Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ольга Кирш (; 23 қыркүйек 1924 - 5 маусым 1997) - Оңтүстік Африка және Израиль ақыны.
Olga Kirsch (; 23 September 1924 – 5 June 1997) was a South African and Israeli poet.
Өмірбаян
Кирш Оңтүстік Африканың Оранж еркін штатындағы Коппис қаласында туып өскен. Оның әкесі Литвадан көшіп келген, бірақ идиш тілінде сөйлесе отырып, қызын ағылшын тілінде сөйлеуге тәрбиеледі, бұл оның ағылшын тектес анасы Еваның ана тілі. Ол үш қыз, екі ұлдан тұратын бес баланың үшіншісі еді.
Kirsch was born and brought up in Koppies in the then Orange Free State, South Africa. Her father had emigrated there from Lithuania and, though a Yiddish speaker, brought his daughter up to speak English, the mother tongue of her mother Eva, of British origin. She was the third in a family of five of three girls and two boys.
Алғашқы жылдар
Бастауыш және орта білімін көбінесе африкаанс тілінде, Коппиес мектебінде алған, ал орта мектепті Блумфонтейндегі Юнис орта мектебінде бітірген. Кейіннен оның отбасы Йоханнесбургке көшіп, Витватерсранд университетіне медицинаны оқыды; бірақ бір жыл оқығаннан кейін әдебиет (африкаан және голланд әдебиеті мен тарихы) мамандығын таңдады. Оның ұстаздарының бірі африкаанс тілінде роман жазушы С. М. ван ден Хевер болды.
While her primary and secondary education was mostly in Afrikaans, at the school in Koppies, she finished high school at the Eunice High School in Bloemfontein. Later, her family moved to Johannesburg, where she attended the University of Witwatersrand to study medicine; but after one year of studies, she decided to study Literature (Afrikaans and Dutch Literature and History). One of her teachers was the Afrikaans language novelist C. M. van den Heever.
Мансап
Кирш көбінесе ағылшын тілінде емес, африкаанс тілінде жазды, осы тілде сегіз поэзия кітабын, сондай-ақ таңдамалы өлеңдер жинағын жариялады (ол африкаанс тілінде жарық көрген екінші әйел ақын болды). 1948 жылы 24 жасында Израильге көшіп барып, Реховот қаласында тұрып қалды. Ол Оңтүстік Африкаға тек үш рет: 1975, 1979 және 1981 жылдары оралды. Елге ауысуы оның жазуына және күнделікті өмірінде қолданатын тіліне әсер етті, африкаанс тілінен ағылшынға, содан кейін еврей тіліне ауысты. Израильге келгеннен кейін ол ағылшын тілін үйретіп, оқуын жалғастырып, Иерусалимдегі Еврей университетінде ағылшын әдебиеті мамандығы бойынша бітірген. 1949 жылы ол Вейцман ғылым институтының профессоры, британдық Израиль математигі Джозеф Гиллиске үйленді. Кирш - 1921 жылы Сара Голдблаттан және 1936 жылы Элизабет Эйберстен кейін африкаанс тілінде жарық көрген үшінші әйел ақын. Кирш поэзиясы метрімен және жиі рифмамен белгіленді. Алғашқы екі өлең кітабында Кирш апартеидті қабылдамауы мен Израильде өмір сүруді армандайтындығын білдіреді. Ол өлеңдерін күйеуі, математик Джозеф Гиллиске арналған сонеттерде жеке тақырыптарға арнады. Басқа өлеңдерінде оның анасы мен оның немересі 9 жасында емсіз аурудан қайтыс болған. Ол өзінің өлеңдерін африкаанс тілінен ағылшын және еврей тілдеріне аударған. Жазуға қабілеті болмаған кезде табиғаттың суреттерін тартып, ағашқа ою жасап, кестелеп әшекей тігеді. Табиғатқа деген сезімталдығы осы медиадағы жұмысына да әсер етті.
