Кіріспе

Ұлыбританияның 1979 жылдан бергі тарихының саяси тұжырымдамасы Ұлыбританияның қазіргі саяси тарихы (1979 жылдан қазіргі уақытқа дейін) Маргарет Тэтчердің 1979 жылы билікке келгенінен басталды, бұл 18 жыл бойы консервативті үкіметке әкелді. Фолкленд соғысындағы жеңіс (1982) және үкіметтің кәсіподақтарға қарсы күресі Консервативтік партияны тағы үш мерзімге үкіметке әкелді. Тэтчер бастапқыда монетаристік саясат жүргізді және Британияның көптеген ұлтқа айналған компанияларын, мысалы, British Telecom, British Gas Corporation, British Airways және British Steel Corporation жекешелендірді. Ол Ұлттық денсаулық сақтау қызметін сақтап қалды. Жергілікті билікті қаржыландыруға арналған "саралы салық" танымал болмады, және консерваторлар 1990 жылы Тэтчерді премьер-министрліктен алып тастады, бірақ оны әлсірету үшін көп жұмыс істеген министр Майкл Хезельтин оның құлдырауынан жеке пайда таппады. Тэтчердің мұрагері Джон Мейджор "саралық салықты" Кеңес салығымен алмастырды және Ұлыбританияның Перс шығанағындағы соғысқа қатысуын бақылады. Рецессияға қарамастан, Майор консервативтілерді 1992 жылы таңғажайып жеңіске жеткізді. 1992 жылы Қара сәрсенбіде болған оқиғалар, Еуропалық Одаққа қатысты партиялық бөліну және консервативті саясаткерлерге қатысты бірнеше жанжалдар 1997 жылы Тони Блэрдің басшылығымен Еңбек партиясының сайлауда жеңіске жетуіне әкелді. Еңбек партиясы өзінің саясатын "жаңа лейбористік" ұранымен саяси сол жақтан орталыққа жақындатты. Англия банкіне ақша-несие саясатына тәуелсіздік берілді, Шотландия мен Уэльске сәйкесінше Шотландия парламенті мен Уэльс ассамблеясы берілді, ал Лондонның жергілікті билігі Ассамблея мен Мэр түрінде қайта құрылды. 1997 жылы Солтүстік Ирландиядағы қиындықтарды тоқтату мақсатында Ұлы жұма келісімі жасалды. 1998 жылы Солтүстік Ирландияның өкілеттігін бөлісетін Ассамблеясы құрылды. Блэр 2007 жылы биліктен кетер алдында Ұлыбританияны Ауғанстан мен Ирак соғыстарына бастап алып барды, онымен бірге оның канцлері Гордон Браун болды. 2008 жылы дүниежүзілік рецессия 2010 жылы лейбористердің жеңілісіне әкелді. Оның орнына Дэвид Кэмерон бастаған консервативті либералды-демократиялық коалициялық үкімет бюджет тапшылығын азайту мақсатында мемлекеттік шығындарды қысқартуды қолға алды. 2016 жылы Ұлыбритания консультативтік референдумда Еуропалық Одақтан кету туралы дауыс берді, бұл Камеронның отставкасына әкелді. Камеронның орнын оның ішкі істер министрі Тереза Мэй иеленді. Мей өзінің Brexit келісімін жүзеге асыру арқылы елді Еуропалық Одақтан шығару саясатына кірісті. Бұл келісім үш рет палатада қабылданбағаннан кейін, Мей отставкаға кетті. Кейінгі консервативті көшбасшылық сайлауда бұрынғы сыртқы істер министрі және Лондон мэрі Борис Джонсон жеңіп, 2019 жылдың шілдесінде премьер-министр болды. Бес айдан кейін өткен жалпы сайлауда Консервативті партияның жеңісі көпшілік үкіметке және Ұлыбританияның 2020 жылдың қаңтарында ЕО-дан шығуына мүмкіндік берді. Көптеген жанжалдар мен үкіметтік дағдарыс кезінде Джонсон 2022 жылдың қыркүйегінде отставкаға кетті және оның орнына оның сыртқы істер министрі Лиз Трасс келді. Ол Елизавета II-нің өлімінен екі күн бұрын премьер-министр болып тағайындалды. Тағы бір үкіметтік дағдарыс кезінде Трасс 2022 жылдың қазан айында өзінің өкілеттігі басталғаннан кейін жеті аптадан кейін отставкаға кетті. Оның орнына король Карл III билігі кезінде тағайындалған алғашқы премьер-министр Риши Сунак келді.

Маргарет Тэтчер (1979-1990)

Тэтчер 1979 жылы 4 мамырда үкіметті құрды, оның міндеті Ұлыбританияның экономикалық құлдырауын жою және мемлекеттің экономикадағы рөлін азайту болды. Тэтчер мемлекеттік қызметтегі қазіргі заманғы бір көзқарасқа ашуланды, оның жұмысы Ұлыбританияның империялық дәуірдегі құлдырауын басқару еді және елдің халықаралық істерде өз салмағынан жоғары соққы беруін қалады. Ол 1980 жылы АҚШ-та президент болып сайланған Рональд Рейганмен және 1984 жылы Канадада президент болып сайланған Брайан Малронимен философиялық жан-жақты достығы болды. Бір кездері консерватизм сол дәуірдегі ағылшын тілінде сөйлейтін ірі елдерде басым саяси философия болуы мүмкін сияқты көрінді.

Ирландия мәселелері

Солтүстік Ирландияда зорлық-зомбылық болды. Көтерілісшілер бомбалар жайып, 1979 жылы Тэтчердің жақын досы, сол жерде басшылықты қолға алуы күтілген Айри Нейвті қоса алғанда, оның жауларын өлтірді. Ирландияның Ұлттық азаттық армиясы (INLA) республикалық жарымәскери топ жауапкершілікті өз мойнына алды. 1979 жылы 27 тамызда ИРА патша отбасының мүшесі Лорд Маунтбеттенді өлтірді, ал басқа бөлімшелер 18 сарбазды жол бойындағы бомбамен өлтірді. 1984 жылдың 12 қазанында таңертең Тачердің өмірін құтқарған жай ғана сәттілік, өйткені Консервативтік партияның конференциясы кезінде Брайтонның Гранд қонақ үйіне Уақытша Ирландиялық республикалық армиясы орналастырған бомбадан бес адам қаза тапты. 1981 жылы қолдауды жұмылдыру үшін жаңа тактика қолданылды, өйткені Уақытша ИРА және Ирландия Ұлттық азаттық армиясының тұтқындары ең үлкен құрбандық жасау актісінде өздерінің мүдделерін заңдылық деп тану үшін аштық ұрысына шықты. Бұл тарихи тактика болды, ол ең үлкен әсер үшін қайта жаңғыртылды, бірақ оны негізгі ақпарат құралдары шабуылдады және католик епископтары айыптап кетті. Тэтчер бұрынғы лейбористік үкімет алға қойған "Ульстерлендіру" саясатын жалғастырды, ол Ульстердің одақтастары ирланд республикашылдығына қарсы күресте алдыңғы қатарда болуы керек деп сенді. Бұл Ұлыбритания армиясының негізгі ағымындағы ауыртпалықты жеңілдетуді және Ольстер қорғаныс полкі мен Корольдік Ольстер полициясының рөлін арттыруды білдірді. 1985 жылдың қарашасында Тэтчер Хиллсборо англо-ирландтық келісімге қол қойып, Дублин үкіметін бейбітшілік процесіне енгізді. П. Дж. Маклауглин зерттеушілердің пікірінше, бұл Солтүстік Ирландияның бейбітшілік процесін дамытуға ықпал еткен маңызды фактор болды. Алайда келісімді ирландтық синдикалистер ашу-ызамен қарсы алды. Ольстерлік унионисттер мен Демократиялық унионисттер сайлау келісімін жасады және 1986 жылдың 23 қаңтарында өздерінің орындықтарын сайлау арқылы қайтадан күтіп, арнайы референдум өткізді және бір орынды ұлтшыл Социал-демократиялық және Еңбек партиясына (SDLP) жоғалтып алды. Содан кейін олар 1974 жылғы Саннингдейл келісімінен айырмашылығы, олар келісімді жалпы ереуіл арқылы құлатуға болмайтынын түсінді. Бұл - өндірістік қатынастардағы күштер тепе-теңдігінің өзгеруінің тағы бір әсері. Хиллсборо келісімі сақталды, ал Тэтчер тек төрт жыл бұрын өзі құрған децентральді ассамблеяны жою арқылы одақтастарды ынтымақтастық жасамағаны үшін жазалады.

