Кіріспе

Шығыс Германиядан қоныс аудару Republikflucht (неміс тілінде "республикадан қоныс аудару") - Германия Демократиялық Республикасында (Шығыс Германия) Батыс Германияға, Батыс Берлинге және Варшава келісімінің мүшелері емес елдерге заңсыз көшіп кету үшін қолданылатын ортақ термин; ресми термин Ungesetzlicher Grenzübertritt ("заңсыз шекарадан өту"). Республикалық қашу 1961 жылы 13 тамызда Берлин қабырғасы салынар алдында кеңестер оккупациялық аймағынан және Шығыс Германиядан заңды түрде көшіп келген 3,5 миллион неміске де, 1989 жылы 23 желтоқсанға дейін темір пердеден заңсыз көшіп келген мыңдаған адамға да қатысты. 1984-1988 жылдар аралығында ГДР-ден жылына 30 000 адам, ал 1961 жылы Берлин қабырғасы салынғанға дейін жылына 300 000-ға дейін адам кететін.

Бастапқы заңды көшіп кету

Republikflucht - бұл неміс тіліндегі термин, ол "республикадан қашу" немесе "республикадан қашу" деп аударылады. Көші-қоншылар "Republikflüchtling" ("республикадан қашушылар") деп аталады. Бұл термин алғаш рет 1945 жылы екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Кеңес Одағының оккупациялық аймағындағы лауазымды адамдар, Германия Демократиялық Республикасы (Шығыс Германия немесе ГДР) құрылғанға дейін төрт жыл бұрын, батысқа қарай американдық, британдық және француздық оккупациялық аймақтарға заңды түрде көшіп барған немістердің үлкен санына қатысты қолданылған. 1949 жылы қазанда ГДР құрылғаннан кейін, бұл терминді Батыс Германия мен Батыс Берлинде немесе кез келген басқа Батыс немесе Варшава келісімінің мүшелері емес елдерде өмір сүру үшін кету процесін және адамды сипаттау үшін жалғастырды. 1950 жылдары ГДР эмиграциялық заңдарын қатайта бастады және Республика қашуын заңдық эмиграцияны қысқарту үшін, соның ішінде Шығыс Германия билігімен тіркеуден өтуді және үш жылға дейінгі бас бостандығынан айыру жазасымен елден кетуді талап етуді талап етті. 1955 жылы ГДР-дің билік басындағы Германияның Социалистік бірлік партиясы (SED) партия агитаторларына арналған жариялаған үгіт-насихат кітапшасында "республикадан қашудың" маңыздылығы сипатталды: Кейбір бағалаулар бойынша 1945 және 1961 жылдар аралығында Шығыс Берлиннен, Кеңес одағының оккупациялық аймағынан және ГДР-ден кеткендердің саны 3 миллионнан 3,5 миллионға дейін. Кетіп қалғандардың бір миллионға жуығы - Екінші дүниежүзілік соғыс пен соғыстан кейінгі кезеңнен шыққан босқындар мен қуылғандар, олар бастапқыда Кеңес аймағында немесе Шығыс Берлинде қалады.

Берлин қабырғасының құрылысы және қылмыстық иммиграция

Республика қашуы ГДР 1961 жылы 13 тамызда Берлин қабырғасын тұрғыза бастағаннан кейін тиімді түрде қылмыстық жауапкершілікке тартылды, бұл темір перде арқылы эмиграцияның өте қатаюын көрсетті. Эмигранттардың көптігі ГДР басшылығына Федеративтік Республикамен бәсекелесуіне байланысты ұятқа қалдырды және оның тәуелсіз мемлекет ретінде заңдылығын әлсіретті. Батыс Германия Берлиндегі кеңестік сектордан, кеңестік аймақтан немесе Шығыс Германиядан келген босқындарға Федералдық қуғын-сүргін туралы заңға сәйкес (BVFG § 3) кеңестік аймақ босқындары (Sowjetzonenflüchtlinge) кіші тобының Vertriebene (алып тасталғандар) ретінде қабылдануға өтініш беруге және осылайша Батыс Германия үкіметінен қолдау алуға мүмкіндік берді. Олар 1990 жылдың 1 шілдесіне дейін қашуы керек еді, әсіресе денсаулыққа, өмірге, жеке бостандыққа немесе ар-ождан бостандығына қауіп төндіретін төтенше жағдайдан құтылу үшін, олар қашқан аумақтағы режимнің саяси жағдайларынан туындаған (BVFG § 3). Заң Шығыс саяси жүйенің ықпалды бұрынғы жақтастарына немесе нацистік билік кезеңінде немесе одан кейін Шығыс Берлинде немесе Шығыс Германияда заңдылық пен адамгершілікке қарсы қылмыскерлерге қолданылмайды, және, ақыр соңында, Батыс Германияда немесе Батыс Берлинде демократияға қарсы күрескендерге қолданылмайды (BVFG § 3 (2)).

Мұра

1993 жылы, Германияның қайта біріккенінен үш жыл өткен соң, Шығыс Германияның бұрынғы басшысы Эрих Хонеккерге әскерилерге қашып кетуге тырысқан адамдарды өлтіруге бұйрық бергені үшін айып тағылды. Сот оның денсаулығының нашарлауына байланысты кейінге қалдырылды, ол 1994 жылы қайтыс болды. Бұрынғы Штази бастығы Эрих Мильке де осы айыппен сотталды. Алайда 1994 жылдың қарашасында сот төрайымы сотталушының психикалық жағдайына байланысты сотқа қатысуға жарамсыз деп шешіп, істі тоқтатты.

Неміс тілінде

Волкер Акерман, "Шынайы" Флюхтлинг. Deutsche Vertriebene und Flüchtlinge aus der DDR 1945 1961, Osnabrück: 1995 (= Тарихи көші-қон зерттеулері; том. 1) қараңыз. Генрик Биспинк, ""Республикалық қашу". "Флюхт және аусрейз - ГДР-дің проблемасы" (Dierk Hoffmann, Michael Schwartz, Hermann Wentker) (ред. ), Vor dem Mauerbau. ), "Қорық" (орыс тілінде). DDR-дің бесжылдықтардағы саясаты мен қоғамы, Мюнхен: 2003, 285-309 б. Хенрик Биспинк, "Қысық пен шығу қозғалысы кризенфеномен ретінде: 1953 және 1989 жылғы салыстыру",: Хенрик Биспинк, Юрген Даниэль, Ханс Герман Гертле, Герман Венткер (жұмыстар. ): Ostblock-тағы Aufstände. Шынайы социализмнің дағдарыс тарихы, Берлин: 2004, б. Беттина Эффнер, Хельге Хайдемайер (оқушылар). ), Германияда қашу, Берлин: 2005 Helge Heidemeyer, SBZ/DDR 1945/49 1961 жылы қашу және көшіп кету. Германия Федеративтік Республикасының босқындар саясаты Берлин қабырғасының құрылысына дейін, Дюссельдорф: 1994 (= Beiträge zur Geschichte des Parliamentarismus und der politischen Parteien; vol. 100) қарастырылған . Дамиан ван Мелис, Хенрик Биспинк (оқушылар). ), Республикалық аулау. СБЗ/ГДР-дан қашу және көшпелілік 19451961, Мюнхен: 2006.