Кіріспе
Философиялық пікірталас Терраформация этикасы биология, экология және экологиялық этиканың ішінде басқа әлемдерді терраформациялау этикалық іс-қимыл болып табыла ма деген философиялық пікірталасты құрды.
The ethics of terraforming has constituted a philosophical debate within biology, ecology, and environmental ethics as to whether terraforming other worlds is an ethical endeavor.
Қолдау
Терраформация жағында Роберт Зубрин мен Ричард Л. С. Тейлор сияқты адамдар бар, олар адамзаттың адам өмірінің жалғасы ретінде Жердегі тіршілік үшін қолайлы басқа әлемдерді жасау адамзаттың моральдық міндеті деп санайды. Олар сондай-ақ, табиғат өз жолын таңдаған сайын, Жер жойылатынын атап көрсетеді, сондықтан адамзат басқа әлемдерді терраформациялау немесе Жердегі барлық тіршіліктің құрып кетуіне жол беру арасындағы ұзақ мерзімді таңдау алдында тұр. Доктор Зубрин одан әрі Марста жергілікті микробтар пайда болған болса да, мысалы, олардың осы уақытқа дейін микробтық кезеңнен асып кетпеуі, Күн өмірінің жартысында, олар ешқашан болмайды деген мықты индикатор болып табылады; және егер Марста микробтық өмір болса, ол екі планетаның бірінде ортақ шығу тегі арқылы Жердегі өмірмен байланысты болуы мүмкін, ол панспермияның мысалы ретінде екіншісіне таралады. Марста өмірдің Жердегі өмірмен ешқандай байланысы жоқ болғандықтан, ол бірегей емес, сондай-ақ мұндай өмірмен бәсекелестік Жердегі микробтармен бәсекелесуден түбегейлі өзгеше болмайды. Зубрин бұл көзқарасты былай түйіндеді: Ричард Тейлор бұл көзқарасты "микробты басып өту" деген ұранымен қысқаша түсіндірді. Кейбір адам сыншылары бұл аргументті антропоцентризмнің үлгісі деп атайды. Бұл сыншылар гомоцентрикалық көзқарасты геоцентрикалық қана емес, сондай-ақ қысқа көрегендік ретінде қарастыруы мүмкін және экологиялық жүйелердің зиянына адам мүдделерін қолдауға бейім. Олардың пікірінше, антропоцентрикалық көзқарас жер бетінен тыс тіршіліктің жойылуына немесе планетааралық ластануға әкелуі мүмкін. Мартин Дж. Фогг бұл идеяларды терраформация этикасын бағалауға арналған төрт ықтимал рационалдылықты сипаттап, антропоцентризм, зооцентризм, экоцентризм және консерватизм, шамамен, адам пайдалылығына ең жоғары мән беруден бастап табиғатты сақтауға ең жоғары мән беруге дейінгі спектрді қалыптастырды. Шетелдік биотаны қорғау үшін дәлелдер осы көзқарастардың кез келгенінен жасалуы мүмкін деген қорытындыға келсе, ол Зубринге ұқсас, қатаң консервативизм "қалыптаспайды", өйткені "оның негізінде адамның санасы, шығармашылығы, мәдениеті және технологиясы табиғи сұрыпталудың өнімі емес, табиғаттан тыс тұр. Егер Homo sapiens - Жер бетінде пайда болған ғарышқа ұшып баратын алғашқы түр болса, онда ғарышқа қоныстану "табиғаттан тыс", "табиғатымыздың ішінде" әрекет етуді білдірмейді".
Richard Taylor more succinctly exemplified this point of view with the slogan, "move over microbe". Some human critics label this argument as an example of anthropocentrism. These critics may view the homocentric view as not only geocentric but short sighted, and tending to favour human interests to the detriment of ecological systems. They argue that an anthropocentrically driven approach could lead to the extinction of indigenous extraterrestrial life, or interplanetary contamination. Martyn J. Fogg rebutted these ideas by delineating four potential rationales on which to evaluate the ethics of terraforming—anthropocentrism, zoocentrism, ecocentrism, and preservationism—roughly forming a spectrum from placing the most value on human utility to placing the most value on preserving nature. While concluding that arguments for protecting alien biota can be made from any of these standpoints, he also concludes with an argument, similar to Zubrin's, that strict preservationism is "untenable", since "it assumes that human consciousness, creativity, culture and technology stand outside nature, rather than having been a product of natural selection. If Homo sapiens is the first space faring species to have evolved on Earth, space settlement would not involve acting 'outside nature', but legitimately 'within our nature'."
