Кіріспе

Палладий виллалары - Ренессанс дәуірінің сәулетшісі Андреа Палладио жобалаған виллалар. Олардың барлық ғимараттары солтүстік-шығыс Италияның материктік аймағы Венетода, ол кезде Венеция Республикасының саяси бақылауында тұрды. Көптеген виллалар ЮНЕСКО-ның Виченца қаласы және Венетоның Палладиан виллалары деп аталатын Дүниежүзілік мұраның бөлігі ретінде тізімделген. Вилла термині ауыл үйін сипаттау үшін қолданылған. Жиі Венетодағы бай отбасылардың қалада палаццо деп аталатын үйі болған. Көп жағдайда иелері өздерінің палацци мен виллаларын отбасылық тегімен атаған, сондықтан Виченцада Палаццо Чиерикати және ауылда Вилла Чиерикати бар, сонымен қатар Венецияда Ка 'Фоскари және ауылда Вилла Фоскари бар. Біршама шатастыратын, бірнеше Вилла Пизани бар, оның ішінде екеуі Палладионың. 1994 жылы ЮНЕСКО бұл жерді дүниежүзілік мұра тізіміне енгізді. Алғашында бұл жер "Виченца, Палладио қаласы" деп аталды және тек Виченцаның жақын маңдағы ғимараттар ғана қамтылды. Түпнұсқалық сайтта ғимараттардың әртүрлі түрлері ұсынылған, оның ішінде Олимпик театры, кейбір палацци және бірнеше виллалар. Палладионың сақталған виллаларының көпшілігі осы жерден тыс жерде болғандықтан, 1996 жылы бұл жер кеңейтілді, сондықтан жаңа атауы "Виченца қаласы және Венетоның палладиан виллалары". Бұл атау оның бүкіл Венетода Палладио жобалаған виллаларды қамтитындығын көрсетеді.

Вилланың сәулеті

1550 жылға қарай Палладио виллалар тобын шығарды, олардың ауқымы мен безендіруі иелерінің байлығы мен әлеуметтік мәртебесіне сәйкес келеді: қуатты және өте бай Пизани отбасы, банкирлер мен венециандық патрициандар, үлкен күмбездер мен лоджия фасадымен жүзеге асырылды. Сарацено вилласында да, Пояна вилласында да Палладио сыртқы көрініске терезелерді, фронтондарды және лоджия аркадаларын орналастыру және оркестрлеу арқылы ғана көрініс пен қадір-қасиет берді. Оның аз бай қожайындары тас пен тас оюға көп ақша жұмсамастан, әсерлі ғимараттарды көру мүмкіндігін бағалаған болуы керек. Палладионың алғашқы беделі, сондай-ақ ол қайтыс болғаннан кейін де, виллаларды жобалау шеберлігіне негізделген. Камбре лигасы соғысы (1509-1517) кезінде үйлерге, қораларға және ауылдық инфрақұрылымдарға едәуір залал келтірілді. Ауылдағы бұрынғы өркендеу деңгейін қалпына келтіру баяу болды, және тек 1540 жылдары ғана, азық-түлік тауарлары үшін қалалық нарықтың өсуі мен Венеция мен Венетоны импортталған астыққа тәуелділіктен босату үшін үкіметтік деңгейдегі шешіммен, әсіресе әрқашан қауіп төндіретін Осман империясынан келетін астық, ауыл шаруашылығына және ауыл шаруашылығы өндірісі үшін қажетті құрылымдарға үлкен инвестиция салу қарқын алады. Жер иелері ондаған жылдар бойы тұрақты венециандық билік астында болды, шағын меншіктерді сатып алып, өздерінің меншіктерін сатып алу арқылы ғана емес, басқа жер иелерімен едәуір мүлікті айырбастау арқылы біріктірді. Суландыру мен жерді сумен тазарту үшін салынған қаржы бай жер иелерінің табысын арттырды. Палладионың виллалары (яғни, иемденушілердің үйлері) жаңа типті ауылдық тұрғын үйге деген қажеттілікті қанағаттандырды. Оның жобалары ауылдағы үлкен сарайдың қала сарайларына тікелей үлгіленуі қажет емес екенін білдіреді, өйткені он бесінші ғасырдың аяғындағы көптеген виллалар (ереңке Палаццо Порто Коллеони Тиен, сонымен қатар "Вилла" деп аталады) іс жүзінде. Кішірек, көбінесе бір ғана баспаналы қабатты үй, иесінің кірісінің көп бөлігін алатын өндірістік қызметті басқару орталығы ретінде және жалға алушылар мен көршілерді таң қалдыру үшін, сондай-ақ маңызды қонақтарды көңілдестіру үшін жеткілікті болды. Бұл тұрғын үйлер, кейде бұрынғы виллаларға қарағанда кішірек болса да, ауылдағы әлеуметтік және саяси қатысуды орнату үшін, демалу, аң аулау және қаладан қашу үшін бірдей тиімді болды, бұл әрқашан денсаулыққа зиянды болатын. Әдетте иесінің елтаңбасымен безендірілген фронтоннан тұратын фасадтар негізінен тегіс аумақта күшті болуды жарнамалады және көріну үшін иесінің қалалық сарайы сияқты биік болудың қажеті жоқ. Олардың лоджиі көлеңкеде тамақтануға, сөйлесуге немесе музыка орындауға қолайлы орын ұсынды, бұл іс-әрекеттерді вилланың безендіруінде атап өтуді көруге болады, мысалы, Вилла Кальдоньода. Олардың ішінде Палладио функцияларын тік және көлденең түрде таратты. Ашханалар, қоймалар, кір жуатын орындар мен жертөлелер төменгі қабатта болды; шатырдың астындағы кең кең орын егіндіктің ең құнды өнімін, астықты сақтауға арналған, бұл сонымен қатар төменгі бөлмелерді оқшаулауға қызмет етті. Негізгі қонақ үй қабатта, отбасы мен олардың қонақтары пайдаланатын, көпшілік бөлмелер (логгия, сала) орталық осьте, ал сол және оң жақта үлкен тікбұрышты камералардан, шаршы орта өлшемді бөлмелерден, кішкентай тікбұрыштыларға дейін, кейде иесі зерттеулер немесе кеңселер ретінде пайдаланады. Иесінің үйі Палладионың жауапкершілігімен қарастырылған жалғыз ғимарат емес еді. Виллалар, олардың бекінісі жоқ көрінісіне және ашық лоджияларына қарамастан, әлі де қамалдардың тікелей ұрпақтары болды және оларды қоршалған қабырғамен қоршап, оларға қарақшылар мен қарақшылардан қажетті қорғаныс берді. Қоршаудың (кортивоның) ішінде сарайлар, көгершін мұнаралар, нан пісіретін пештер, тауық үйлері, тұрақтар, жүктілер мен үй қызметшілерінің жатақханалары, ірімшік, жүзім сығу орындары және т.б. болды. 15 ғасырда үйдің алдында құдық бар аула жасау әдеттегі нәрсе болды, ол қоралар, малдар және астық бастыратын жері бар фермадан бөлек. Бау-бақшалар, көкөніс және шөп бақшалары, балық тоғандары және әрдайым үлкен бақша (броло) бәрі негізгі ауланың айналасында немесе ішінде орналасқан. Палладио өзінің жобаларында осы әртүрлі элементтерді үйлестіруге тырысты, олар ертедегі кешендерде әдетте симметрия, виста және сәулет иерархиясы бойынша емес, әдетте жолдар мен су ағыстарымен айқындалған қол ж...