Кіріспе
(: ゐ, : ) - жапон тілінде ескірген (жапондық фонетикалық таңбалар, олардың әрқайсысы бір мораны білдіреді), ол әдетте қазіргі жапон тілінде айтылады. W бағанының кана әріптері мен ゙ in-тің комбинациясы 19 ғасыр мен 20 ғасырда бейнелеу үшін енгізілді. "ゐ" "吾" және "い" "吾" және "い" "吾" деген екі түрлі айтылуды білдірген деп болжанады. Жапон тілінде for (, ヱ) сияқты, 1946 жылы орфографиялық реформалар жүргізілгеннен кейін, оны барлық жағдайда "い/イ" алмастырды. Қазіргі кезде күнделікті қолданыста сирек кездеседі; ономатопеяда және шетелдік сөздерде мора үшін 'ウィ' (U [кіші i]) түрі қолданылады. Вискидің жазылуы әдетте ("ウイスキー"), бірақ кейде ("ウスキー") стильдік түрде жазылады, мысалы, Никка виски дестильдеу (Никка виски). Комедиялық дуэт Йоиконың аты ("よゐこ") деп жазылады, Touhou Project видео ойындар сериясындағы 2 кейіпкердің атында "ゐ" бар: Теви Инаба (因 てゐ (Inaba Tewi)) & Тенши Хинанави (比那名居 天子 (Hinanawi Tenshi)), ал Future Diary аниме сериясының алғашқы ашылу тақырыбы "空想メソロギ" (Kuusou Mesorogiwi) деп аталады. Кейде деген әріпті "" әріппен бірге шет тіліндегі дыбысты білдіру үшін жазады, алайда көптеген ШОБ-ларда бұған ыңғайлы тәсіл жоқ. Бұл "ヴィ" комбинациясымен бейнеленуі әлдеқайда жиі кездеседі. Окинава орфографиясының бірі - Жаңа Окинаванда 'ゐ' әлі де силлаб үшін және Рюкю университеті жүйесінде '' үшін қолданылады, ал 'い' - '' - айнұ тілінде де қолданылады .
However, the still sees some modern day usage as a stylistic variant of 'い/イ'. The spelling of whisky is usually ("ウイスキー"), but is sometimes written ("ウヰスキー") stylistically, such as Nikka Whisky Distilling (Nikka Whisky). The name of the comedy duo Yoiko is written ("よゐこ"), 2 characters in the video game series Touhou Project have "ゐ" in their names: Tewi Inaba (因幡 てゐ (Inaba Tewi)) & Tenshi Hinanawi (比那名居 天子 (Hinanawi Tenshi)), and the first opening theme to the Future Diary anime series is titled "空想メソロギヰ" (Kuusou Mesorogiwi). The ヰ is sometimes written with a , 'ヸ', to represent a sound in foreign words; however, most IMEs lack a convenient way to do this. It is far more common for to be represented by the combination 'ヴィ'. 'ゐ' is still used in one of the Okinawan orthographies, New Okinawan, for the syllable and in digraphs for In the Ryukyu University system, the 'ヰ' is used for , while 'い' is The 'ヰ' is also used in Ainu for .
Нара дәуірі (710794 ж.)
Нара дәуірінде және イ деп айтылған. Маньёганада (мысалы, 井, 位, 爲, 猪, 謂, 藍) және イ (мысалы, 已, 五, 以, 伊, , 射, 移, 異) таңбалары болған; бір таңбаның екіншісін айтуы мүмкін емес. Кү және Гү лаббиальді сызықтары да болды (осы кезде кіші әріпті кана сызықтар үшін қолданылмады), олар Ки және ギ-ден ерекшеленді .
Хэйан дәуірі (7941184 жж.)