Экономика

Экономикалық саясатта Тэтчер мен оның канцлері сэр Джеффри Хоу ақша массасының өсу қарқынын төмендету үшін жоғары пайыздық мөлшерлемені қоса алғанда, саясатты бастады. Ол табыс салығынан жанама салық салуды артық көрді: 1979 жылы валюталық бақылау жойылып, "жетілмеген" табыс салығының жоғарғы мөлшерлемесі 98% -дан 60% -ға дейін қысқарды, бірақ қосылған құн салығы (ҚҚС) 15% -ға дейін күрт артты, нәтижесінде инфляция да көтерілді. Бұл өзгерістер бизнеске, әсіресе өңдеуші өнеркәсіпке әсер етті, ал 1979 жылғы жалпы сайлау кезінде 1,5 миллион жұмыссыздық 1980 жылдың соңында 2 миллионнан астам болды. 1981 жылы ол 2,5 миллионнан асып кетті, бірақ инфляция екі жыл бұрын 27% -ға қарағанда 12% -ға төмендеді. Қазір экономика құлдырап кетті. Оның салық саясатының алғашқы реформалары Рональд Рейган үкіметі қолдаған Артур Лаффер мен Джуд Ваннискидің ұсынысты экономикасына қарағанда Милтон Фридманның монетаристік теорияларына негізделген. 1980 жылдардың басында қатты рецессия болды, және Үкіметтің экономикалық саясаты кеңінен айыпты болды. 1982 жылдың қаңтарында инфляция бір сандық деңгейге дейін төмендеді, ал пайыздық мөлшерлемелер төмендеді. Жұмыссыздық 3,1 миллионға жетті және 1986 жылға дейін сол деңгейде қалды. 1980 жылдардың басындағы рецессия 1930 жылдардағы депрессиядан бері Ұлыбританияда ең терең болды және Тэтчердің танымалдылығы күрт төмендеді; көптеген болжамдар келесі сайлауда жеңіліп қалды.

Фолкленд соғысы

Аргентинада тұрақсыз әскери хунта билікте болды және өзінің экономикалық танымалдылығын жоюға тырысты. 1982 жылдың 2 сәуірінде ол Фолкленд аралдарына шабуыл жасады, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстан бері британдық аумаққа жасалған жалғыз шабуыл болды. Аргентина 1830 жылдардағы аралдарды қоныстандыру туралы даудан бастап аралдарға дәулет білдірді. Тэтчер аралдарды қайтарып алу үшін әскери-теңіз күшін жіберді. Фолкленд соғысы Аргентинаның бірнеше күндік ұрыста тез жеңілгенін көрді, нәтижесінде Тэтчерге деген патриоттық құлшыныс толқыны пайда болды, ол кезде оның танымалдылығы премьер-министр үшін ең төменгі деңгейде болды. Саясат зерттеулері консервативті қолдаудың үлкен өсуін көрсетті, бұл жалпы сайлауда жеңіске жету үшін жеткілікті. Соғыстың нәтижесінде консервативті партияның дауысы алты пайызға өскен, деп есептейді зерттеушілер. Бұл "Фолкленд фактор", ол белгілі болды, 1983 жылдың маусым айында өткен жалпы сайлауда консервативті көпшіліктің масштабында маңызды болды, бөлінген лейбористік партия соғыстан кейінгі ең нашар сайлау нәтижесіне төтеп берді, ал SDPЛибералды Альянс (екі жыл бұрын Либералды партия мен жаңа Социал-демократиялық партияның (Ұлыбритания) арасындағы келісім бойынша құрылған) лейбористердің бұрынғы лейбористік депутаттары) дауыс жағынан өте жақын болды, бірақ аз орын алды.

Гонконг

Қытай 1997 жылы Ұлыбританияның аумақтың көп бөлігін 99 жылға жалға беру мерзімі аяқталғанда Гонконгті қайтаруды талап етті. 1982 жылы қыркүйекте Тэтчер тікелей сол елдің көшбасшысы Дэн Сяопинмен келіссөздер жүргізді. Олар Гонконг мәселесі бойынша Қытай-Британия бірлескен декларациясына келісті, онда Гонконгты бейбіт жолмен 15 жыл ішінде Пекинге беру көзделген, содан кейін қалаға тағы 50 жыл бойы "капиталистік" жүйесін сақтауға рұқсат етіледі. Тэтчердің коммунизмге қарсы күшейген қарсылығы, оның ішінде Кеңес Одағының да, Аргентинаға қарсы шешуші әскери жеңісі де Ұлыбританияның әлемдік аренадағы ықпалды орнын нығайтты және Тэтчердің мықты көшбасшылығын нығайтты. Сонымен қатар экономиканың оңтайлы қалпына келу белгілері байқалып отырды, бұл негізінен Солтүстік теңізден алынатын мұнайдан түсетін елеулі табысқа байланысты.

