Кіріспе

II Паулин (726 - 802 немесе 804 жылы 11 қаңтар) - діни қызметкер, теолог, ақын және Каролинг қайта өрлеуінің ең көрнекті ғалымдарының бірі. 787 жылдан өліміне дейін Аквилея патриархы болды. Ол испандық бала асырап алуға қарсы шыққан және реформаларды да, Никеялық сенімге Filioque қабылдауды да алға тартқан бірқатар синодтарға қатысты. Сонымен қатар, Паулин Аквилея патриархатының аумағындағы аварлар мен альпілік славяндарды бейбіт түрде христиандыққа айналдыруды ұйымдастырды. Осыған байланысты ол словендердің елшісі деп те аталады.

Ерте өмір

Паулин Ломбардтардың билігінің соңғы күндері Италияның солтүстік-шығысындағы Фриули аймағындағы Цивидале (Римдік Форум Юлий) маңындағы Премариаккода дүниеге келген. Ол Сивидаледегі патриархалды мектепте білім алды және діни қызметкерлікке тағайындалғаннан кейін сол мектептің меңгерушісі болды. Сол жерде ол латын мәдениетін, яғни ескі және мәсіхші дәстүрлерін жақсы білген. Сонымен қатар, ол заңгерлік пәндерді терең білген, сондай-ақ Киелі кітап, теология және патристикалық білімді кеңінен меңгерген.

Каролингтік қайта өрлеу

Паулиннің білім алуы оны Каролингтер қайта өркендеуінде маңызды рөл атқаруға дайындады, бұл оған христиан әлемін насихаттауға және батыс өркениетінің ғасырлар бойы тұрақсыз варварлық биліктен кейін қалпына келтірілуіне қабілетті түрде көмектесуге мүмкіндік берді. 774 жылы франк патшасы Каролинг империясы үшін Ломбардтардың солтүстік Италиясын басып алған кезде, Паулиннің ерекше білімінің арқасында ол алғаш рет Карл І-нің назарына түсті. Сонымен қатар, 776 жылы герцог Гродгаудтың бүлігі кезінде Карл Ұлыға адал болғандықтан, Паулинге көптеген жақсылықтар жасалды, соның ішінде Лаварианнан Мимоның ұлы Вальдандың мүлкі, Карл Ұлы Ивреядан берген диплом арқылы. Сол жылы Карл Ұлы Паулинді патша сарайында "грамматиканың шебері (grammaticus magister) " болуға шақырды. Паулин сол кездегі басқа да жетекші ғалымдармен танысып, он жылдай сарай мектебінде (schola palatina) қалады. Ол Алькуинмен ұзаққа созылған достық қарым-қатынас құрды, бұл туралы көптеген хаттар дәлелдейді.

Аквилея патриархы

787 жылы патриарх Сигуальд қайтыс болғаннан кейін Карл Паулинді Аквилея патриархы етіп тағайындады. Паулин содан епископтық орнына оралып, Цивидаледе тұрып қалды, бұл жерде Каролинг графтарының ордасы болды. (Аквилеяның өзі 452 жылы Атилла хунның құрбаны болғаннан кейін кішкентай ауылға айналды, бірақ патриарх базиликасы сол жерде қалды.) Патриарх ретінде Паулин қоғамның реформасын жүзеге асыруда белсенді әрі көрнекті рөл атқара алды. Истрияның шіркеулерімен немесе жақын маңдағы Градо патриархымен, Византия мүдделерінің өкілімен қарым-қатынаста ол парасаттылық пен пасторлық құлшыныс танытты. Сонымен қатар, Карл І-ден Паулин Аквилея кафедральдік бөлімінің болашақ патриархтарды еркін сайлауы туралы дипломдар және оның патриархаты үшін, сондай-ақ Органодағы Киелі Мария монастыры, Буядағы Киелі Лоренс шіркеуі және Кивидаледегі Киелі Иоанн және Веронадағы Киелі Мария ауруханалары үшін басқа да артықшылықтар алды.

Синодтар

Паулин католик ілімінің берік болуына қамқорлық көрсетті. 792 жылы ол Ретисбон кеңесіне қатысып, Испанияның епископтары Элипанд және Феликс үйреткен испандық бала асырап алушылықтың ересін айыптайды. 794 жылы ол Франкфуртта өткен франк ұлттық кеңесінде жетекші орынға ие болды, онда бала асырап алушылық тағы да айыпталды және жиналған епископтардың атынан Испанияға жіберілген ереске қарсы кітап жазды. Франкфурттан кетіп, Паулин Сивидаледегі епископтық резиденциясына оралды. 796 жылы ол Карл Македонскийдің ұлы Пепинге ілесіп, жақын маңдағы жау әуесқойлары Аварларға қарсы әскери жорыққа аттанды. 796 жылдың жаз айының соңында, аварлар жеңілгеннен кейін, Паулин Дунайдың жағалауындағы Пепиннің әскери лагерінде епископтардың синодына төрағалық етті, онда епископтар аварлар мен славяндар мекендейтін жаңадан бағындырылған аумақтарда евангелизация мен катехеза бағдарламасын шешті. Паулиннің келісімімен синод Аквилеяның солтүстік аймағының патриархатын Арно бастаған Зальцбург епискобына тапсырды. Епархиялар арасындағы шекара Драва өзенінде орналасқан. Шарльмен келісімді 811 жылы бекітті және 18 ғасырдың ортасына дейін шамамен мыңжылдыққа созылды. Ол аймақтарда христиандықты күш қолданусыз жүзеге асыру туралы шешім қабылданды. Бүгінде словендер Паулинді өздеріне христиан дінін бейбіт жолмен әкелген елші деп санайды, алайда Аквиле аймағындағы шынайы миссионерлік қызмет оның өлімінен кейін ғана басталды. Паулиннің өзі және оған жазған хаттары Monumenta Germaniae Historica және Patrologia Latina жинақтарында сақталған.

Құрмет

Бірнеше аудармадан кейін патриархтың моласы Цивидале-дель-Фриули базиликасының криптасының құрбандық үстеліне қойылды. Литургияда киелі Паулин есімі алғаш рет 9 ғасырдағы Карл Балдайдың "Литанияларында" кездеседі. Ол "Litaniae Carolinae", "Litaniae a S. Patribus constitutae" және ақырында 10-ғасырдағы "Гертрудианның Литаниясы" қолжазбасында кездеседі.

Мереке күні

Усуардтың мартирологиясына дейінгі қолжазбаларда оның мерекесі 11 қаңтарда тіркелген. Аквилея мен Цивидале шіркеуінде қолданылған XIII, XIV және XV ғасырлардағы әулиелердің күнтізбесіне оның мейрамы арнайы рубрикаға ие. XVI ғасырға дейін бұл мейрам 11 қаңтарда, Epiphany-дің артықшылықты октавасы кезінде атап өтілді. Патриарх Франческо Барбаро XVII ғасырдың басында бұл мейрамды 9 ақпанға ауыстырды. Сивидаль шіркеуі оның мерекесін 2 наурызда атап өтеді. Римдік Мартирологияның ең соңғы (2004) басылымына сәйкес, Паулиннің мерекесі оның қайтыс болған күні, 11 қаңтарда тағайындалған.