Кіріспе
Сақталған атау (қорғалған ғылыми атау) Сақталған атау немесе nomen conservandum (көпшілік nomina conservanda, қысқартылуы nom. жағымсыз) арнайы номенклатуралық қорғауға ие ғылыми атау. Яғни, атау заңды болуына кедергі болатын бір немесе бірнеше ережелерді бұзса да, сақталады. Nomen conservandum - латынша термин, "сақталатын атау" дегенді білдіреді. Бұл терминдер жиі бір-бірімен алмасып қолданылады, мысалы, балдырлар, саңырауқұлақтар және өсімдіктер үшін халықаралық номенклатура коды (ICN), ал Зоологиялық номенклатураның халықаралық коды "сақталған атау" терминіне артықшылық береді. Ботаникалық атауларды сақтау процесі зоологиялық атаулардан өзгеше. Ботаникалық код бойынша атаулар "басуы" мүмкін, nomen rejiciendum (көпшілік nomina rejicienda немесе nomina utique rejicienda, қысқартылуы nom. ренжіту. ), немесе белгілі бір сақталған атаудың пайдасына қабылданбайды, ал басылған атауға негізделген комбинациялар да nom ретінде тізімделеді. (Қолданылу мерзімі:
A conserved name or nomen conservandum (plural nomina conservanda, abbreviated as nom. cons.) is a scientific name that has specific nomenclatural protection. That is, the name is retained, even though it violates one or more rules which would otherwise prevent it from being legitimate. Nomen conservandum is a Latin term, meaning "a name to be conserved". The terms are often used interchangeably, such as by the International Code of Nomenclature for Algae, Fungi, and Plants (ICN), while the International Code of Zoological Nomenclature favours the term "conserved name". The process for conserving botanical names is different from that for zoological names. Under the botanical code, names may also be "suppressed", nomen rejiciendum (plural nomina rejicienda or nomina utique rejicienda, abbreviated as nom. rej. ), or rejected in favour of a particular conserved name, and combinations based on a suppressed name are also listed as “nom. rej.”.
Қорғау
Ботаникалық номенклатурада сақтау - бұл ICN 14-бабында реттелетін номенклатуралық процедура. Оның мақсаты "ережелерді, әсіресе басымдық принципін қатаң қолданудан туындайтын номенклатуралық өзгерістердің пайда болуын болдырмау" (14.1-бап). Тек қана туыс, тұқым немесе түр дәрежесіндегі атауларды сақтау мүмкін. Ол бастапқы орфографияны, түрін немесе (ең жиі) басымдықты өзгерте алады. Орфографиялық сақталған (орфографиялық сақталған, орф. жағымсыз) Есімнің басқа жазуымен жарияланған жағдайда да, орфографиялық қолданылуын сақтауға мүмкіндік береді: Euonymus (Евоним емес), Guaiacum (Гуаякум емес) және т.б. (орфографиялық нұсқаны қараңыз). Сақталған түрлері (typus conservandus, typ. жағымсыз) Әдетте, сипаттамадан басқа таксонға типі шынымен тиесілі екені анықталғанда, кейіннен басқа таксонға жалпыға бірдей дұрыс қолданылмағанда немесе тип таксонның монофилетикалық бөлігінен бөлек шағын топқа тиесілі болған кезде жасалады. Атауды бұрынғы таксономиялық (гетеротиптік) синонимге қарсы сақтау (осылай аталатын - бас тартылған атау, nomen rejiciendum, nom. (осы жерде) тек егер белгілі бір таксономист екі түрді де бір таксонда жатқызса ғана маңызды.
"to avoid disadvantageous nomenclatural changes entailed by the strict application of the rules, and especially of the principle of priority [ ]" (Art. 14.1). Conservation is possible only for names at the rank of family, genus or species. It may effect a change in original spelling, type, or (most commonly) priority. Conserved spelling (orthographia conservanda, orth. cons.) allows spelling usage to be preserved even if the name was published with another spelling: Euonymus (not Evonymus), Guaiacum (not Guajacum), etc. (see orthographical variant). Conserved types (typus conservandus, typ. cons.) are often made when it is found that a type in fact belongs to a different taxon from the description, when a name has subsequently been generally misapplied to a different taxon, or when the type belongs to a small group separate from the monophyletic bulk of a taxon. Conservation of a name against an earlier taxonomic (heterotypic) synonym (which is termed a rejected name, nomen rejiciendum, nom. rej.) is relevant only if a particular taxonomist includes both types in the same taxon.
Қатыспау
Кейбір дәрежелердің атауларын сақтаудан басқа (м. 14), ICN сондай-ақ атауды мүлдем бас тарту мүмкіндігін ұсынады (nomen utique rejiciendum), сонымен қатар 56-бап бойынша басылған атау деп аталады, бұл да енді қолданылмайтын nomen rejiciendum құрудың басқа жолы. Кез келген дәрежедегі есімді тікелей қабылдамау мүмкін. Жеке атауларды қабылдамау (жою) 34-бапқа сәйкес шығармаларды жоюдан (opera utique oppressa) ерекшеленеді, бұл белгілі бір жарияланымдарда белгілі бір таксономиялық дәрежелерді тізімге енгізуге мүмкіндік береді, олар жарамды жарияланған атауларды қамтымайды деп есептеледі.