Ядролық қарусыздану

1983 жылғы сайлауға оппозициялық партиялардағы оқиғалар да әсер етті. 1979 жылғы жеңілістен кейін лейбористерде 1970-ші жылдардағы кәсіподақ күресінен шыққан "қатты солшы" үстемдік етті, ал оппозиция саясаты сол жаққа қатты ауысты, ал консерваторлар оңға қарай жылжыды. Бұл оңшыл лейбористер мен депутаттардың едәуір санын 1981 жылы Социал-демократиялық партияны құруға итермеледі. Еңбек партиясы сайлауда ядролық қарусыздануды біржақты қарсы алды, ол ядролық қарулы Кеңес Одағының қатерлі әсеріне қарамастан, британдық ядролық қорқытудан бас тартуды, Еуропалық қоғамдастықтан шығуды және Тэтчердің экономикалық және кәсіподақ өзгерістерін толығымен кері қайтаруды ұсынды. Шынында да, бір лейборист депутаты Джеральд Кауфман 1983 жылғы партия манифесті "тарихтағы ең ұзақ өзін-өзі өлтіру хаты" деп атады. Нәтижесінде, лейбористердің бөлінуінен кейін, ірі партиялардың үстемдігін бұзу және пропорционалды өкілдікті жеңу үшін Социал-демократтардан Либералды Альянс, Социал-демократтар партиясынан жаңа орталықтық сын болды. Британдық сайлау зерттеулері Альянс сайлаушыларының Консервативтерге деген басымдықты көрсетті, бірақ Консервативтердің дауыс үлесін жоғалтуы сайлаудан кейінгі бірінші жүйе арқылы өтеледі, онда дауыс саны мен үлестіріліміндегі шекті өзгерістер жеңіске жеткен орын санының шамадан тыс әсерін тигізеді. Соған сәйкес, Альянс дауыс үлесі лейбористерге өте жақын болғанына және консерваторлар үшін абсолютті көпшілікке жол бермегеніне қарамастан, Альянс парламентте елеулі санда енуге сәтсіз болды және консерваторлар жеңіске жетті.

Кәсіподақ күшінің

Тэтчер кәсіподақтардың күшін азайтуға бел буды, бірақ Хит үкіметінен айырмашылығы, бір заңға емес, біртіндеп өзгерістер жасау стратегиясын қабылдады. Бірнеше кәсіподақ толықтай немесе ішінара оған саяси зиян келтіруді мақсат еткен ереуілдерді бастады. Олардың ең маңыздысы Ұлттық шахташылар одағы (NUM) жүзеге асырды. Алайда Тэтчер NUM ереуіліне көмір қорларын жинап, ұзақ уақыт бұрын дайындалды, ал 1972 жылдан айырмашылығы электр қуатын қысқарту болған жоқ. Полицияның ереуіл кезінде қолданған тактикасы азаматтық бостандықтарға қатысты болды: күдікті ереуілшілерді көмір кен орындарына қарай сапар шегіп бара жатқанда тоқтату, олар әлі де алыс қашықтықта болған кезде, лейборист Тони Бенннің дәлелі бойынша телефон тыңдау және Йоркширдің Оргрейв қаласында жаппай пикеттермен болған қатал шайқас. Бірақ, топтасқан, күш қолданушы шахтерлердің бейнелері басқа шахтерлердің жұмысына кедергі келтіреді, сонымен қатар (жақында қабылданған заңға сәйкес) NUM ереуілге рұқсат беру үшін ұлттық дауыс беру өткізбеді. Артур Скаргиллдің NUM-дің әр аймағына өз ереуілін шақыруға мүмкіндік беру саясаты тоғыз аймақта ереуілге қарсы көпшілік дауыс бергенде кері әсерін тигізді, және ереуілге қарсы дауыс беру уақыт өте келе күшейіп, Дэвид Уилкиді (эреуілге қарсы жұмыс істейтін такси жүргізуші) өлтірумен ең басты нүктеге жеткенге дейін күшейді. Кеншілер шабуылдары 1984 жылдың наурызынан 1985 жылдың наурызына дейін толық бір жыл бойы жалғасты, содан кейін кеншілердің жартысы жұмысқа оралғаннан кейін, NUM басшылығы келісімсіз берілуге мәжбүр болды. Тэтчер шешуші жеңіске жетті, ал кәсіподақтар ешқашан саяси күшін қалпына келтіре алмады. Бұл тоқтатылған саяси ереуіл Ұлыбритания саясатында бұрылыс болды: жауынгерлік одақтар бұдан былай демократиялық жолмен сайланған үкіметті құлатуға мүмкіндік бермеді. Сонымен қатар, бұл Ұлыбританияда экономикаға мемлекеттік араласудың аздығына және кәсіподақтар мен әл-ауқат мемлекетінің басымдылығының төмендеуіне негізделген жаңа экономикалық және саяси мәдениеттің басталуын білдірді.

Тэтчердің саяси және экономикалық философиясы

Тэтчердің саяси және экономикалық философиясы еркін нарық пен кәсіпкерлікті алға тартты. Билікке келгеннен кейін ол ұлтқа айналған шағын компанияны, Ұлттық жүк компаниясын жұмысшыларға сатумен тәжірибе жүргізді, бұл таңқаларлықтай үлкен жауап берді. 1983 жылғы сайлаудан кейін үкімет батыл болды және 1940 жылдардың соңында мемлекеттік меншікте болған көптеген ірі коммуналдық қызметтерді сатып жіберді. Көптеген адамдар акциялар ұсыныстарын пайдаланды, бірақ көпшілігі акцияларын тез пайда табу үшін бірден сатып жіберді. Көптеген солшылдар үшін анафема болған жекешелендіру саясаты Тэтчершілдікке теңеліп кетті. Салқын соғыста Тэтчер Рональд Рейганның Совет коммунистік билігін азайту немесе жою мақсатындағы кері қайтпау саясатын қолдады. Бұл батыстың 1970-ші жылдары жүргізіп келген детанция саясатына қарама-қайшы болды және детанция идеясына әлі де берік тұрып жатқан одақтастармен тартыстылыққа әкелді. АҚШ қарулы күштеріне миссис Тэтчер британдық қарулы күштердің базаларына ядролық зымыран орналастыруға рұқсат берді, бұл ядролық қарусыздану науқанының жаппай наразылықтарын тудырды. Алайда, ол кейін реформаттық кеңес көшбасшысы Михаил Горбачевтің өрлеуіне жылы жауап берген алғашқы батыс көшбасшысы болды. Ол 1985 жылы билікке келгенге дейін үш ай бұрын өткен кездесуден кейін оны ұнағанын және "Біз бірге бизнес жасай аламыз" деп мәлімдеді. Бұл батысты өзінің дәуірінде Кеңес Одағымен жаңа тыныштыққа айналдырудың бастамасы болды, өйткені бұл Кеңес өкіметінің құдіреті құлдырап бара жатқанын көрсетті. Ол АҚШ-тың Ливияға 1986 жылы Ұлыбританиядағы базалардан бомбалау шабуылдарын қолдады, ал басқа НАТО одақтастары бұған қарсы болды. Оның АҚШ-пен қорғаныс байланыстарына деген ықыласы Вестленд ісі кезінде көрініс тапты, ол әріптестерімен бірге маңызды қорғаныс мердігері болып табылатын тікұшақ өндіруші Вестлендтің АҚШ-тың Сикорский ұшақ корпорациясымен байланысқа қатысу үшін итальяндық Agusta фирмасын қосатын еуропалық консорциуммен байланысқа түсуіне жол бермеу үшін әрекет етті. Еуропалық консорциумға үгіт-насихат жасаған Қорғаныс министрі Майкл Хесселтин оның басшылығына наразылық білдіріп, қызметінен кетті, содан кейін ол әлеуетті көшбасшылық қарсыласқа айналды. Сауда және өнеркәсіп министрі Леон Британ Хеселтинді сынға алған құпия заңдық хатты ағытуға бұйрық бергені үшін отставкаға кетуі керек болды; Тэтчер дағдарыстан аман қалды, өйткені оның жеке араласуы дәлелденген жоқ. 1987 жылғы жалпы сайлауда жеңіске жетіп, экономикалық өсімнің тағы бір жеңісімен (жұмыссыздық ақырында сол көктемде 3 миллионнан төмен түсіп) және ядролық энергияға қарсы лейбористік оппозицияға қарсы (қазіргі уақытта Нил Киннок басқарады Майкл Фут төрт жыл бұрын отставкаға кеткеннен кейін), ол 1820 жылдардан бері Ұлыбританияның ең ұзақ қызмет еткен премьер-министрі болды. Көптеген газеттер оны қолдады, The Daily Mirror және The Guardian-дан басқа, және оның баспасөз хатшысы Бернард Ингем үнемі баспасөз брифингілерімен марапатталды. Ол танымал таблоидтарда "Мэги" деп аталды, бұл танымал "Мэги Аут!" Бұл әнді сол кездегі кейбір қарсыластары әндеген. Оның сол жақтағы танымалдылығы бірнеше қазіргі танымал әндердің сөзінен көрінеді: "Stand Down Margaret" (The Beat), "Tramp the Dirt Down" (Elvis Costello), "Mother Knows Best" (Richard Thompson) және "Margaret on the Guillotine" (Morrissey). Көптеген қарсыластары оның саясаты мен оның саясаты Бристоль каналынан бастап The Wash-ке дейінгі "баяулар" арасында экономикалық динамикалық оңтүстікте және солтүстік тотқақ белдеуіндегі "баяулар" арасында елеулі солтүстік-оңтүстік ажырымға әкелді деп сенді. Үшінші мерзімде жүргізілген қатал әлеуметтік реформалар ересектерге арналған жұмыспен қамтуды оқыту жүйесін құрды, ол АҚШ-тағы жұмыс ақысының үлгісі бойынша толық уақытты жұмыс пен 10 фунт стерлингті қосады. "Әлеуметтік қор" жүйесі төтенше жағдайларға арналған әлеуметтік төлемдерді жергілікті бюджеттің шегіне дейін орналастырды және мүмкін болған жағдайда оларды несиелерге ауыстырды, ал жұмыс іздеу күшін апта сайын бағалау ережесі 1920 жылдан бері болмаған әлеуметтік келісімді бұзды. Жұмыссыздықтың күрт төмендеуі жалғасты. 1987 жылдың соңына қарай ол 2,6 миллионнан асады, ал жылды бастаған кезде ол 3 миллионнан асып кетті. 1988 жылдың соңына қарай ол 2 миллионнан асады, ал 1989 жылдың соңына қарай 1 700 000-нан аз жұмыссыз болды. Алайда 1989 жылы жалпы экономикалық өсім 2% -ды құрады, бұл 1982 жылдан бері ең төменгі көрсеткіш, бұл экономикалық өсімнің аяқталғанын көрсетеді....

