Кіріспе

Рапп Кудерт комитеті - Нью-Йорк штатының білім беру жүйесін зерттеу жөніндегі Нью-Йорк штатының заң шығарушы құрамының бірлескен заң шығарушы комитетінің кең тараған атауы. 1940-1942 жылдар аралығында Рапп Кудерт комитеті Нью-Йорк штатының мемлекеттік білім беру жүйесінде коммунистік ықпалдың деңгейін анықтауға тырысты. Оның тергеулері Нью-Йорк қаласының колледжінде 40-тан астам оқытушы мен қызметкерлерді жұмыстан босатуға әкелді, бұл әрекеттерді комитет сыншылары саяси "саяқ аулау" деп қарады.

Өмірбаян

Нью-Йорк штатының үкіметі 1940 жылы Рапп Кудерт комитеті құрылғанға дейін де болжамдағы бүлікшіл әрекеттерді тергеуде ұзақ уақыт бойы белсенді болды. Екі он жыл бұрын, 1919 жылдың наурыз айында, штат сенатор Клейтон Р. Ласк бастаған, Құжаттарды ұстап алу үшін рейдтер ұйымдастырған және штаттағы радикалды ықпалды жариялау және бейтараптандыру үшін қылмыстық қудалауды жүргізген, бүлікшіл әрекеттерді тергеу үшін бірлескен заңнамалық комитет құрды. Конгресс залдарында Нью-Йорк өкілі Хамильтон Фиш III 1930 жылы Конгресс тергеу комитетінің төрағасы болды, ол Америкадағы коммунизм туралы кең көлемді куәліктерді жинап, жариялады, оны Фиш "әлемдегі ең маңызды, ең маңызды, ең алыс және ең қауіпті мәселе" деп санады. Нью-Йорк қаласы өзінің үлкен көлемі мен иммигранттар санымен 1920-жылдардың ортасында партия Чикагоға көшіп кеткеннен кейін бірнеше жыл бойы АҚШ Коммунистік партиясының штаб-пәтері болды және американдық коммунистік қызметтің ошағы болды.

Құру

1939 жылы нацистік кеңес келісімін жасасқаннан кейін Америка коммунистік партиясының бағытының күрт өзгеруі шамамен 60,000 мүшелік ұйымның рөлі мен ықпалын көпшілік назарына әкелді. Адольф Гитлер басқарған нацистік Германия мен Иосиф Сталин басқарған Кеңес Одағы арасындағы саяси келісімге қол қойылғаннан кейін бірнеше күн ішінде американдық коммунистер кең Халықтық майданның бір бөлігі ретінде фашизмге қарсылық білдіруден бастап, Еуропадағы қақтығысқа араласпауды жақтауға көшті. Америка коммунистерінің негізгі саяси көзқарастарының бірден өзгеруі КПСС-тің тәртіпті ұйым екендігін көрсетеді, өйткені ол шетелдік агрессивті держава - Кеңес Одағының сыртқы саясатының талабына мойынсұнады. Еуропадағы соғыс қазір көпшілік санасында бірінші орынға ие болғандықтан, көптеген саяси көшбасшылардың антикоммунистік бағыты жаңа шұғылдыққа ие болды және халықты шағын Қызыл үрей биледі. 1940 жылдың сәуірінде Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы жаңа тергеу органын құруға дауыс берді, Нью-Йорк штатының білім беру жүйесін тергеу жөніндегі бірлескен заң шығарушы комитет, оған коммунистік партияның мемлекеттік қаржыландырылатын жоғары білім беру органдарындағы ықпалын жариялау міндеті берілді. Комитет Техастың Мартин Дис-младший басқарған арнайы комитет - Американың белсенділігі туралы комитетке еліктеді. "Дис комитеті" деп аталатын 1930 жылғы Балық комитетінің мұрагері және екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары атақ-даңқ пен беделге ие болған Америка Құрама Штаттарының қызметі жөніндегі палатаның тұрақты комитетінің бастауышы болды. Жаңа тергеу комитеті оның төрағалары, Дженеси округінің республикалық Ассамблея мүшесі Герберт А. Рапп (18911964), және Нью-Йорк қаласының заңгері, республикалық мемлекеттік сенатор Фредерик Рене Кудерт, кіші (18981972) есімінде "Рапп Кудерт комитеті" деп аталды. Нью-Йорк "кішігірім Дис комитеттерін" құрған төрт штаттың бірі болды, оған Калифорния, Оклахома және Техас қосылды. Нью-Йорк қаласының төрт мемлекеттік университеттеріне назар аударады Бруклин колледжі, Нью-Йорк қаласының колледжі, Хантер колледжі және Куинс колледжі. Негізгі назар Нью-Йорктегі төрт мектептің ішіндегі ең көнесі, ең үлкені және ең танымал - Сити колледжінің жағдайына аударылды. Комитет куәлік беру үшін шақырғандарды жеке отырыстарда тергеді. Оларға заңгерлік көмек беруге, басқа куәгерлерді жауапқа тартуға, тіпті іс жүргізудің көшірмелерін сақтауға рұқсат етілмеген. Тек бір ғана айыптау комиссиясы үлкен алқадан іздестірді, Моррис У. Шаппес 1941 жылы Рапп Кудерт комитетінің алдындағы куәлігі үшін айыпталды, сотталды және жалған куәлік үшін сотталды. Комитеттің өзінде коммунистік партияның мүшелері ретінде айыпталған оқытушыларды жұмыстан шығару құқығы болмаса да, ол Нью-Йорк жоғары білім беру кеңесінің, қаланың мемлекеттік колледждерінің басқарушы органы (бүгінгі Нью-Йорк қалалық университетінің басқарушы кеңесінің) іс-әрекетіне түрткі болды. Комитет жұмысы қоғамдық танымалдылыққа ие болған сайын, бастапқыда қарсылық білдірген Жоғары білім беру кеңесі қоғамдық қысымға беріле бастады, 1940 жылдың қарашасында тергеумен толықтай ынтымақтасуға шешім қабылдады. Заңдық кеңес қаланың қазіргі корпорациялық кеңесшісі В. К. Чанлерден алынды, ол комитет алдында куәлік беруден бас тартқан профессорлық-оқытушылар құрамы мен қызметкерлері кеңестің ынтымақтастық жөніндегі директивасына қарсы шығып, осылайша жұмыстан босатуға ұшырайды деп кеңес берді. Көптеген куәліктерді тыңдағаннан кейін, Рапп Кудерт комитеті 1942 жылы Нью-Йорк штатының заң шығарушы органына өз есебін берді. Комитет 69 оқытушының коммунистер екендігін "асырып көрсетті" деп мақтанып, Нью-Йорк университетінің тағы 434 оқытушы-профессорларын радикалды деп айыптайтын қосымша дәлелдер жинады. Америкалықтарға Коммунистік партияға мүшелікке тыйым салатын заңдар болмаған кезде, комитет мүшеліктің өзі адамның сыртқы қастандық күшінің дұрыс емес тәртіпте екенін және сондықтан мемлекеттік мектептерде немесе колледждерде жұмыс істеуге жарамсыз екенін көрсетті деп дәлелдеді. КПУСА-дан кеткеннен кейін коммунистерге қарсы болған Каннинг коммунистік партиямен байланысы бар деп айыпталған 54 адамға қарсы куәлік берді. Басқарма мен колледж қызметкерлерінің серіктестігімен комитет коммунистер деп санаған профессорлық-оқытушылар құрамының мүшелерін қызметкерлерге лайық емес мінез-құлықпен, яғни заң шығарушы комитетпен ынтымақтас�...