Хэйан дәуірінде 吾 мен い әлі де бөлек айтылатын таңбалар ретінде танылды. 11 ғасырдың ортасынан аяғына дейін Ироха әндері дамыды, ал い, え, және お (i, e, және o) ゐ, , және を (wi, we, және wo) -дан ажыратылды. Годзюон реті (1075 жылы ғалым Хиротомо Сиддхамма жазуы негізінде әзірлеген) yi, ye, wu немесе wo дыбыстары жоқ. Ол кезде О (o) мен (wo) арасында, сондай-ақ (e) мен エ (ye) арасында айырмашылық жоғалған болса да, А/Уа (а/ва), И/ (i/wi) және /ヱ (е/we) арасында айырмашылық әлі де бар еді. Ки-но Цураюкидің "Тоса Ники" атты әдеби еңбегінде (алғашқыда 935 жылы жазылған, 1236 жылы көшірілген) 海賊報いせむ (кайдзоку мукуи semu) фразасы かいぞくむくゐせむ (кайдзоку мукуи semu) деп жазылады, онда ゐ орнында い болуы керек. Осылайша, ゐ мен い арасындағы шатасудың мысалдары біртіндеп пайда болды; алайда, Хэйан кезеңінде бұл шатасулар аз болды. Нара дәуірінен бастап, сөздің ортаңғы орнында айтыла бастады; 11 ғасырдың басында "Ха сызығының ауысуы" деп аталатын бұл құбылыс кеңінен таралды. Сөздің орта немесе соңғы орнында ひ , сондықтан ол ゐ-мен бірдей болады. Осыған байланысты ひ және ゐ сөздерінің қолданылуы да шатасты. 12 ғасырдың соңында "Шинкё Шики Чу" әдеби еңбегінде (Инсей дәуірінің соңғы жылдары) "к" мен "к" әрпіне "ите" деп жазылатын "率て" (вите) сияқты айырмашылықтарын жоғалтқан мысалдар бар. Бұдан басқа, Хэйан кезеңінің әдебиетінде クヤウ және ヤウ сияқты арнайы канжи оқулары қолданылған, бірақ жақсы қалыптасқан жоқ.
as well as 𛀀 (e) and エ (ye), there was still a distinction between ア/ワ (a/wa), イ/ヰ (i/wi), and 𛀀/ヱ (e/we). In Ki no Tsurayuki's literary work, the Tosa Nikki (originally written in 935, transcribed in 1236), the phrase “海賊報いせむ” (kaizoku mukui semu) is written as “かいぞくむくゐせむ” (kaizoku mukuwi semu), with ゐ where い should be. In this way, examples of confusion between ゐ and い were emerging, little by little; however, during the Heian period these confusions were few and far between. Since the Nara period, began to be pronounced as in word medial position; by the beginning of the 11th century, this phenomenon, called the "Ha line shift", had become more widespread. In word medial or word final position, ひ would be pronounced , therefore becoming the same as ゐ. Because of this, the use of ひ and ゐ also became confused. At the end of the 12th century, the literary work “Shinkyō Shiki Chū” (which contained katakana, from the last years of the Insei period) attests examples of ゐ and い losing their distinction, such as “率て” (wite) being written “イテ” (ite). Furthermore, in Heian period literature, special kanji readings such as “クヰヤウ” and “ヰヤウ” were used, but were not well established.
Камакура кезеңі (б.з. 1185-1333)
Камакура дәуірінде 吾 мен い арасындағы шатасу одан да кең таралды, ал 13 ғасырда 吾 мен い біріктірілді. Сондай-ақ, К және Г арқылы бейнеленген канджилер айқын болып, оларды Ки және Гимен біріктірді. Ха сызығының ауысуы мен бірнеше ырғақтардың бірігуіне байланысты көп ұзамай бірдей айтылатын көптеген каналар пайда болды, ал кана орфографиясы хаоста болды. Фудзивара но Тейка (11621241), Геканшуның (поэзия жинағы) "Жанға ұнамайтын кейіпкерлер" (嫌文字事) бөлімінде 11 - 12 ғасырдың ортасынан бастап бірқатар жазбаларға негізделген を /お, え /へ / және い /ひ /ゐ бар шамамен 60 сөз үшін ережелерді бекітті. Алайда, Тейка сілтеме жасаған кітаптарда бірнеше шатасулар болды, мысалы, ひ-дан ゐ, мысалы, 遂 (бұрынғы つひ tsuhi) -дан つゐ (tsuwi) және 宵 (бұрынғы よひ yohi) -дан よゐ (yowi) деп бейнеленген; い-дан ひ немесе ゐ, мысалы, 老い (тарихи おい oi) -дан おゐ (owi) немесе おひ (ohi) деп бейнеленген; және олардың бастапқы айтылуынан өзгеше әр түрлі жазылулары. Тейканың сөз тізбегі әсіресе вака және ренга сияқты поэзиядан алынған, бірақ い, ゐ және орта / соңғы ひ сөздерінің арасында шатасудың бірқатар мысалдары жиі басқа көздерден алынған.
Муроматси дәуірі (13331573 жж.)
Нанбоку чо дәуірінде ғалым Гёа Канамадзизукай (Кана таңбаларының сылбырлы жинағы, 1363 жылы аяқталды) жариялады, бұл сөздікті 1000-нан астам сөзбен ұлғайтты. Қанамодзизукай жалпы алғанда Тейканың сөз тізбегі сияқты кеңінен қабылданған болса да, іс жүзінде оған сәйкес келмейтін бірнеше кана айтылулары болды. ХІІ ғасырдағы (Муромачи дәуірінің соңғы кезеңіндегі) христиандық ромаджи құжаттарында ゐ және い i, j немесе y әріптерімен жазылған, бірақ олардың айтылуы кез келген жағдайда бірдей деп түсіндірілді.