Сын
Ричард Сильван сияқты экоцентристер өмірдің өзіндік құндылығы бар деп санайды және жергілікті тіршілік түрлерінің өмірін сақтауға тырысады. Бұл идея әдетте биоцентризм деп аталады. Осы қарсылықтарға жауап ретінде әлсіз антропоцентризм биоцентрикалық этиканы қамтиды, бұл әртүрлі дәрежедегі тераформацияға мүмкіндік береді. Кристофер Маккей осы екеуінің арасында тұрып, әлсіз экоцентризм деп атауға болады, ол бөтен тіршіліктің бүкіл биосферасы, тіпті микробалық өмір болса да, жеке микробтардан әлдеқайда құнды және Жердегі өмірдің араласуына ұшырауы керек деп ұсынады. Алайда, ол ғарышкерлердің өмірін дамыту үшін планетаны терраформациялаудың пайдалы және қажет екенін, оның өркендеуіне мүмкіндік беру үшін, сондай-ақ ғылыми зерттеу үшін мінез-құлықтың кең ауқымын көрсетуге мүмкіндік беретінін және мұндай іс-әрекеттің ақыр соңында адамзаттың пайдалы құндылығымен ақталатынын ұсынды. әлі де біршама бұзылмаған ғарышкерлердің өмірін зерттей және бағалай алу. Маккей өз пікірін мына сөздермен білдірді: Тіпті бұл "жардам" экоцентристердің ең қатаң түріне, яғни барлық тіршілік өз биосферасында өз қарқынымен және өз бағытымен, сыртқы араласудан бос дамып отыруға құқылы деп айтатын терраформалау түрі ретінде қарастырылады. Адам түрінің басқаша қол тигізбеген әлемдерге әсері және бөтен тіршілік формаларының ықтимал араласуы немесе жоюы бұл басқа әлемдерді табиғи күйінде қалдырудың жақсы себептері болып табылады; бұл күшті биоцентрикалық көзқарас немесе объектке бағытталған этиканың үлгісі. Сыншылар бұл антигуманизмнің бір түрі деп санайды және олар тау жыныстары мен бактериялардың құқықтары бола алмайды, сондай-ақ ғарыш өмірін табу терраформацияның пайда болуына кедергі жасамауы керек деп санайды. Прагматистердің пікірінше, басқа планеталардағы адамзаттың өмір сүруі социологиялық тұрғыдан практикалық емес. Негізі, басқа планетада болу адам табиғатын өзгертпейді, сондықтан ластану мен адамзаттың жойылуы көп ұзамай басталады, және планетада, ол, мүмкін, өзінің қалыптасуынан бастап бейбітшілік таныған. Жердегі тіршілік ақырында планеталық соққылар немесе Күннің қызыл алып фазасы арқылы жойылатындықтан, егер басқа объектілерге көшуге рұқсат берілмесе, барлық жергілікті түрлер жойылады. Жануарлардың әл-ауқатын қорғаудың кейбір қорғаушылары жерді терраформациялау арқылы жер бетіндегі жабайы жануарлар өмірін таратумен байланысты этикалық мәселелерді атап өтті. Олардың айтуынша, көптеген жануарларды жарату этикалық тұрғыдан дұрыс емес, өйткені олар қысқа өмір сүруімен табиғатта қатты зардап шегеді. Сондай-ақ, толық тераформация кезінде де Жер мен Марс арасындағы айырмашылықтар, мысалы, ауырлық, күн мен түн циклдерінің ұзындығы және магнит өрістерінің айырмашылығы / болмауы Жер жағдайында миллиондаған жылдар бойы дамыған көптеген енгізілген түрлерге зиян келтіреді деген алаңдаушылық бар. Кейбір түрлер тірі қалуы мүмкін, ал басқалары генетикалық модификация арқылы бейімделуі мүмкін, егер енгізілген түрлер Марста оқшауланып, Жердегі әріптестерімен жиі араласпаса, түрлер жаңа ортаға жақсырақ сәйкес келу үшін көптеген ұрпақтар арқылы дамып, әртүрлі эволюциялық желілерге әкелуі мүмкін. Осылайша, енгізілген өмір ақырында олардың Жердегі әріптестерінен және / немесе ата-бабаларынан мүлдем өзгеше көрінуі және әрекет етуі мүмкін. Терраформация этикасының тағы бір аспектісі осы пікірталастағы қарама-қарсы экстремизммен байланысты. Терраформация қымбат материалдарды ысырап ету ретінде қарастырылуы мүмкін, себебі ол басқа мақсаттарға пайдаланылуы мүмкін. Сыншылар бұл астрономиялық нысанның ішіндегі материалды қоршау арқылы адамзат әлеуетін шектейді деп санайды. Жер бетін терраформациялағаннан кейін және адамдар онда тұрып жатқаннан кейін, барлық ішкі материал осы тұрғындардың ең жоғары ауырлық потенциалын қолдау үшін қажет. Егер барлық материалды ғарышқа арналған жүйелерді жасау үшін пайдаланса, онда көптеген өмірлер сақталады.
