Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Стамбулдағы мешіт Жаңа мешіт (Yeni Cami, , бастапқыда Валиде Сұлтан мешіті, Валиде Сұлтан Camii деп аталды) және кейіннен Жаңа Валиде Сұлтан мешіті (Yeni Valide Sultan Camii) 1660 және 1665 жылдар аралығында ішінара қайта жаңартылып, аяқталғаннан кейін, Түркияның Стамбул қаласында орналасқан Осман императорлық мешіт. Ол Алтын мүйізде, Галата көпірінің оңтүстік шетінде орналасқан және қаланың ескі тарихи өзегінен Беёглу (Пера) ауданына өтуді белгілейтін елеулі Стамбулдың көрнекті жері болып табылады. Бұл мешіт Осман империясындағы әйелдер сұлтандарының дәуірінің көрнекті үлгісі болып табылады.
Mosque in Istanbul, Turkey
The New Mosque (Yeni Cami, , originally named the Valide Sultan Mosque, Valide Sultan Camii) and later New Valide Sultan Mosque (Yeni Valide Sultan Camii) after its partial reconstruction and completion between 1660 and 1665, is an Ottoman imperial mosque located in the Eminönü quarter of Istanbul, Turkey. It is situated on the Golden Horn, at the southern end of the Galata Bridge, and is a notable Istanbul landmark marking the crossing from the old historic core of the city to the Beyoğlu (Pera) district. The mosque is an notable example of the Sultanate of Women period in Ottoman Empire.
Валид Сұлтан мешіті
Мешіттің құрылысы 1597 жылы басталды. Бұл сарайды Сафие Сұлтан III Мұрад сұлтанның әйелі, кейіннен Мехмед III сұлтанның Валиде сұлтан (патша анасы) тапсырған. Ол мешітті 1595 жылы Османдық таққа Мехмед III көтерілгеннен екі жыл өткен соң, Валиде Сұлтан ретінде тапсырды, сондықтан бастапқы ресми атауы "Валиде Сұлтан мешіті". Бастапқы сәулетшісі - Дауыт Аға, ұлы Мимар Синанның шәкірті. Алайда, Дауыт Аға 1599 жылы қайтыс болып, оның орнын Далжик Ахмет Чавуш иеленді. Құрылысы жарты ғасырдан астам уақытқа созылды және оны тағы бір Валид сұлтан, Сұлтан Мехмед IV-тің анасы Турхан Сұлтан аяқтады. Жобаға саяси байланыстар бұзылуы кедергі келтірді, ал оның орналасуы мен ақшалай әсері соттың арасында келіспеушіліктер тудырды. Эминону ауданы қаланың ең басты сауда орталығы болды және негізінен яһуди халқының мекені болды. Мұнда мешіт орнату арқылы Сафие Сұлтан қаладағы ислам ықпалын кеңейтуге үміттенді, бұл жергілікті және шетелдік саудагерлердің еврей әріптестерінің күшейіп келе жатқан күші мен ықпалынан туындаған наразылығын пайдаланып, Сұлтанға олардың мүлкін тәркілеуге оңай негіздеме берді. Алайда, бұл үлкен ақшалай шығындар қатты сынға ұшырады. Әсіресе, янисарлар Валиде сұлтанның саяси күші артып келе жатқанына ренжіді және мешітті қажетсіз шығындар деп санады. Сафие 1603 жылы Мехмед III қайтыс болғаннан кейін жобадан бас тартуға мәжбүр болды. Жаңа сұлтан Ахмед I Сафие харемге ауысқаннан кейін жобаны жүзеге асыруға мүдделі емес еді, ал құрылыс тоқтатылды.
The construction of the mosque began in 1597. It was ordered by Safiye Sultan, who was the wife of Sultan Murad III and later Valide Sultan (Queen Mother) of Sultan Mehmed III. She ordered the mosque in her capacity as Valide Sultan, two years after Mehmed III's ascension to the Ottoman throne in 1595, hence the original formal name "Valide Sultan Mosque". The original architect was Davut Ağa, an apprentice to the great Mimar Sinan. However, Davut Ağa died in 1599 and was replaced by Dalgıç Ahmed Çavuş. The construction took more than half a century and was completed by another Valide Sultan, Turhan Sultan, mother of Sultan Mehmed IV. The project was hampered by political disconnect, and its location and monetary implications created dissent in the court. The Eminönü neighborhood was the city's foremost commercial center, and home to a predominantly Jewish population. In situating the mosque there, Safiye Sultan hoped to extend the sphere of Islamic influence within the city, capitalizing on the growing discontent of local and foreign merchants caused by the growing power and influence of their Jewish counterparts, which gave the Sultan an easy justification for confiscating their property. However, the vast monetary outlay drew sharp criticism. In particular, the Janissaries resented the growing political power of the Valide sultan, and believed the mosque to be an unnecessary expenditure. Safiye was forced to abandon the project upon Mehmed III's death in 1603. The new Sultan, Ahmed I, had no interest in pursuing the project after Safiye was relegated to the harem and the construction was abandoned.
