Кіріспе

Израиль ақыны, аудармашы және бейбітшілік белсендісі Далия Равикович (17 қараша 1936 – 21 тамыз 2005) – Израиль ақыны, аудармашы және 1998 жылғы Израиль сыйлығының лауреаты. Хайфадағы қалыптасу жылдарында ол өзінің алғашқы өлеңін, «Сурет салу» атты туындысын жазды, онда теңіз жағалауының көгін ішкі әлемінің сары және сұр түстерімен салыстырды. Равикович 18 жасында үйленді, бірақ 3 айдан кейін ажырасты. Оның келесі некелері де ажырасумен аяқталды. Оның Идо Калир есімді ұлы бар. Израиль қорғаныс күштеріндегі қызметтен кейін Иерусалимдегі Еврей университетінде оқыды. Журналист және мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. У.Б. Йейтс, Т.С. Элиот және Эдгар Аллан Поның шығармаларын, сондай-ақ «Мэри Поппинс» кітабын еврей тіліне аударды. Оның ерте шығармалары формальды техниканы меңгергенін көрсетеді, бірақ әрқашан өзінің ерекше дауысының сезімталдығынан айырылмады. Дәстүрлі поэтикалық тәсілдерді толығымен тастамаса да, ол өзінің соңғы жылдары прозалық стильді дамытты. 1987 жылы жарық көрген оның танымал өлеңі «Құлаудың соңы» (кейде «Құлау себебі» деп те аталады) осы кезеңге жатады. Равиковичтің көптеген өлеңдері сияқты, бұл туынды да оқырманға бірден әсерлі, метафизикалық, алаңдатарлық және тіпті саяси болып көрінуі мүмкін: «Егер адам түн ортасында ұшақтан құлап кетсе, оны тек Құдай ғана көтере алады». Әдеби сыншы Нили Голд «Хайфа: Сатырлы қала» атты кітабында Хайфа мен оның ландшафты Равиковичтің ерте поэзиясын, әсіресе «Сурет салу» және «Күннен күнге сөз айтады» өлеңдерін түсіну үшін маңызды екенін айтады. Барлығында Равикович ана тілінде он томдық поэзия жинағын жариялады. Поэзиядан басқа, ол прозалық туындылар (соның ішінде үш әңгімелер жинағы) және балалар әдебиетін жазды, сондай-ақ поэзияны еврей тіліне аударды. Оның көптеген өлеңдері музыкаға алынды. Оның ең танымал өлеңі – «Буба Мемукенет». Филадельфиядағы Пенсильвания университетінің ғалымдары 2006 жылдың 21 наурызында оның құрметіне «Фортепиано, поэзия және әнмен естелік» шарасын ұйымдастырды. Бұл шараға қатысқандардың бірі – марқұм марокколық ақын және орындаушы Фатема Чебчуб болды. Равиковичтің бірнеше өлеңі танымал әндерге айналды. Оның өлеңдері 23 тілге аударылған.

Марапаттар

1987 жылы Равикович Біалик әдебиет сыйлығының иегері атанды (Моше Дормен бірлесіп). 1998 жылы ол поэзия саласындағы Израиль мемлекеттік сыйлығымен марапатталды. 2005 жылы ол Премьер-министр сыйлығын жеңіп алды. Сонымен қатар, ол Бреннер сыйлығының және Шлонский сыйлығының да иегері болды.