Джон Мейджор (1990-1997)

1990 жылы қарашада Майкл Хеселтин Консервативтік партияның басшылығына Маргарет Тэтчерді сынады. Тэтчер бірінші турда қажетті 15% көпшілікті ала алмады және 22 қарашада екінші турдан бас тартуға көндірілді, бұл оның 11 жылдық премьер-министрлігін аяқтады. Оның қазына министрі Джон Мейджор екінші турда сынға түсіп, Майкл Хесселтинді, сондай-ақ Сыртқы істер министрі Дуглас Хёрдті жеңіп, 1990 жылдың 28 қарашасында премьер-министр болды. Алайда бұл кезде Британия 20 жыл ішінде үшінші рет экономиканың құлдырауына ұшырады. Жұмыссыздық 1990 жылдың көктемінде өсе бастады, бірақ жыл соңына қарай ол әлі де көптеген басқа еуропалық экономикаларға қарағанда төмен болды, әсіресе Франция мен Италияда. Джон Мейджор Ұлыбританияның Перс шығанағындағы соғысқа араласуы кезінде премьер-министр болған. Сауалнамалар консерваторлар үшін 1991 жылы және 1992 жылы рецессияның тереңдеуіне қарамастан жақсарды, 1991 жылы экономика 2% -ға төмендеді және жұмыссыздық 2 миллионнан асты. Майор 1992 жылдың сәуірінде жалпы сайлауды жариялады және өз науқанын көшелерге алып шығып, өзінің Ламбет күндері сияқты, көптеген адрестерді жоғарыға қарай бұралған сабын қорабынан жеткізді. Бұл популистік "жалпы әсер", лейбористік партияның шеберлікпен жүргізілген науқанына қарағанда, сайлаушылармен келісіп, Мейджор парламенттегі шағын көпшілікпен болса да жеңіске жетті. Консервативті үкіметке арналған тар көпшілік, әсіресе Ұлыбританияның Қара сәрсенбіде (қазақтардың 16 қыркүйек 1992 жылы) валюталық бағам механизмінен шығуынан кейін, жаңа парламенттің бес айында ғана басқаруға болмайтын болып шықты. Осы кезеңнен бастап, Джон Смит бастаған лейбористер пікірлер сауалнамаларында басым болды. Майор өзінің экономикалық командасына Қара сәрсенбіден кейін жеті ай бойы өзгеріссіз қалуға рұқсат берді, содан кейін ол өзінің канцлері Норман Ламонттың отставкаға кетуін мәжбүр етті, оны Кеннет Кларкпен алмастырды. Бұл кешіктіру оның әлсіз жақтарының бірі ретінде қарастырылды, ол өзінің қалған премьерлік өкілеттігін әлсірететін кадр мәселелеріне қатысты шешімсіздігі. 1993 жылғы Консервативтік партияның конференциясында Майор өзінің "Негізгі нәрселерге оралу" науқанын бастады, ол экономика, білім беру, полиция және басқа да осындай мәселелер туралы болуға ниеттенген, бірақ оны көптеген адамдар (оның ішінде Консервативтік кабинет министрлері) Консервативтік партиямен жиі байланысты болатын моральдық және отбасылық құндылықтарға оралу әрекеті деп түсіндірді. Консервативті депутаттарға қатысты бірқатар сұмдық жанжалдар бұдан кейін таблоид газеттерінде әзіл-сықақ және ұятқа қалдыратын егжей-тегжейлі ашылды және Консервативті жақтағы танымалдылықты одан әрі төмендеді. Мейджордың бар күш-жігеріне қарамастан, Консервативтік партия саяси жанжалға ұшырады. Мейджор қарапайым көзқарас танытты, бірақ өзін партиядағы оңшылдар мен оның кабинетімен әлсіретті. Майордың Еуропалық Одаққа қатысты саясаты үкімет Маастрихт шартын ратификациялауға тырысқан кезде қарсылық тудырды. Еңбек оппозициясы келісімді қолдаса да, олар үкіметті әлсірету үшін тактикалық қадамдар жасауға дайын болды, оның ішінде келісімді ратификациялаудан бұрын келісімнің әлеуметтік аспектілері бойынша дауыс беруді талап ететін түзетуді қабылдау кірді. Бірнеше консервативті депутаттар (Маастрихт көтерілісшілері) үкіметке қарсы дауыс берді және дауыс жоғалды. Майор келесі күні (23 шілде 1993 ж.) тағы да дауыс беруді шақырып, оны сенім білдіру деп жариялады. Ол 40 дауыспен жеңіп шықты, бірақ өз билігін бұзған еді. 1995 жылы лейбористердің басымдығы үнемі артып отырды, бірақ консервативті үкімет экономикалық қалпына келуді жалғастырып, жұмыссыздық деңгейін төмендетті. 1996 жылы да осындай жағдай болды, экономика әлі де мықты, ал жұмыссыздық 1991 жылдың басынан бері алғаш рет 2 миллионнан төмен болды. 1993 жылғы темір жол туралы заңды Джон Мейджордың консервативті үкіметі енгізді және 1993 жылдың 5 қарашасында қабылдады. Ол ұлттық темір жол жүйесін иеленіп, басқаратын мемлекеттік корпорация - Британдық темір жол басқармасын (BRB) қайта құруды қарастырды. BRB (Residuary) Ltd-де BRB-нің бірнеше қалдық жауапкершілігі қалды. Майор 1997 жылғы жалпы сайлауда Тони Блэрге жеңілгенде, таңғалғандар аз болды, бірақ жеңілістің үлкен масштабы кеңінен болжалмаған. Жаңа парламентте лейбористер 418 орынға, консерваторлар 165 орынға, либерал-демократтар 46 орынға ие болды, лейбористер партиясы 179 орынға ие болды, бұл 1931 жылдан бері ең �...