Әсерлер
Бір-біріне қайшы келетін сақталған атаулар әдеттегі басымдық ережелеріне сәйкес қарастырылады. Басқа бір атаумен алмастырылатын сақталған атауды қорғау үшін жеке ұсыныстар (бейресми түрде "суперконсервация" ұсыныстары деп аталады) жасалуы мүмкін. Алайда, сақталу сақталатын атау түріне байланысты әр түрлі салдары бар: сақталған туыстық атау, таксономист бір отбасының бөлігі деп санайтын тұқымдарға негізделген барлық басқа туыстық атаулардан қорғалады. Тұқымның немесе түрдің сақталған атауы кез келген гомонимдерге, гомотиптік синонимдерге және бір мезгілде nomina rejicienda деп жарияланатын (олардың өз гомотиптік синонимдерімен қатар) белгілі гетеротиптік синонимдерге қарсы сақталады. Таксономиялық өзгерістерге байланысты басқа атаулар сақтау және/немесе бас тарту үшін жаңа ұсыныстарды қажет етуі мүмкін.
A conserved family name is protected against all other family names based on genera that are considered by the taxonomist to be part of the same family. A conserved genus or species name is conserved against any homonyms, homotypic synonyms, and those specific heterotypic synonyms that are simultaneously declared nomina rejicienda (as well as their own homotypic synonyms). As taxonomic changes are made, other names may require new proposals for conservation and/or rejection.
Құжаттамалық
Сақталған және қабылданбаған атаулар (және басылған атаулар) МКЖ қосымшаларында тізімделген. 2012 жылғы (Мелбурн) басылымынан бастап қосымшалардың басым бөлігі жеке томда (гибридтердің атаулары туралы I қосымшадан басқа). Екінші томның мазмұны жарияланған ұсыныстар мен олардың нәтижелері туралы, атауының жарамды жарияланғаны туралы (38.4-бап) және оның гомоним екендігі туралы (53.5-бап) міндетті шешімдер туралы мәліметтер базасынан құрылған.
Процедура
Процедура "Таксон" журналына (IAPT жариялайды) ұсыныс беруден басталады. Бұл ұсыныс атауды сақтау үшін де, оған қарсы да дәлел болуы керек. Жарияланым кез келген мүдделі тұлғаға мәселенің қарастырылып жатқанын хабарлайды және мүдделі тұлғаларға хат жазуға мүмкіндік береді. Жариялау ресми рәсімнің басталуы болып табылады: ол мәселені "зерттеу үшін тиісті комитетке" жіберу ретінде есептеледі және Rec 14A.1 күшіне енеді. Аталған атау осы ұсыныммен (айры қарай) қорғалған (" авторлар мүмкіндігінше қолданыстағы қолданысты ұстанулары керек "). Мәселені қарап, істің мәнін бағалағаннан кейін "тиісті комитет" қарсы ("жақсы емес") немесе жақта ("жақсы" деп) шешім қабылдайды. Содан кейін мәселе Бас комитетке беріледі. Мәселені қарағаннан кейін, негізінен процедуралық тұрғыдан, Бас комитет қарсы ("есептелмеген") немесе жақта ("есептелді") шешім қабылдайды. Осы сәтте 14.16 бап күшіне енеді. 14.16 бап барлық пайдаланушыларға осы атауды пайдалануға рұқсат береді. Бас комитет Халықаралық ботаника конгресінің Номенклатура бөліміне есеп береді, онда қандай атауларды (түрлерін және жазылуын қоса алғанда) сақтауды ұсынады. Сонда, Div арқылы. III.1-тармақта көрсетілгендей, Номенклатура бөлімі Кодекске қай атаулардың (түрлерін, жазылуын қоса алғанда) қабылданғаны туралы шешім қабылдайды. Осы кезеңде Кодексті өзгерту туралы шешім қабылданады. Сол Халықаралық Ботаника Конгресінің Пленарлық Сессиясы "осы Конгресінің Номенклатура бөлімі ұсынған қаулыны" алады және Кодексті өзгерту туралы заңды шешім қабылдайды. Бұл қадам тек қана салтанатты түрде жасалады. Уақыт өте келе шешім қабылдау үшін қажетті көпшілікке қатысты әртүрлі стандарттар пайда болды. Алайда онжылдықтар бойы Номенклатура бөлімі Кодекске енгізу үшін 60% көпшілік талап етті, ал комитеттер осы үлгіге ілесіп, 1996 жылы шешім қабылдау үшін 60% көпшілікке қол қойды.