Kirsch wrote mostly in Afrikaans rather than English, publishing eight books of poetry in that language, as well as a volume of selected poems (she was only the second female Afrikaans poet to be published). In 1948, at the age of 24, she emigrated to Israel and settled in Rehovot. She only returned to South Africa on three occasions: in 1975, 1979 and 1981. Her change of country influenced her writing and the language she used in her daily life, from Afrikaans to English and then to Hebrew. After her arrival to Israel, she taught English for a living, resumed studies and graduated in English Literature at the Hebrew University of Jerusalem. In 1949, she married the British born Israeli mathematician Joseph Gillis, professor at the Weizmann Institute of Science, with whom she had two daughters, Ada and Michal, born in 1950 and 1953, respectively. Kirsch is the third female poet in Afrikaans to be published, after Sarah Goldblatt in 1921 and Elisabeth Eybers in 1936. Kirsch's poetry was marked by metre and often by rhyme. In her first two books of poetry, Kirsch reflects her rejection of apartheid and her aspiration to live in Israel. As she matured, her poetry addresses more personal themes in sonnets dedicated to her husband, the mathematician Joseph Gillis. Other poems evoke the mourning of her mother and her granddaughter, who died at the age of 9 due to an incurable illness. An accomplished linguist, she translated her poetry from Afrikaans into English and Hebrew. When unable to write, she would draw from nature, carve in wood, and embroider. Her sensitivity to nature affected her work in these media as well.
Шығармалары
Оның африкаанс тілінде жарық көрген жеті кітабының біріншісі, Die soeklig (проектор) ол Оңтүстік Африкада оқып жүрген кезінде жазылған, ал екіншісі, Mure van die hart (жүрек қабырғалары) 1948 жылы, оның Израильге кеткен жылы жазылған. Оңтүстік Африкадан шыққаннан кейін еврей шекарасында ағылшын тіліндегі бірнеше өлеңінен басқа ештеңе жариялаған жоқ. Шамамен тоқсан ғасырдан кейін, 1972 жылы, оның үшінші кітабы жарық көрді, ол "Негентин геджитте" (Он тоғыз өлең) деп аталды, оны Дэниел Гюго өзінің "екінші бастамасы" деп атайды. 1990 жылы ағылшын тілінде алғашқы өлеңдер жинағын шығарды. Ол ағылшын тілінде жазуын жалғастырды және Израиль жазушылар қауымдастығына белсенді түрде қатысты. Оңтүстік Африкада ақын ретінде танымал болғанымен, ол Израильде немесе ағылшын тілді әлемде осындай атақ-даңққа қол жеткізе алмады. Брейтен Брейтенбах пен Шила Куссонстан бұрын Элизабет Эйберс сияқты оның өмірінде де Оңтүстік Африкадан тыс жердегі жер аударылу мен африкаанс тілінде жазудың қиындықтары болды. Ол Элизабет Эйберспен жақын достық қарым-қатынаста болды, олар бір-бірін Нидерланды мен Израильде кездестірді.
The first of her seven books published in Afrikaans, Die soeklig (the projector) was written while she was still studying in South Africa and the second, Mure van die hart (Walls of the heart), in 1948, was written on the year of her departure for Israel. With the exception of a few poems in English in the Jewish Frontier, she did not publish anything after leaving South Africa. Only about a quarter of a century later, in 1972, her third book was published, titled Negentien gedigte, (Nineteen poems), which Daniel Hugo refers as her "second beginning". In 1990, she published her first book of poetry in English. She continued to write in English, and was actively involved with the Israel Association of Writers in English. Though well known as a poet in South Africa, she failed to achieve the same degree of fame in Israel or the English speaking world. In the same way as Elisabeth Eybers, well before Breyten Breytenbach or Sheila Cussons, her life was marked by the exile and the difficulty of writing in Afrikaans away from South Africa. She remained a close friend of Elisabeth Eybers, and they visited each other in the Netherlands and Israel.
Жеке өмір
Ол Джозеф Гиллиске үйленген және екі қызы бар. 1997 жылы 5 маусымда ми ісігінен қайтыс болды. Оның мұрасы мен мансабы Оңтүстік Африка мен шетелде қызығушылықтың көзі болып қала береді. Жақында оның поэзиясы Оңтүстік Африка университетінде докторлық диссертация тақырыбына айналды. Израильде тұратын тағы бір Оңтүстік Африка азаматы Эгонн Рот Ольга Кирштің өмірбаянын дайындап жатыр.
She was married to Joseph Gillis and had two daughters. She died on June 5, 1997, due to a brain tumor. Her legacy and career remains a source of interest in South Africa and abroad. Recently, her poetry has become the subject of a PhD thesis at the University of South Africa Egonne Roth, another South African based in Israel, is preparing a biography of Olga Kirsch.