Кіріспе

Сами халқының жер аударылуы (солтүстік сами: Bággojohtin) - 1920-1940 жылдары саамдықтарды Юкасярви мен Каресуандодан Швецияның оңтүстігіндегі аймақтарға күштеп көшіру. Жалпы алғанда, оған 300-400 адам қатысты. Ресей 1852 жылы Норвегиямен, содан кейін 1888 жылы Финляндиямен шекарасын жапқаннан кейін, ел аралық ел аралық ел аралық қаз-қалпақ қашуы елдер арасындағы қақтығысқа айналды. Самидің өліп бара жатқан халық және бұғы бағудың өліп бара жатқан практикасы деген нәсілшіл идеяларына сүйене отырып, Норвегия үкіметі Солтүстік Норвегияны фермерлермен отарлауға тырысты. Самилердің Швецияда қыста, ал Норвегияда жазда жайылымға шығуы біртіндеп шектелді. Бұл жағдай 1919 жылы қабылданған елдегі бұғыларды жайылымға орналастыру туралы келісіммен басталды. Іс жүзінде бұл саамдықтардың Норвегиядағы үйлері мен жайылымдары тоналғандығын білдірді. Осыдан кейін округтің әкімшілік кеңесі әртүрлі күш-жігермен саамдық отбасыларды үйлерінен шығып, оңтүстікке қарай жаңа беймәлім жерлерге көшірді.

Өмірбаян

Бұл негізінен Норвегия мен Ресей арасындағы саяси келіспеушіліктердің нәтижесі болды. Ресей Норвегияның фьордында балық аулау құқығын қалаған, бірақ Норвегия бұған қарсылық білдірді. 1852 жылы Ресей Норвегиямен барлық қарым-қатынасты үзіп, Торне алқабындағы аймақтарды (финдік орыс жағында) норвегиялық саамилердің дәстүрлі жайылымдарынан және керісінше шеттетуге себеп болды. Норвегиялық Каутокеино аймағынан келген 400-ге жуық адам швед ұлтын қабылдап, Каресуандо еншісінде қоныстанды. Бұл Финляндияның бұрынғы жайылымдық аймақтарына кіру үшін болды, өйткені Ресей швед саамилеріне Финляндияға кіруге рұқсат берді. Бұл жағдай 1889 жылға дейін созылып, Ресей Швеция мен Финляндия арасындағы шекараны швед саамилері үшін де жапты.

Алғашқы қозғалыстар

Каутокеинодан кеткен көптеген отбасылардың өте үлкен малдары болғандықтан, Каресуандодағы жайылымдар таусылғаннан кейін, Каутокеиноның кейбір отбасылары Юкаскаярви, Галливаре және Йоккмокк приходтарына көшіп барды. Олардың арасында Йохан Тури де болды. Бұл алғашқы көші-қон олардың өз еркімен болды.

Мәжбүрлеп көшіру

1919 жылы Норвегия мен Швеция бұғы жайылатын жерлер туралы жаңа келісім жасады. Бұл саамдықтардың ең солтүстікке қарай орналасқан төрт ауылына Норвегиядағы жайылымдық жерлерін беру құқығын жоғалтуға әкелді. Мал саны өсіп, жағдай нашарлаған сайын, швед парламенті Каресуандодағы бұғылардың санын азайту керек немесе басқа жаққа көшіру керек деп шешті. Малшылардың көпшілігі мал басын кесуден бас тартқандықтан, билік кейбір отбасыларды Қаресуандодан күшпен көшіруді шешті. 1920 жылдардың басында бірнеше отбасы мен 10 мыңдай бұғы көшірілді. Олардың көпшілігі Арьеплог пен Йоккмокке, оңтүстік Норрботтенге, сонымен қатар Вестерботтенге, әсіресе Тьернабиге. Бұл көшіру - адамдардың көбісі күшпен көшіру туралы айтқан кезде, қарсылық көрсеткендерге заңмен қорқыту болғандықтан, осылай айтады.

Үшінші толқын

1940 жылдары бірнеше отбасы Каресуандодан Йоккмокке және Норвегияға көшіп келді. Мұның бәрі олардың өз еркімен болды.

Салдарлар

Солтүстік саамдар бастапқыда көшіп келген аймақта өмір сүрген саамдардан ерекше болғандықтан, үлкен дау туындады. Түнгі саамдар басқа жағдайларға бейімделгендіктен және мал бағудың басқа әдістері болғандықтан, қақтығыстардың көпшілігі бұғыларды бағумен байланысты болды. Билік араласқанда, олар проблеманы шеше алмады, алайда олар Солтүстік саамдықтардың жағында болды, олар оларды примитивтірек деп санайды - бұл пікір, мүмкін, ашық расизмге негізделген. Бұл жерді пайдаланғандар мен жаңадан келгендер арасындағы қақтығыстар әлі күнге дейін саамдарды бөліп тұрады.