Тони Блэр (1997-2007)

1997 жылы Тони Блэр Консервативтік партияны жеңіп, премьер-министр болды. Жаңа лейбористік партия деп аталып, ол экономикалық және әлеуметтік реформаларды уәде етті және лейбористерді саяси спектрдің ортасына жақындатты. Еңбек үкіметінің алғашқы саясатына ең төменгі жалақы мен университет оқу ақысын енгізу кірді. Қаржы министрі Гордон Браун Англия Банкіне пайыздық базалық мөлшерлемені дербес белгілеу құқығын берді. Үкіметтің жалпы сайлаулар кезінде саяси пайда үшін пайыздық мөлшерлемені манипуляциялаудың дәстүрлі үрдісі Ұлыбритания экономикасына зиян келтірді және өрлеу мен құлдыраудың циклдік үлгісін нығайтуға көмектесті деп есептеледі. Браунның шешімі 1990 жылдардың басынан бері лейбористік партиямен қарым-қатынаста болған Ситимен танымал болды. Блэр Ұлыбританияда 19-шы ғасырдан бері ең ұзақ экономикалық экспансия кезеңін басқарды және оның премьер-министрлігі әлеуметтік аспектілерге, әсіресе денсаулық сақтау мен білім беруге үлкен инвестицияларды көрді, бұл салалар 1980-ші жылдар мен 1990-шы жылдардың басында Консервативті үкімет кезінде ерекше инвестицияланған. Адам құқықтары туралы заң 1998 жылы, ал ақпарат алу еркіндігі туралы заң 2000 жылы күшіне енді. 1999 жылы Лордтар палатасынан тұқым қуалайтын теңдердің көпшілігі алынып тасталды, ал 2005 жылғы Азаматтық серіктестік туралы заң гомосексуалды жұптарға гетеросексуалды некеге ұқсас құқықтар мен міндеттермен серіктестікті тіркеуге құқық берді. Бастапқыда жаңа лейбористердің экономика мен жұмыссыздық туралы есебі мықты болды, бұл олардың лейбористік үкіметтердің билікте болған кезде экономикалық құлдырауды бақылайтын үрдісін бұзуға мүмкіндік беретінін білдірді. Олар консерваторлардан 1,700,000 жұмыссыздықты мұра етті, ал келесі жылға қарай жұмыссыздық 1,300,000 фунтқа дейін төмендеді, бұл 20 жыл бұрын Джеймс Каллаган билікте болғаннан бері болмаған деңгей. 1998 жылдың мамыр айында ең төменгі жалақы туралы хабарланды, ол 1999 жылдың сәуірінен бастап күшіне енді. Жұмыссыздық деңгейі келесі 10 жыл ішінде осындай төмен деңгейде қалады. Солтүстік Ирландиядағы ұзаққа созылған бейбітшілік процесі 1998 жылы Белфаст келісімінің негізінде аяқталды, ол Солтүстік Ирландияның Ассамблеясын құрды және Қауіптілікке байланысты зорлық-зомбылықты азайтты. 1998 жылдың сәуірінде оған Ұлыбритания мен Ирландия үкіметтері қол қойды және оны Солтүстік Ирландияның барлық негізгі саяси партиялары қолдады, Иан Пейслидің Демократиялық унионисттік партиясын қоспағанда. Солтүстік Ирландияда сайлаушылар 1998 жылдың мамырында референдумда келісімді мақұлдады және ол 1999 жылдың желтоқсанында күшіне енді. 1998 жылдың тамызында Солтүстік Ирландияның Омаг қаласында бомба салынған көлік жарылып, 29 адам қаза тауып, 220-ы жарақат алған. Шабуылды Белфаст келісімін қарсы алған "Нағыз Ирландиялық Республика Армиясы" жасады. 2005 жылы IRA зорлық-зомбылықтан бас тартып, бүкіл қару-жарағын тастап кеткені туралы хабарланды. Сыртқы саясатта 2001 жылғы 11 қыркүйекте АҚШ-та болған шабуылдардан кейін Блэр АҚШ президенті Джордж Буштың Ауғанстандағы талибан режимін күштеп алып кетуден басталған терроризмге қарсы жаңа соғысын қатты қолдады. Блэрдің Ирак соғысына қатысты дәлелі олардың жаппай қырып-жоятын қару-жарақты иеленуіне және БҰҰ-ның қарарларын бұзғаны туралы. Ол режимін өзгерту туралы тікелей үндеулер жасауға асықты, өйткені халықаралық құқық оны соғыс үшін негіз ретінде танымайды. 2002 жылғы шілдедегі кездесудің 2005 жылғы сәуірде тараған меморандумы Блэрдің британдық жұртшылықтың дұрыс саяси жағдайда режимді өзгертуді қолдайтынына сенетінін көрсетті; Алайда, құжат мұндай әрекеттің заңды негіздері әлсіз екенін мәлімдеді. 2002 жылдың 24 қыркүйегінде үкімет Ирактың жаппай қырып-жоятын қару-жарағын барлау жөніндегі барлау қызметіне негізделген құжатты жариялады. Бұл құжаттарда "Ирақ әскері химиялық немесе биологиялық қаруды 45 минут ішінде қолдануға қабілетті" деген жаңадан алынған барлау мәліметтері бар. 2003 жылдың ақпан айында Ирактағы ЖҚҚ туралы тағы бір ақпарат қағаз журналистерге таратылды. Бұл құжат мәтінінің көп бөлігін интернеттегі докторлық диссертациядан аударған екені анықталды. Дипломдық диссертацияда мүмкін ЖҚҚ туралы болжам жасалса, Даунинг-стрит нұсқасы идеяларды факт ретінде ұсынды. Кейіннен бұл құжат "Додги досьесі" деп аталды. 46000 британдық әскер, британдық армияның жалпы күшінің үштен бірі (жердегі әскерлер) Иракқа шабуыл жасауға көмекке жіберілді. Соғыстан кей...