Жұмыстан босату

1942 жылдың соңына қарай Нью-Йорк қаласындағы колледжден 19 адам жұмыстан шығарылды, тағы 7 адам өз бетінше отставкаға кетті. Жыл соңында басқа да істер қарастырылмады. Олардың арасында Нью-Йорк қаласындағы мемлекеттік колледждердің бірінде жұмысқа қабылданған алғашқы қара нәсілді профессор Макс Ерган, ағайынды Филип С. Фонер, Джек Д. Фонер, Гарри Фонер және ағылшын мұғалімі Моррис У. Шапп болды. 1940 жылдардың басында 40-тан астам мұғалімдер мен қызметкерлер Коммунистік партияға саяси қатысы болғандықтан немесе осыған қатысты заңнамалық тексеруден бас тартқаны үшін жұмысынан айырылды.

Комитет пен мұраның аяқталуы

Рапп Кудерт комитетінің алғашқы маңызды академиялық зерттеуін 1950 жылдардың басында Фредерик Р. Кудерттің жеке қағаздарына қол жетімділік алған саяси центрист Лоренс Чемберлен жүргізді. Чемберлен жұмыстан босатылғандарды жоғары ғылыми бағалаумен өткізді: Мұнда зерттеліп жатқан топтың жалпы жоғары сипаты әсер етпей, сөзбе-сөз куәлігін ешкім оқи алмайды. Басқа жерде келтірілген дәлелдерден бұл топтың кейбір мүшелері коммунистер болғанына күмән жоқ, бірақ таңғажайып және сөзсіз факт, бұл екі тараптың да келтірген жалғыз дәлелі: 1) ерекше білім, 2) жоғары оқыту, 3) сыныпта ілімнің болмауы. 1981 жылдың қазанында, Рапп Кудерт комитетінің құрылғаннан кейін төрт он жылдан астам уақыт өткен соң, жұмыстан босатылған қызметкерлер, Сити Университетінің Қамқоршылар кеңесі "саяси көзқарастары үшін жұмыстан шығарылған немесе отставкаға кетуге мәжбүр болған университеттің профессорлық-оқытушылық құрамы мен қызметкерлерінің бұрынғы әріптестеріне жасалған әділетсіздікке қатты өкініш білдіретін" қаулы қабылдағанда, аздап ақталды. Рапп Кудерт комитетінің жарияланбаған құжаттары Олбнидегі Нью-Йорк мемлекеттік мұрағатында сақталған. Рапп Кудерт комитетінің кеңесшісі Пол Винделс Нью-Йорктегі Колумбия университетінің ауызша тарих зерттеу жобасының бір бөлігі ретінде комитетпен өзінің қызметі туралы ауызша жазба қалдырды. Моррис Шаппестің Рапп Кудерт комитетімен болған тәжірибесі Нью-Йорктегі Американдық еврей тарихи қоғамы мен Нью-Йорк университетінің Тамимент кітапханасындағы Шаппестің жеке қағаздарында жазылған. Рапп Кудерт тыңдауларынан кейін Жоғары білім беру кеңесі жүргізген сот процестерін құжаттаған материалдар Нью-Йорк қаласының Жоғары білім беру кеңесі академиялық еркіндік ісі туралы файлдарында, сондай-ақ Тамимент кітапханасында және Нью-Йорк қаласының Жоғары білім беру кеңесі жазбаларында, Еврейлік зерттеулер YIVO институтында сақталған.