they will live in misery or worse. [ ] Envy brings death, envy seeks evil ways. Harboring a nīþ was regarded as destroying the "individual qualities that constituted man and genetical relation," making deviant, perverse, and ill instead so that this fiend was considered the direct opposite of decent man and its [nīþ] as contagious. [Nīþings] were aided, guided, or coerced by an evil force to do their evil deeds. Hence, a nithing was not only degenerated in a general [moral] sense [ ] it had originally been a human being of evil, fiendish nature that had either sought evil deliberately or had been taken into possession by evil forces unwillingly.
Дене кемшілігі бар адамдармен байланысу
Олар дене аурулары мен мүгедектікті бейнелейтін. Ең бастысы, ештеңе болмайтындығының сыртқы белгісі ретінде салбыраған (мысалы, Рогнвальд Тура аяқ туралы әңгімесінде, оның тегі шын мәнінде аяқтары шынымен сал болып қалғандықтан, қарапайым қылмыс болды) және сиқыршылардың жануарларды ғана емес, сонымен қатар сал болып қалған адам баласын да туғызатынына сену. Бұл дегенерация көбінесе туа біткен, әсіресе физикалық аурулар арқылы көрінеді.
Әйелдікпен байланысу
Кейде нитиндер биологиялық жынысына қарамастан әйелдердің киімінде сеид жасайтын, егер олар бұрын еркек болса, бұл әрекетпен олардың физикалық биологиялық жынысын жоғалтады деп саналған. Сеидтің неғұрлым жақында пайда болған диалекттік түрлері оны "әйел жыныстық мүшелерімен" байланыстырады. Сондай-ақ, Галлехустың Алтын мүйіздерінде сеидтың еркек бастамашылары ырым-жырым бойынша "аялданған" немесе "жынысы жоқ" болып көрінгендігі туралы дәлелдер бар (мысалы, басқа діндердің діни қызметкерлері сияқты, жынысы жоқ рухтарды басқару үшін "әйел киімдерін" киіп). Гюлатинг заңына сәйкес және Oppeby-дегі Ög 217, Aringsås-дегі Sm 2 және Hjortholmen-дегі Sm 131 жазуларында атау немесе атаудың бөлігі ретінде пайда болады. Дәл сол аллитеративтік көне скандинавтық сөз тіркесі, манна mæstr oniðingR, "адамдардың ең жаман емес" деп аударылған, Ög 77, Sm 5 және Sm 37-де кездеседі,