Децентрализация

Блэр де билікке өз билігін қайта беру саясатымен келді. Шотландияда 1997 жылы екі сұрақ бойынша заң шығару алдындағы референдум өткізілді: Шотландия үшін децентрализованный парламент құру және оған салықтық өзгермелі өкілеттіктер шектеу керек пе. Шотландияда екі сұраққа да "иә" деген дауыс берілсе, екі аптадан кейін Уэльске арналған Ассамблеяны құру туралы ұсыныс бойынша референдум өткізілді. Бұл "иә" деген дауыспен аяқталды. Екі шара да жүзеге асырылды, Шотландия Парламенті мен Уэльс Ассамблеясы 1999 жылы жұмыс істей бастады. Шотландия парламентіне алғашқы жалпы сайлауда лейбористік либералды-демократтық коалиция құрылды, Дональд Девар бірінші министр болды. Уэльс Ассамблеясына алғашқы сайлаудан кейін Лейбористік партия азшылық үкімет құрды, Алун Майкл Уэльстің бірінші министрі болды. 2007 жылғы Шотландиядағы жалпы сайлауда Шотландия ұлттық партиясы өзінің көшбасшысы Алекс Салмондпен бірінші министр ретінде азшылық үкімет құру үшін жеткілікті орын алды. Децентрализация Солтүстік Ирландияға да оралды, Англия Ұлыбританияның жалғыз құраушы елі болып қалды, ол децентрализованная әкімшілігі жоқ. Англияда Лондонға арналған орталықтандырылған билік Лондон бойынша референдумда "иә" деген дауыспен қайта құрылды.

Гордон Браун (2007 ж. 10)

Тони Блэр 2007 жылы 27 маусымда Ұлыбританияның премьер-министрі лауазымынан орнынан түсуін патшайымға ұсынды, оның орнын алмастырған Гордон Браун сол түстен кейін қызметке кірісті. Браун Премьер-министр лауазымына жалпы сайлауға немесе Лейбористік партияның басшылығына талас тудыратын сайлауға қатыспай-ақ келді. Браунның басқару стилі оның бұрынғы президенті Тони Блэрдің стиліне қарағанда ерекше болды. Браун Блэр әкімшілігі енгізген немесе жоспарлаған кейбір саясатты жойды. Ол АҚШ-пен тығыз байланыста болып, Ирак соғысына бел буды, бірақ Ұлыбританияның соғысқа қатысу себептерін тергеуге кірісті. Ол "барлық таланттардың үкіметін" ұсынды, бұл өнеркәсіп пен басқа да кәсіби өмірдің жетекші тұлғаларын мемлекеттік лауазымдарға орналастыруды қамтиды. Браун сондай-ақ Жаки Смитті Ұлыбританияның алғашқы әйел Ішкі істер министрі етіп тағайындады, ал Браунның бұрынғы канцлер лауазымын Алистер Дарлинг алды. Браун Блэрге қарағанда американдық ойлауға жақын және Еуропадан алыстаған. Сыртқы саясатқа байланысты күрделі мәселелерде ол АҚШ пен Еуропалық Одаққа, әсіресе Англия банкісін реттеуді тоқтату, "Жақсылықтан жұмысқа" бағдарламасына және 2009 жылы Лондондағы G20 саммиті кезінде дүниежүзілік қаржы дағдарысына берген жауабына ерекше назар аударды. 1997 жылы Браун АҚШ үлгісіне еліктеп, Англия банкіне пайыздық мөлшерлемелерді белгілеуге тәуелсіздік берді, ал билік қазынашылықта қалды. Ол банктің ақша-несие саясатының мақсаты "баға тұрақтылығын қамтамасыз ету және Үкіметтің экономикалық саясатын қолдау" болатынын түсіндірді. 1997 жылы Браун әлеуметтік қамсыздандыру бойынша неолибералды саясатты қолдады. Оның мақсаты - халықты әлеуметтік көмек көрсетуден алып, жұмыс табуға бағыттау. Ол: "Біз әлеуетті және барлық адамдарды еркін пайдалана алмасақ, біз қарқынды экономиканы құра алмаймыз". Бұл мемлекет экономиканы ұстап тұру үшін қажетті мүмкіндіктерді тежеп отыр. Жұмыс істеуге ынталандыратын әл-ауқат мемлекеті әділетті ғана емес, сонымен қатар экономиканы да серпінді етеді. 2008 жылғы үлкен банктік дағдарысқа Браунның реакциясы Франция мен Германияға қарағанда әлдеқайда белсенді болды және көптеген жағынан Буштың Вашингтондағы саясатына ұқсады. Браунның мақсаты қаржы жүйесіне көбірек өтімділік беру, банктерді қайта капиталдандыру және банктік қарызды кепілдендіру болды. Ол тұтынушыларды тұтынуға ынталандыру және экономиканы құлдыраудан сақтау үшін ҚҚС-ты төмендетті. Браунның премьер-министр лауазымына көтерілуі лейбористердің қолдауын қысқа уақытқа арттырды, өйткені партия көпшілік сауалнамаларда бірінші орынға шықты. Жалпы сайлау туралы сөз болды, оны лейбористер жеңе алады деп көпшілік сенді, бірақ Браун сайлауды шақырудан бас тартты. Браунның әкімшілігі 2000 жылдардың соңғы бөлігі мен 2010 жылдың басында болған қаржылық дағдарыс кезінде британдық экономиканы ұстап тұру үшін бірқатар фискалдық саясат енгізді, бірақ Ұлыбританияның ұлттық қарызы күрт өсті. 2008 жылы жұмыссыздық деңгейі төмендеп, лейбористердің рейтингтері төмендеді. Қаржылық қиындықтарға тап болған бірнеше ірі банктер мемлекет меншігіне берілді, сонымен қатар экономикаға шығындарды ынталандыру үшін үлкен ақшалар құйылды. Браунның британиялық Гуркхаларға қоныс аудару құқығын беруіне актриса және белсенді Джоанна Ламли баспагерлерді итермеледі. Сондай-ақ, 1988 жылғы Локербидегі бомбалау үшін сотталған жалғыз адам Әбделбасет Аль Меграхиді босату мәселесін қолға алғандығы үшін сынға ұшырады. 1997 жылдан кейін лейбористік үкіметтер кезінде Еуропалық интеграция одан әрі енгізілген, соның ішінде Амстердам (1997) және Ницца (2001) келісімдері. Лиссабон келісім-шарты (2007) көптеген өзгерістер енгізді. Ерекше өзгерістердің бірі - Министрлер кеңесінде білікті көпшілікпен дауыс беруді кеңейту, Министрлер кеңесімен кеңінен бірлесіп шешім қабылдау арқылы Еуропалық Парламенттің заңнамалық процеске қатысуын арттыру, 1990-шы жылдардың басында Маастрихт шартында құрылған тіректер жүйесін жою және екі жарым жыл мерзімге Еуропалық Кеңестің президенті мен Еуропалық одақтың сыртқы істер және қауіпсіздік саясаты жөніндегі жоғары өкілін құру. Лиссабон шарты сонымен қатар Адам құқықтары туралы хартияны, яғни негізгі құқықтар хартиясын заңды түрде міндетті етеді. Лиссабон шарты сонымен қатар Ұлыбританияның Еуропалық Одақ Кеңесінің дауыс беру үлесін 8,4%-дан 12,4%-ға дейін арттырады. 2008 жылдың шілдесінде лейбористік үкімет Гордон Браун келісі�...