Жаңа Валиде Сұлтан мешіті (Жаңа мешіт)
1603 жылдан кейін ішінара салынған құрылым біртіндеп қираған; және 1660 жылғы Ұлы өрт кезінде қатты зақымдалған. Сол жылы императорлық сәулетші Мұстафа Аға сол сұлтан Мехмед IV-тің анасы Турхан Сұлтанның жобаны дінге ұнамдылық ретінде аяқтауды ұсынды. Сондай-ақ, Түрхан жаңа мешіттің күлліеінің бір бөлігін құрайтын жақын маңдағы дәмдеуіш базарын салуды тапсырды.
After 1603, the partially constructed structure gradually fell into ruins; and was severely damaged during the Great Fire of 1660 Later that year, the imperial architect Mustafa Ağa suggested that Turhan Sultan, mother of Sultan Mehmed IV, should complete the project as a work of piety. Turhan also ordered the construction of the nearby Spice Bazaar, which forms a part of the külliye of the New Mosque.
Жерлеу
Бұл қабірде он жеті қабір бар. Хасан Бедердин бидің бірі, Сұлтан Әбділәзиздің қызы Эсма Сұлтанның ұлы. 16 ғасырда салынған тағы бір қабір бар, ол Седид Хаватин қабірі деп аталады. Бұл қабірде жиырма бір қабір бар. Қабірде Абдулмеджид І-нің қыздары мен Абдулазиз қыздарының қабірлері бар. Мұрад V және оның жұбайлары осы қабірге жерленген. Императорлық отбасы жер аударылғанға дейін қайтыс болған Абдул Хамид II-нің қыздары мен ұлдары және оның анасы Тиримуджган Кадин осы қабірге жерленген. Соңғы жылдары қалпына келтіру кезінде қабірде суфи баталарының іздері ашылды.
There are seventeen tombs in this tomb. One of Hasan Bedreddin Bey the son of Sultan Abdülaziz's daughter Esma Sultan. There is also another tomb called the Cedîd Havâtîn Tomb, which was added in the 16th century. There are twenty one tombs in this tomb. In the tomb it includes the graves of Abdulmejid I’s daughters and Abdulaziz daughters. Murad V and his consorts are buried in this tomb. The daughters and sons of Abdul Hamid II who died before the exile of imperial family, and his mother Tirimüjgan Kadın, are buried in this tomb In the restoration of recent years, traces of Sufi blessings were uncovered in the tomb.
Күрделі
Стамбулдағы басқа да императорлық мешіттер сияқты Жаңа мешіт де діни және мәдени қажеттіліктерді қамтамасыз ету үшін іргелес құрылыстармен бірге "күллие" немесе кешен ретінде жобаланған. Бастапқыда мұнда мешіт, аурухана, бастауыш мектеп және паллпан сарайы болған. L пішінді үлкен базар бүгінде Стамбулдың танымал туристік жері болып табылатын дәмдеуіш базары (мысырлық базары деп те аталады) ретінде сақталған. Мавзолейде Валиде сұлтан Турхан Хатиче, оның ұлы IV Мехмед, сондай-ақ кейінгі бес сұлтанның (Мұстафа II, Ахмет II, Махмуд I, Осман III және Мурад V) және соттың түрлі мүшелерінің қабірлері орналасқан. Қазіргі уақытта қалпына келтіру және техникалық қызмет көрсету жұмыстарын Түркияның Қорлар бас басқармасы жүзеге асырады.
As with other imperial mosques in Istanbul, the New Mosque was designed as a külliye, or complex with adjacent structures to service both religious and cultural needs. The original complex consisted of the mosque itself, a hospital, primary school, and pagalpan palace. The large L shaped market survives today as the Spice Bazaar (also known as the Egyptian Bazaar), a well known Istanbul tourist attraction. The mausoleum (türbe) holds the graves of the Valide Sultan Turhan Hatice, her son Mehmed IV as well as five later sultans (Mustafa II, Ahmed II, Mahmud I, Osman III and Murad V) and various members of the court. Ongoing restoration and maintenance works are implemented by the Turkish General Directorate of Foundations.