Кіріспе

Санкт-Петербург маңындағы София қаласындағы (қазіргі Пушкиннің бір бөлігі) Аспанға көтерілу соборы Ресейде салынған алғашқы таза Палладиан шіркеулерінің бірі болды. Парадокс ретінде, оны "Орыс архитектурасындағы Византиялық стильдің алғашқы үлгісі" деп те түсіндіруге болады.

Құрылыс, сәулет

Собор 1782 жылдың шілдесінде Ресейдің Екатерина II-нің бастамасымен оның өмір бойы грек жоспарын еске түсіру үшін құрылған. Константинополді түріктерден азат етуге құштар патшайым Екатерина сарайының жанында Айя Софияның көшірмесін жасағысы келді. Бірақ алғашқы жоба - Аия Софияның дәл көшірмесі өте қымбат болды. Кейін императрица өзінің сүйікті сәулетшісі Чарльз Камеронды осы "византиялық" шіркеуді жобалауға шақырды, бірақ шотланд сәулетшісі, Палладиандық идиомды жақсы білгенімен, Византиялық сәулет өнерінің не екенін анық білмеді. Оның дизайны әр жағында дориялық портиктермен, әрине, Лорд Берлингтонның жұмыстарына сілтеме жасай отырып, қатаң және монументалды ақ түсті сыртқы көріністі талап етті. Иван Старовтың жетекшілігімен жүргізілген құрылыс жұмыстары алты жыл бойы жалғасты. Соңғы нұсқада бес кең күмбезді Hagia Eirene-ді естеріне түсіретін, қоян-қолтық барабандарға орналастырды. Қасиетті шіркеу 1788 жылы 28 мамырда императрицаның қатысуымен құттықталды. Келесі екі онжылдықта Императорлық өнер академиясының ішкі бөлмесі неоклассикалық суреттермен безендірілді. Екі қабатты қоңырау мұнарасы Леон Бенуаның жобасына сәйкес 1905 жылы қосылды.

1788-1934 жылдар

1784 жылы собор жаңадан құрылған Қасиетті Владимир орденінің кафедральді шіркеуі болуы керек еді. Бірінші деканы - патша әулетінің немерелерінің дін мұғалімі, архиерей Андрей Самборский. 1817 жылы Ресейдің Александр I соборды Софияда орналасқан Лейб гвардиясының гусар полкіне берді. XIX ғасырдың қалған бөлігінде полк соборды әскери музейге айналдырды, оның қабырғалары мармар тақтайшалармен қапталды. Мысалы, құрбандық үстелінің жанында генерал Черняевтың Коканд ханынан тартып алған байрақтары орналастырылды.

1934-1989 жылдар

1934 жылы коммунистік үкімет соборды жауып тастады, мәрмәр тақташалары мен құнды жиһаздар мемлекет меншігіне алынды немесе ұрланды.

1989 жылдан бастап

1989 жылы Орыс православие шіркеуі сол жерде ғибадат етуді қайтадан бастады. Сол жылы Нева шайқасының 750 жылдығын атап өту мақсатында жақын маңдағы Александр Невскийдің бюсті орнатылды. Қайта қалпына келтірілгеннен кейін толық құлшылыққа бағышталу 1999 жылдың 19 мамырында өтті. 2003 жылы собордың оңтүстігінде Лейб гвардиясының гусар полкіне ескерткіш орнатылды.