Консервативті-либерал-демократиялық коалициялық үкімет, 2010-15

Консервативтік партия 2010 жылғы жалпы сайлауда жеңіске жетті, бірақ абсолютті көпшілікке жету үшін жеткілікті орынға ие бола алмады. 2005 жылдан бері партияны басқарған Дэвид Кэмерон 2010 жылы 11 мамырда Консервативтер Либералды Демократтармен коалициялық үкімет құрғаннан кейін премьер-министр болды. Либерал-демократтар партиясының жетекшісі Ник Клег Премьер-Министрдің орынбасары болып тағайындалды, ал тағы бірнеше либерал-демократтарға министрлік лауазымдары берілді. Кэмерон Британияның бюджет тапшылығын қысқартуды, мемлекеттік қызмет шығындарын қысқартуды және жергілікті билікке көбірек билік беруді уәде етті. Ол өз үкіметін Ұлыбританияның Ауғанстандағы соғыстағы рөлін жалғастыруға міндеттеді және 2015 жылға дейін британ әскерлерін аймақтан шығаруға үміттенетінін мәлімдеді. 2010 жылдың маусым айында қаржы министрі Джордж Осборн төтенше бюджет дайындады, онда ҚҚС 20% -ға дейін көтеріледі және мемлекеттік шығындар едәуір азаяды деп мәлімделген. Либерал-демократтардың негізгі саясаты - дауыс беру реформасы, оған байланысты 2011 жылы мамыр айында Британия Вестминстерге депутаттарды сайлау үшін баламалы дауыс беру жүйесін қабылдауы керек пе, жоқ па деген сұраққа референдум өткізілді. Алайда бұл ұсыныс басым көпшілікпен қабылданбады, 68% дауыс беруші бірінші орыннан кейін ұстап тұруды қолдады. Либерал-демократтардың университеттердегі оқу ақысы саясатын өзгерткені жас қолдаушыларын аластатты, ал экономиканың әлсіздігі, шығынды қысқартуға қарамастан, үлкендерді аластатты. 2011 жылдың наурыз айында Ұлыбритания Франция мен АҚШ-пен бірге Каддафидің Ливиясына қарсы әскери интервенцияға дауыс берді, бұл Ливияға 2011 жылғы әскери интервенцияға әкелді. 6 тамызда Марк Дагганның өлімі 2011 жылғы Англиядағы тәртіпсіздіктерді тудырды. 2012 жылы Жазғы Олимпиада ойындары 1948 жылдан бері алғаш рет Лондонға оралды. АҚШ ең көп алтын медаль иеленді, ал Ұлыбритания Қытайдан кейін үшінші орынға ие болды. 2014 жылы Шотландия тәуелсіз ел болу мәселесі бойынша референдумға дауыс берді. Ұлыбританияның үш ірі партиясының қолдауымен "Жоқ" партиясы Шотландияның Ұлыбритания құрамында қалуы үшін 55% -дан 45% -ға дейінгі көпшілікті қамтамасыз етті. 2014 жылдың 18 қыркүйегінде Шотландияның бірінші министрі Алекс Салмонд бірінші министр және SNP басшысы лауазымынан кету ниеті туралы мәлімдеді. Оның орнына оның орынбасары Никола Стерджен келді.

Дэвид Кэмерон (2015 16)

Көп жылдар бойы үнемдеу шараларын қолданғаннан кейін, 2015 жылы Ұлыбритания экономикасы қайта жанданды. 2011 жылғы Белгілі мерзімдегі парламенттік заңға сәйкес 2015 жылғы жалпы сайлау 2015 жылдың 7 мамырына шақырылды. Консерваторлар бұл өсімді салықтарды төмен ұстауға және дефицитті азайтуға, сондай-ақ Ұлыбританияның Еуропалық Одақпен қарым-қатынасына қатысты референдум өткізуге уәде берді. Оппозициялық Лейбористік партия ең төменгі жалақыны көтеруді және байларға салықты көтеруді талап етті. Шотландияда SNP үнемдеу бағдарламасына шабуыл жасады, ядролық қаруға қарсы шықты және Шотландияның тәуелсіздігі туралы референдум кезінде берген уәделерін орындауын талап етті. Сайлау алдындағы сауалнамалар тығыз жарыстар мен парламентке үміткерлер жоқ деп болжаған еді, бірақ таңқаларлық нәтиже көпшілік консервативті үкімет сайланды. Консерваторлар халық дауысының 37% -ын жинап, 650 орынның 331-ін аздап иеленді. Екінші негізгі жеңімпаз Шотландияның 56 орынды жеңіп алған Шотландия ұлттық партиясы болды, бұл Шотландиядағы 59 орынның 50-інен артық. Еңбек партиясы 1987 жылдан бері ең нашар жеңіске ұшырап, дауыстардың 31% -ын және 232 орын алды; олар Шотландияда 41 орынның 40-ын жоғалтты. Либерал-демократтар дауыстың 2/3-імен төмендеді және олар 57 орынның 49-ын жоғалтты, өйткені олардың консерваторлармен коалициясы олардың қолдаушыларының басым көпшілігінен алшақтады. Жаңа Ұлыбританияның тәуелсіздік партиясы (UKIP) сайлаушыларды Еуропаға және иммиграцияға қарсы жинады, ол 13% дауыс жинады. 115 сайлау округінде екінші орынға ие болды, бірақ тек бірінде бірінші орынға ие болды. Қазір депутаттардың 29% -ын әйелдер құрайды. Сайлаудан кейін лейбористер мен либерал-демократтар партиясының басшылары да отставкаға кетті. Олардың орнына сәйкесінше Джереми Корбин мен Тим Фаррон тағайындалды.

2016 жылғы Еуропалық Одаққа мүшелік туралы референдум

2016 жылдың 23 маусымында Ұлыбританияда сайлаушылар Еуропалық Одақтан шығуды таңдайды. Лондон, Шотландия және Солтүстік Ирландия - бұл қалада қалуды қолдаған үш аймақ, ал Уэльс пен Англияның солтүстік аймағы - шығып кетуді қатты қолдады. Британ премьер-министрі Дэвид Кэмерон референдум өткізуді талап еткенмен, "Белсену" партиясының сайлауында қатысу үшін қызу үгіт-насихат жүргізді. Ол оң жақтағы басқа да партиялардың елеулі қарсылығына тап болды, олар Ұлыбританияның Еуропалық Одаққа мүшелігін елдің қауіпсіздігі мен экономикалық өмір сүруіне зиян ретінде қарастырды. Ұлыбританияның Тәуелсіздік партиясының жетекшісі Найджел Фарадж дауыс беруді Ұлыбританияның "Тәуелсіздік күні" деп атады. Брекситтің бірнеше тікелей салдары болды. Референдум нәтижесі шыққаннан бірнеше сағаттан кейін Дэвид Кэмерон "жаңа басшы" қажет деп, премьер-министр қызметінен кететінін мәлімдеді. Шотландияның сайлаушылары Еуроодақта қалуды қатты қолдағандықтан, Шотландияның бірінші министрі Никола Стерджен Шотландия үкіметі Шотландияның тәуелсіздігі мәселесі бойынша тағы бір референдум өткізуді бастайтынын мәлімдеді. Экономикалық жағынан, сайлау нәтижесі белгілі болғаннан кейін британ фунтының құны күрт төмендеді. Британия мен Нью-Йорктегі қор нарықтары референдумнан кейінгі күні төмендеді. Мұнай бағасы да төмендеді.