Even this "help" would be seen as a type of terraforming to the strictest of ecocentrists, who would say that all life has the right, in its home biosphere, to evolve at its own pace as well as its own direction, free of any outside interference. The impact of the human species on otherwise untouched worlds and the possible interference with or elimination of alien life forms are good reasons to leave these other worlds in their natural states; this is an example of a strong biocentric view, or object centered ethic. Critics claim this is a form of anti humanism and they assert that rocks and bacteria can not have rights, nor should the discovery of alien life prevent terraforming from occurring. Pragmatists argue that humanity on other planets is sociologically impractical. The basis is that being on another planet would not change human nature, so it would not be long until pollution and destruction by humankind began, and on a planet that has probably only known peace since its formation. Since life on Earth will ultimately be destroyed by planetary impacts or the red giant phase of the Sun, all native species will perish if not allowed to move to other objects. Some advocates of animal welfare have pointed out the ethical issues associated with spreading Earth based wild animal life by terraforming. In particular, they claim it may be ethically objectionable to bring into existence large numbers of animals that suffer greatly during their often short lives in the wild. There are also concerns that even with full terraformation, distinct differences between Earth and Mars, such as gravity, lengths of the day and night cycles, and differing/lacking magnetic fields, would cause harm to many introduced species that have evolved for millions of years under Earth conditions. Though some species may survive, and others possibly could be adapted through genetic modification, if the introduced species were isolated on Mars and not frequently interbred with Earth counterparts, the species would eventually evolve through many generations in order to better suit their new environment, possibly leading to different evolutionary lines. Thus, the introduced life may eventually look and act very different from their Earthly counterparts and/or ancestors. Another aspect of terraforming ethics deals with an opposing extreme in this debate. Terraforming could be seen as a potential waste of precious materials, in light of alternative uses. Critics believe that it would constrict the growth potential of humanity by encapsulating the material inside of an astronomical object. Once the surface is terraformed and people have taken residence there, all the interior material is needed to sustain the maximum gravity potential for those inhabitants. If all of the material were utilized to produce space habitation systems, a much greater number of lives would then be supported.
Болашақ перспективалары
Бұл аргументтердің арасындағы қарама-қайшылықтар экологиялық этика саласында толық зерттелген. Талқылаулар көбінесе планетада кез келген микроскопиялық өмірдің мүмкіндігін зерттеуге қанша уақыт пен күш жұмсау керектігіне және болашақта инопланеттік өмірдің қандай деңгейдегі күрделілігі немесе болашақта даму мүмкіндігіне байланысты араласпауға әртүрлі деңгейдегі міндеттемелерге лайық болатынына назар аударады. Мұндай пікірталастар Зубрин мен Маккей және басқалар арасында Марс қоғамының түрлі конференцияларында тікелей эфирде өткізілді, олар пікірталастардың жазбаша және бейне жазбаларын қол жетімді етті. Мысалы, осы пікірталастардың кейбірінің жазба есебі "Марсқа: Жаңа әлемді отарлау" атты бірлескен мақаласында "Тұрғылық Марс бактериялары адам зерттеулеріне қарағанда басымдыққа ие ме?" деген тақырыпта қол жетімді. (б.з. 177182)
Фикциядағы тераформация этикасы
Терраформация этикасының ойдан шығарылған емес толық талдауы Ким Стэнли Робинсонның ойдан шығарылған Марс трилогиясы деген атпен ұсынылады, әсіресе Энн Клейборн мен Сакс Рассел кейіпкерлері арасында, Клейборн араласпаудың экоцентрикалық этикасын бейнелейді, ал Расселл терраформацияның ізгілігіне антропоцентрикалық сенімді білдіреді. Планетааралық отарлау идеясы мен оның этикалық әсерін С. С. Льюис 1938 жылы жарық көрген "Қоңыраусыз планетадан тыс" ғарыш трилогиясының бірінші кітабында зерттейді. 1982 жылы жарық көрген "Жұлдыздар жолы II: Ханның қаһары" фильмінің сюжеті бұрын өмірсіз планеталарда тіршілік үшін жағдайларды және органикалық құрылыс блоктарын жасау үшін "Жаратылыс құрылғысы" деп аталатын құралдың қолданылуымен байланысты. Құрылғының этикасын талқылау кезінде доктор МакКой, Спок және адмирал Кирк Құрылғының кез келген өмір түрін "жаңа матрицасымен" ауыстыру қабілеті туралы ойланады. Маккой құрылғының этикасын келесі сөздермен сипаттайды: "Миф бойынша Жер алты күнде жаратылған. Енді мұнда Жаратылыс келеді! Алты минут ішінде жасаймыз!" 1984 жылы шыққан "Жұлдызды жол III: Спокты іздеу" фильмінде бұл технологияның кемшіліктері көрсетілген. "Жұлдыздар жолы: Келесі ұрпақ" терраформациямен айналысты. "Үй топырағы" эпизодында терраформерлер Велара III-дегі жергілікті тіршілік формаларына зиян келтіреді, оның салдары апатты болады. Алястер Рейнольдстың "Аян кеңістігі" романында планетаны терраформациялауды қолдаған бір топ пен планетада жойылған бөтен өркениеттің қалдықтарын табудан және планетаны терраформациялаудың кез келген әрекеті жер астында әлі де көмілген құнды артефакттерді жояды деген қорқынышқа байланысты терраформацияға қарсы болған археологтардың басқа тобы арасында Ресургам деп аталатын ойдан шығарылған планетаның адам колониясында саяси дау болды. Терраформация этикасы, сондай-ақ терең ғарыш колонизациясы Firefly-де қайталанатын тақырыптар болып табылады, онда олар Американың Ескі батысындағы экспансионизм мен империализм мәселелерімен салыстырылады.