Тереза Мэй (2016-19)

Консервативтік партияның басшылығына сайлау Камеронның отставкаға кету туралы мәлімдемесінен кейін өтті. Тереза Мэйден басқа барлық кандидаттар 2016 жылдың 11 шілдесіне дейін жарыстан шығарылды немесе шығарылды; нәтижесінде Мэй автоматты түрде Консервативтік партияның жаңа көшбасшысы болды және 2016 жылдың 13 шілдесінде Кэмеронның ресми орнынан түсуінен кейін премьер-министр болды. 2017 жылдың 18 сәуірінде премьер-министр Тереза Мэй 2017 жылдың 8 маусымында сайлау өткізуді шақырды, бұған дейін көптеген жағдайларда ерте сайлау өткізуді жоққа шығарғанмен. Сайлау нәтижесі 21-ші ғасырдың екінші аспалы парламентіне әкелді: консерваторлар 317 орынмен ең үлкен партия болды (бұл көпшілікке 9 орын жетпеді). Бұл Солтүстік Ирландияның Демократиялық унионисттік партиясының қолдауымен консервативті азшылық үкіметінің құрылуына әкелді. Өзінің ұсынысы бойынша Brexit келісімін бірнеше рет қабылдамағанынан кейін, Мей өзінің отставкаға кетуін жариялады.

Борис Джонсон (201922)

Борис Джонсонның премьер-министрлік қызметі 2019 жылдың 24 шілдесінде Джонсон Елизавета II-нің шақыруын қабылдап, оның өкілеттігі бойынша әкімшілікті құрудан басталды. 2019 жылдың 3 қыркүйегінде Джонсон оппозиция мен бүлікші консервативті депутаттар келісімсіз шығуды болдырмау мақсатында істің тәртібін бақылау үшін үкіметке қарсы дауыс бергеннен кейін жалпы сайлау өткізумен қорқытты. Бенн заңы, келісімсіз шығуды тоқтату туралы заң жобасы, 4 қыркүйекте 2019 жылы Commons палатасында қабылданды, бұл Джонсонға 12 желтоқсан 2019 жылы жалпы сайлау өткізуді шақырды. Бірнеше дауыс беруден кейін 2019 жылдың желтоқсанында жаңа сайлау бекітілді, онда Консервативтік партия 80 орындық көпшілікке ие болды, оған жартылай сол жылдың басында құрылған Brexit партиясы көмектесті, ол консервативті емес орындықтарда ғана науқан жүргізуге келісті. 2020 жылдың 31 қаңтарында Джонсон елін Еуропалық Одақтан алып шықты. Ол сондай-ақ Брекситтің Ирландия шекарасына әсерін бақылады, оның министрлігі Солтүстік Ирландия хаттамасының шарттарын келіссөздер жүргізді. Джонсон COVID-19 пандемиясына үкіметтің жауабын бақылады, онда үкімет ұлттық блокадалар, денсаулық сақтау бағдарламалары мен вакцинацияларды енгізді. Пандемияның экономикалық әсері, Brexit және басқа да факторлар 2021 жылы басталған өмір сүру дағдарысына әкелді, бұл көптеген тауарлар мен қызметтердің бағасының Ұлыбританияда көтерілуіне әкелді. 2022 жылдың ақпан айында Украинаға Ресейдің басып кіруі Джонсонды Украинаны қаржылай және әскери жағынан қолдауға итермеледі, Джонсон Украина президенті Владимир Зеленскиймен кездесу үшін Киевке барды. 2022 жылы Джонсонның министрлігін түрлі жанжалдар шайқалтты, соның ішінде Джонсонға жеке өзі Партигейт үшін айыппұл салынды, онда 10 Даунинг-стритте пандемия кезінде бүкіл елде карантиндік тәртіп кезінде әлеуметтік жиналыстар өткізілгені белгілі болды. Крис Пинчердің жыныстық жанжалға араласуы Джонсонның кабинетінде жаппай отставкаға кетуіне әкелді, бұл Джонсонды 2022 жылдың шілдесінде отставкаға кетуін жариялауға мәжбүр етті. Алайда Джонсон жаңа басшы сайланғанға дейін бірнеше апта бойы уақытша премьер-министр қызметін атқарды.

Лиз Трасс (2022 жылдың қыркүйек - қазан айлары)

Лиз Трасс 2022 жылдың 6 қыркүйегінде көшбасшылық сайлаудан кейін премьер-министр болды. Король Елизавета II-нің Трасс-ты үкімет құруға шақыруы оның екі күннен кейін өлімге ұшырағанға дейін монарх ретінде жасаған соңғы әрекеттерінің бірі болды. Бұл Карл III-нің таққа отырғанын және марқұм монархтың жерлеу рәсімі Трустың бірінші аптасында билік құрғанын көрсетті. Трасс пен канцлер Кваси Квартенг 2022 жылдың 23 қыркүйегінде "шағын бюджет" жариялады, онда өмір сүру құнының дағдарысы жағдайында әртүрлі салықтарды қысқарту ұсынылды. Бюджет маңызды кері әсерге ұшырады, фунттың бағасы мен Трасс рейтингісі рекордтық төмендікке құлдырады. Квартенг отставкаға кетті, Джереми Хант канцлер лауазымын алды, ол бірнеше күн ішінде шағын бюджеттің барлық ұсыныстарын кері қайтарып жіберді; алайда бұл Трасске саяси қысымды жеңілдетпеді. Ол 2022 жылдың 20 қазанында орнынан түсуін жариялады, бұл оны қазіргі уақытқа дейін ең қысқа қызмет еткен премьер-министр етті. Трасстың орнын алмастыру үшін оның жарияланғанынан кейін бір апта ішінде басшы сайлауы өткізілді. Бір салат басшасы Daily Star-тың тікелей эфирінде Truss-тен ұзақ өмір сүргені үшін халықаралық танымалдылыққа ие болды.

Риши Сунак (2022 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Риши Сунақтың премьер-министрлік қызметі 2022 жылдың 25 қазанында басталды. Сунк - король Карл III билік құрған кезде үкімет құруға шақырылған алғашқы премьер-министр, сондай-ақ алғашқы британдық азиялық, алғашқы британдық үнді, алғашқы түсті адам және алғашқы индус премьер-министрі. Ол сондай-ақ бұрынғы хедж-фонд менеджері ретінде Ұлыбританияның ең бай премьер-министрі болып табылады. Сунк 2023 жылы 6 мамырда Карл III мен Камилланың таққа отырғызу рәсіміне қатысты. Сунак британ үкіметінің өмір сүру құнының құлдырауына, еңбек дауларының көтерілуіне және Brexit-тің жалғасуына қатысты реакциясын қадағалауды жалғастырды.